II SAB/Wa 308/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego M.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. M. K. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej, także, jako: Fundusz) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze podniesiono, że w dniu [...] lutego 2025 r. skarżący zwrócił się do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej dotyczący programu "[...]". Wniosek został przesłany za pośrednictwem ePUAP na skrzynkę Funduszu, której adres udostępniono w BIP. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 6 września 2022 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej, jako: u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem iż w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Ustawowy termin na odpowiedź upłynął z końcem 5 marca 2025 r., przy czym Fundusz nie skorzystał z uprawnienia do przedłużenia ustawowego terminu. Pomimo upływu terminu Fundusz nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego, skarżący wniósł o zobowiązanie Funduszu do rozpoznania wniosku dostępowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Fundusz wniósł o jej oddalenie. Fundusz wyjaśnił, że skarżący z wnioskiem wystąpił w dniu [...] lutego 2025 r. Fundusz pismem z dnia [...] marca 2025 r. poinformował skarżącego, że z uwagi na dużą liczbę spraw z zakresu informacji publicznej, błędnej dekretacji korespondencji skarżącego na komórkę merytoryczną NFOŚiGW nie rozpatrującej wniosków w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz konieczności przygotowania obszernych baz danych zawierających łącznie kilkadziesiąt tysięcy rekordów, rozpatrzenie przedmiotowego wniosku nie było możliwe. Jednocześnie z powyższych względów termin rozpatrzenia wniosku skarżącego wskazano na: do dnia [...] marca 2025 r. Pismem z dnia 21 marca 2025 r. Fundusz przekazał w sposób, o który zawnioskował skarżący, żądane informacje publiczne, jednocześnie wyjaśniając, że: dane zgodnie ze stanem na dzień [...] marca 2025 r. w zakresie marki i modelu pojazdu zostały wygenerowane z wniosków o dofinansowanie i z tego względu zawierają dane w formie i postaci wprowadzonej przez Wnioskodawców (dot. tabeli z I naboru programu "[...]" oraz tabeli z II naboru programu "[...]"), w zakresie danych zawartych w tabeli ścieżki leasingowej programu "[...]" należy wyjaśnić, że ze względu na ustaloną w umowie z Bankiem Ochrony Środowiska (dalej: BOŚ) sprawozdawczość, Fundusz dysponuje obecnie sprawozdaniem z realizacji leasingu w programie "[...]" na dzień [...] grudnia 2024 r. W zestawieniu przekazano zatem dane, dotyczące zawartych umów pomiędzy BOŚ a Korzystającymi (leasingobiorcami), aktualne na ten dzień, ze względu na ochronę danych osobowych dane osób fizycznych (imię i nazwisko osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej) zostały zastąpione przez sformułowanie osoba fizyczna lub rolnik indywidualny. W zakresie imion i nazwisk osób fizycznych i rolników indywidualnych decyzją z dnia [...] marca 2025 r., znak: [...], Fundusz, na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 § 1 K.p.a. odmówił udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej w zakresie imion i nazwisk osób fizycznych i rolników indywidualnych, z uwagi na konieczność ochrony prywatności osoby fizycznej. Fundusz podkreślił, że choć dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia żądania informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przede sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 K.p.a., to podjęcie kontaktu w przedmiotowej sprawie przez skarżącego, przed złożeniem skargi na bezczynności, spowodowałoby to, iż Fundusz dostrzegł fakt nieudostępnienia informacji publicznej i takowy wniosek zostałby niezwłocznie w całości rozpatrzony, co miało miejsce po złożonej skardze na bezczynność. W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o stwierdzenie, że Fundusz dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2025 r., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz umorzenie postępowania w pozostałym zakresie. Skarżący potwierdził, że otrzymał pismo Funduszu z dnia [...] marca 2025 r. przedłużające termin na załatwienie sprawy, pismo z dnia [...] marca 2025 r. stanowiące udostępnienie informacji w części oraz decyzję z dnia [...] marca 2025 r. o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji w pozostałej części. Skarżący wskazał, iż dokumenty te zostały mu doręczone dopiero w skutek skargi na bezczynność, co potwierdza chronologia zdarzeń. Zdaniem skarżącego bezsporne jest, że wykonanie obowiązków przez Fundusz nastąpiło z naruszeniem obowiązujących terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zgodnie z art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556, z późn. zm.) jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 17 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634, z późn. zm.). W niniejszej sprawie nie budzi zatem wątpliwości, że jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. ). Nadto należy zauważyć, że kwestia ta nie była sporna między stronami. W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22). W ocenie Sądu informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. mają charakter informacji publicznej. Skarżący domagał się bowiem informacji o udzielonych dofinansowaniach zakupu pojazdu zeroemisyjnego z programu "[...]", który to program przygotowywany jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska i ma na celu dofinansowanie zakupu, leasingu lub wynajmu długoterminowego samochodów elektrycznych. Pieniądze na dopłaty pochodzą ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności Polski (KPO) (zob. https://www.gov.pl/web/nfosigw/program-naszeauto-do-40-tys-zl-doplaty-do-samochodu-elektrycznego). Kwestia ta (kryterium przedmiotowe) również nie była sporna między stronami, co potwierdza udzielenie odpowiedzi pismem z dnia [...] marca 2025 r. oraz wydana w sprawie decyzja z dnia [...] marca 2025 r. [...]. Istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest natomiast to, że skarżący z wnioskiem dostępowym wystąpił w dniu [...] lutego 2025 r. Fundusz w ustawowym terminie 14 dni nie udostępnił jednak wnioskowanej informacji ani też nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Fundusz dopiero pismem z dnia [...] marca 2025 r. skorzystał z możliwości jakie daje powołany art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Wskazać jednak należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. I to również w tym terminie, podmiot obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni - nie później jednak niż po dwóch miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Z tego wynika, że Fundusz przedłużył wprawdzie pismem z dnia [...] marca 2025 r. termin na udzielenie informacji publicznej jednak uczynił to dopiero ponad miesiąc po złożeniu przez skarżącego wniosku dostępowego. Powyższe skutkuje uznaniem, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. We wskazanych okolicznościach bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje, że Fundusz rozpoznał wniosek dostępowy w przedłużonym terminie do dnia [...] marca 2025 r. Zdaniem Sądu stwierdzona bezczynność nie jest jednak rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo niedopełnienie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania czy też z lekceważącego traktowania przez Fundusz obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), w szczególności gdy Spółka w części udostępniła żądaną informację, a w części odmówił jej udostepnienia w formie decyzji administracyjnej. Te okoliczności w ocenie Sądu nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.