II SAB/Wa 303/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-10

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. jako podmiot wykonujący zadania publiczne, są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca dochodzi roszczenia cywilnego wobec spółki?
Ratio decidendi
Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., jako podmiot wykonujący zadania publiczne, są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przymiotu informacji publicznej nie pozbawia jej okoliczność, że wnioskodawca wystąpił z roszczeniem cywilnym wobec spółki, ponieważ prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, bez konieczności wykazywania interesu publicznego czy celu wykorzystania informacji. Bezczynność spółki wynikała z błędnego założenia, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący I. K. wniósł skargę na bezczynność Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. (PSE S.A.) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentów związanych z budową urządzeń na jego działce. PSE S.A. odmówiło udzielenia informacji, twierdząc, że nie dotyczy ona sprawy publicznej, lecz indywidualnego roszczenia cywilnego skarżącego. Sąd uznał, że żądane informacje są informacją publiczną i zobowiązał spółkę do ich rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z siedzibą w K. do rozpatrzenia wniosku skarżącego I. K. z dnia [...] lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. z siedzibą w K. na rzecz skarżącego I. K. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. K. , działając przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność P. S.A. z siedzibą w K., polegającej na nieudostępnieniu informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. - wezwanie do zawarcia umowy (...), w którym zażądano udostępnienia wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń usytuowanych na działce nr [...], w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. Pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie i podniosła, że skarżący powołuje się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, ale w rzeczywistości informacja, o która wnosi, nie dotyczy tej ustawy, ale dotyczy realizacji jego indywidualnego roszczenia cywilnego. Informacja publiczna musi dotyczyć sprawy publicznej. Nie każdy dokument powinien zostać uznany za informację publiczna podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dokumentem (jego istnieniem i treścią), a zasadnością roszczenia przesądza o tym, że informacja nie dotyczy sprawy publicznej, a w konsekwencji nie jest informacją publiczną. Z tego względu odmowa udzielenia odpowiedzi na wniosek nastąpiła nie w formie decyzji, lecz w formie pisma informacyjnego. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 19 maja 2014 r. wniósł o nie uwzględnienie stanowiska Spółki zawartego w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie podać należy, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale charakter mają również takie dokumenty, które organ lub inny podmiot wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet wtedy gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Podstawowe znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy lub podmioty. W sprawie skargi na bezczynność, jej uwzględnienie, co do zasady zawsze będzie polegało na wydaniu aktu lub podjęciu czynności przez organ wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), nakłada na podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej obowiązek rozpoznania wniosku o jej udzielenie. Rozpatrzenie wniosku może nastąpić poprzez: 1) udzielenie żądanej informacji, 2) odmowę jej udzielenia (decyzja administracyjna), 3) poinformowanie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji, 4) poinformowaniu, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, 5) wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja zawarta w tym przepisie jest bardzo ogólna i nieprecyzyjna, co powoduje znaczne utrudnienie w jednoznacznym kwalifikowaniu informacji, jako informacji publicznej. Ustawodawca w art. 6 przedmiotowej ustawy określił przykładowo, jaka informacja jest informacją publiczną. Ustęp 1 pkt 4 lit. a) ustawy stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: (...). Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakich spraw dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiadają wszelkie dokumenty dotyczące organów władzy publicznej lub innych podmiotów realizujących zadania publiczne. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale charakter mają również takie dokumenty, które organ lub inny podmiot wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Podstawowe znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy lub podmioty realizujące zadania publiczne. Żądane przez skarżącego informacje są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wbrew stanowisku Spółki, przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, że skarżący wystąpił z roszczeniem cywilnym wobec Spółki w związku z bezumownym korzystaniem przez nią z nieruchomości (działki) stanowiącej własność skarżącego, a zatem w sprawie indywidualnej, a nie w sprawie publicznej. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Zgodnie z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W świetle powyżej przytoczonego przepisu nie ulega wątpliwości, że Spółka jest podmiotem obowiązanym, o czym przesądza treść ust. 1 pkt 5 powyżej przytoczonego przepisu. Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 stwierdzil, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek oraz suwerenności i niepodległości państwa. Przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne, co czyni z nich podmiot obowiązany w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej Spółka powinna żądanie skarżącej spełnić, chyba, że istnieją przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jeżeli tak, to powinno to nastąpić na podstawie odpowiednich przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko Spółki przedstawione w odpowiedzi na skargę, w ocenie Sądu jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony przedstawione są argumenty, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi, aby później przejść do argumentów odnoszących się do informacji przetworzonej. Podkreślić należy, że skoro w ocenie Spółki udostępnienie żądanych informacji mogłoby ją narazić na "szkodę", to ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduję możliwość wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z przyczyn w niej wskazanych. W ocenie Sądu, "pisma informacyjne" Spółki z dnia [...] lipca 2013 r. i z dnia [...] listopada 2013 r. nie świadczą o tym, że przedmiotowy wniosek został rozpatrzony zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność Spółki wynikała z błędnego założenia, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Zdaniem Sądu, Spółka powinna wyciągnąć wnioski z dotychczasowych orzeczeń sądów administracyjnych, w których była stroną i podejmować rozstrzygnięcia przewidziane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Mnożenie nowych i nie zawsze zasadnych argumentów nie leży bowiem w jej interesie, a w szczególności ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Reasumując wniosek skarżącego powinien być załatwiony, przy uwzględnieniu powyżej przedstawionych wywodów, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 286 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarzucana Spółce bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że przepisy dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło