II SAB/Wa 309/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-23
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, będące organizacją pożytku publicznego, nieprowadzące działalności gospodarczej i dysponujące ograniczonymi środkami finansowymi, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, będące organizacją pożytku publicznego, które nie prowadzi działalności gospodarczej i wykazuje ograniczoną płynność finansową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jednakże, żądanie ustanowienia dwóch lub więcej pełnomocników z urzędu, w tym doradcy podatkowego, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej, dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i posiada rachunki bankowe. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając jego część dotyczącą zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata, ale odmawiając ustanowienia doradcy podatkowego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2014 r., o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2. odmówić przyznania dla Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.
W toku postępowania sądowego skarżący złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i doradcy podatkowego.
We wniosku wskazano, iż strona skarżąca jest stowarzyszeniem i posiada status organizacji pożytku publicznego. Ponadto z odpisu z KRS (k- 22) wynika, że stowarzyszenie zostało zarejestrowane [...] listopada 2014 r., celem stowarzyszenia jest działalność społeczną na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, podmiot nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga zysku, a zadania wykonuje w oparciu o dotacje publiczne.
Wnioskodawca ujawnił we wniosku, że wartość środków trwałych, którymi dysponuje to kwota [...] zł, a wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł (taka kwotę skarżący wskazał również podając numery trzech rachunków bankowych, które posiada).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Z uwagi na wyjątkowy charakter prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować
w kosztach postępowania. Jednocześnie zakres w jakim zostaje przyznane prawo pomocy zależy od rzeczywistej potrzeby, która podlega ocenie przy uwzględnieniu możliwości finansowych strony.
Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Z treści statuty podmiotu wynika, że stowarzyszenie jest organizacją realizującą cele społeczne (por. § 6 pkt 1 do 11 statutu). Ze statutu nie wynika, aby stowarzyszenie prowadziło działalność zarobkową, wykazany dochód, a jednocześnie środki na rachunku bankowym to kwota około [...] zł. W tej sytuacji uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że nie byłby w stanie ponieść samodzielnie obciążeń związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, jak również samodzielnie opłacić kosztów sądowych.
Ponadto wskazać należy, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego - art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd żądanie ustanowienie dwóch lub więcej pełnomocników z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło