II SAB/Wa 305/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. - oddala skargę - W piśmie z dnia 17 listopada 2014 r. skierowanym do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, W. M. poinformował, że "[...]" w [...] zażądał od niego udostępnienia treści umowy darowizny mieszkania na rzecz córek oraz uzależnił od tego udzielenie pomocy, o którą wnioskował. Niezależnie od powyższego [...] wystąpił do administratora danych mieszkania, w którym jest lokatorem, o ujawnienie numeru księgi wieczystej mieszkania stanowiącego własność jego dzieci i administracja "[...]" je ujawniła. Następnie [...] "wyciągnął" z internetowej bazy danych informacje dotyczące mieszkania jego dzieci i załączył do akt jednej ze spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Powołując się na treść art. 51 ust. 2 i ust. 5 Konstytucji RP W. M. poprosił o odpowiedź "czy w opisanej wyżej sytuacji [...] naruszył przepisy, które ma Pan chronić, a jeśli tak, to co zamierza Pan zrobić w tej sprawie?". W dniu 17 grudnia 2014 r. W. M. wezwał Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa, gdyż nie otrzymał odpowiedzi na swoją prośbę z 17 listopada 2014 r. W piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych poinformował zainteresowanego, iż jedynie w decyzji administracyjnej, wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie oceny legalności procesu przetwarzania danych osobowych (np. kontrolnego) i na podstawie przytoczonych w jego toku ustaleń, oraz z uwzględnieniem obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów prawa – w szczególności ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.) - Generalny Inspektor może zająć wiążące stanowisko. Organ powołał się na określony w przepisie art. 12 w/w ustawy zakres zadań Generalnego Inspektora i stwierdził, że nie jest zobowiązany do udzielania porad prawnych, której to pomocy mogą udzielić podmioty zajmujące się tym zawodowo. Pomocniczo wskazał, że zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), w zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy społecznej, można przetwarzać dane osób ubiegających się i korzystających z tych świadczeń dotyczące: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Organ podał też, iż przepis art. 12 omawianej ustawy, nie uprawnia Generalnego Inspektora do ingerowania w określone ustawowo kompetencje innych organów i sądów, wkraczania w prowadzone w zakresie ich właściwości postępowania i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań. Wyjaśnił także, że w kwestii terminów załatwiania spraw przez organ, ustawodawca wypowiedział się jedynie w art. 22 ustawy stanowiąc, że postępowanie w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Generalnego Inspektora przepis art. 35 § 3 Kpa nie ma zastosowania do udzielania przez niego odpowiedzi na pytania, które są realizacją zadania określonego w art. 12 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych. Brzmi on, iż do zadań Generalnego Inspektora należy m.in. inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć dotyczących ochrony danych osobowych, tj. działalność edukacyjna i informacyjna, która nie jest obwarowana szczególnymi terminami. Organ poinformował jednocześnie zainteresowanego, że wiele informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym treść przepisów prawnych i wskazówki ich stosowania w praktyce, znajduje się na stronie internetowej organu. W skardze na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. M. podał, że organ nie odpowiedział na jego skargę z 17 listopada 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga oceniana wedle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz zgodnie z poglądami piśmiennictwa, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie bądź inny akt) nie został wydany, a czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich wydaniu, lub dokonaniu, czy też wynika z przeświadczenia, że stosowny akt w ogóle nie powinien zostać wydany, a czynność dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie przewidzianego w przepisach prawa terminu do załatwienia sprawy. W myśl przepisu art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej "uodo", do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy: 1) kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, 2) wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, 3) zapewnienie wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających z decyzji, o których mowa w pkt 2, przez stosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), 4) prowadzenie rejestru zbioru danych oraz rejestru administratorów bezpieczeństwa informacji, a także udzielenie informacji o zarejestrowanych zbiorach danych i zarejestrowanych administratorach bezpieczeństwa informacji, 5) opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych, 6) inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych, 7) uczestniczenie w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych. Skarga, o której mowa w art. 12 pkt 2 uodo, jest powszechnie dostępnym środkiem prawnym inicjującym uproszczone, o charakterze kontrolnym postępowanie, bez toku instancyjnego. Jego efektem nie jest wydanie rozstrzygnięcia adresowanego do składającego skargę, lecz jedynie powiadomienie go o sposobie jej załatwienia. W literaturze wskazuje się, iż "Nie ma podstaw ku temu, aby do przyznanego Generalnemu Inspektorowi prawa (a zarazem nałożonego na niego obowiązku) rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, nie stosować zgodnie z ogólną wskazówką zamieszczoną w art. 22 uodo, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących skargi (art. 221 i n. Kpa). Tak samo odnieść się trzeba do przepisów wykonawczych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz.U. Nr 5, poz. 46)", (zob. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona Danych Osobowych, Komentarz, 5 wydanie, Warszawa 2011, s. 401). Przedmiotem skargi jest w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 Kpa). Skarga może zatem dotyczyć np. niedopełnienia przez organ przetwarzający dane obowiązków informacyjnych wskazanych w art. 24 i 25 uodo, braku dbałości administratora o merytoryczną poprawność przetwarzanych danych, przetwarzania tych danych w innym celu niż, dla których zostały zebrane, bezpodstawnego nieudostępnienia danych, jak też bezprawnego udostępnienia danych ze zbioru innym osobom, utrudniania sprawowania kontroli, o której mowa w art. 32 uodo, niewłaściwego (niedostatecznego) zabezpieczenia danych itd. Stosownie do treści art. 237 Kpa, skarga powinna być załatwiona bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca od jej otrzymania przez Generalnego Inspektora. W ocenie Sądu mając powyższe na uwadze, pismo W. M. z dnia 27 listopada 2014 r., nie jest skargą, o której mowa w art. 12 pkt 2 uodo. Dotyczy ono w istocie żądania zajęcia stanowiska, wydania opinii prawnej, sprowadzającej się do oceny prawidłowości stosowania prawa materialnego i procesowego przez organ właściwy w sprawach pomocy społecznej. Można się w nim doszukać również prośby o udzielenie porady prawnej dotyczącej opisanej przez skarżącego sytuacji. Wymienionych wyżej zadań nie obejmuje zaś ani omawiany przepis art. 12 uodo, ani też żaden inny przepis o ochronie danych osobowych. Skoro zatem Generalny Inspektor nie był zobowiązany żadnym przepisem prawa czy to do wydania określonego aktu, czy też do dokonania stosownej czynności, nie sposób zarzucić mu, by pozostawał w bezczynności wobec pisma skarżącego z 17 listopada 2014 r. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.