II SAB/Wa 315/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. A. działającej w imieniu małoletniego A. A. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz strony skarżącej A.A. działającej w imieniu małoletniego A. A. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] grudnia 2014 r., który wpłynął do organu 18 grudnia 2014 r., A.A. zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie informacji publicznej w postaci akt sprawy o sygnaturze [...]. W odpowiedzi adresat wniosku pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. poinformował wnioskodawczynię, iż z uwagi na szeroki zakres wniosku jego rozstrzygnięcie nastąpi w terminie do 15 lutego 2015 r. Strona nie czując się zaspokojona w swoim żądaniu, w dniu 12 stycznia 2015 r. wywiodła skargę do tutejszego Sądu na bezczynność organu. W dniu [...] lutego 2015 r. organ rozpoznając powyższy wniosek wydał decyzję, mocą której odmówił udostępnienia żądanej informacji w zakresie dokumentów, jakie nie zostały przesłane do Sądu Rejonowego w P. prowadzącego postępowanie w przedmiocie żądania powrotu dziecka. Nadto pismem z tej samej daty organ poinformował skarżącą, że pozostałe dokumenty znajdujące się w żądanych aktach, a nie objęte powyższą decyzją, znajdują się w aktach ww. sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w P., w którym to postępowaniu skarżąca bierze udział w charakterze uczestnika, a więc ma dostęp do akt postępowania w trybie art. 525 K.p.c. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że wniosek inicjujący postępowanie złożyła A.A., zaś skargę złożyła A.A. w imieniu małoletniego A.A.. Ewentualnie organ wniósł o oddalenie skargi, wywodząc, że nie pozostawał w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza zatem, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez właściwy organ administracji publicznej oczekiwanego aktu, lub rozpoznanie wniosku. Przez pryzmat realizacji tego celu należy więc oceniać zasadność toczenia się postępowania wywołanego skargą na bezczynność. Przechodząc do meritum rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż wniosek skarżącej o udostępnienie żądanej informacji został rozpoznany przez organ. Okoliczność tę należy uznać za oczywistą wobec wydania decyzji odmawiającej udostępnienia części dokumentów żądanych akt, a także wobec poinformowania strony, że do pozostałej części dokumentów ma ona dostęp będąc uczestnikiem postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w P.. Zgodnie zaś z normą art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego, akta sprawy dostępne są dla uczestników postępowania. Stąd więc, strona, mając możliwość dostępu do tej części akt, będąc stroną postępowania przed Sądem Rejonowym w P., nie mogła skutecznie domagać się udostępnienia tych dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ten tryb zawarowany jest bowiem dla tych podmiotów, które w inny sposób pozbawione są dostępu do pewnych danych (patrz art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Wydając powyższą decyzję, oraz kierując do strony wyżej powołane pismo, organ wyczerpał cały zakres przedmiotowy sprawy określonej wnioskiem A.A. z [...] grudnia 2014 r. Odniósł się bowiem do całości żądania udostępnienia spornych akt. Tym samym przestał być w bezczynności. Analizując całokształt sprawy tutejszy Sąd doszedł do przekonania, że organ przed podjęciem działań w dniu [...] lutego 2015 r. pozostawał jednak w bezczynności. Zgodnie bowiem z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji publicznej następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. Aby uwolnić się skutecznie od zarzutu bezczynności organ winien więc wykazać, że w powyższym – czternastodniowym terminie od dnia złożenia wniosku – dokonał czynności zmierzającej co najmniej do rozpatrzenia wniosku. Jeśli więc, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, organ zamierzał przedłużyć termin dla załatwienia sprawy, to powinien to uczynić w powyższym terminie i w tym terminie powiadomić o tym stronę. Wyznaczenie dalszego terminu dla rozpoznania wniosku, po upływie podstawowego terminu ustawowego, świadczy więc już o popadnięciu przez organ w bezczynność. Z taką też sytuacją mieliśmy do czynienia w sprawie niniejszej. Niesporne jest bowiem to, że organ, informując stronę w dniu 15 stycznia 2015 r. o wyznaczeniu terminu na załatwienie sprawy do dnia 15 lutego 2015 r., uchybił czternastodniowemu terminowi. O nowym terminie załatwienia sprawy powiadomił bowiem stronę po blisko miesiącu od dnia wpłynięcia wniosku. Tym samym uznać należało, że organ popadł w powyższym zakresie w bezczynność. Pierwszą czynność w sprawie podjął bowiem po upływie czternastu dni od chwili wpłynięcia wniosku. Stąd więc, na dzień składania przez stronę skargi na bezczynność skarga ta była zasadna. To zaś sprawia, że należał się stronie zwrot kosztów niniejszego postępowania. Z uwagi zaś na fakt, że przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie organ rozpoznał badany wniosek strony, postępowanie wywołane skargą należało umorzyć. Brak było bowiem czynności, do dokonania której można byłoby zobowiązywać organ. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd nie uznał zaś, aby bezczynność organu miała charakter kwalifikowany. Adresat wniosku starał się uczynić zadość żądaniu strony, a zwłoka nie wynikała ze złej woli organu. Na marginesie zważyć należało, że brak było w niniejszej sprawie zasadnych wątpliwości co do określenia strony skarżącej. Zarówno bowiem wniosek inicjujący postępowanie w sprawie, jak też skargę na bezczynność organu, wniosła A.A.. Okoliczność, że w skardze, określając stronę skarżącą, strona dopisała dodatkowo, że działa w imieniu małoletniego A.A. nie sprawił, że sama skarga winna być traktowana jako wniesiona przez małoletniego. Tego rodzaju dopisek winien być co najwyżej oceniany jako próba dodatkowego umotywowania przez stronę konieczności składania samej skargi i wzmocnienia argumentacji procesowej, nie zaś jako zmianę strony postępowania.