II SAB/Wa 318/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-04
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która deklaruje znaczne dochody z emerytur rolniczych rodziców oraz zasiłków rodzinnych, a także posiada dom i gospodarstwo rolne, może zostać uznana za osobę żyjącą w ubóstwie, niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ani kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Deklarowany dochód rodziny oraz posiadane zasoby (nieruchomości, gospodarstwo rolne) nie uzasadniały przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, który powinien mieć charakter wyjątkowy i być stosowany jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał na wysokie dochody rodziny (emerytury, zasiłki), posiadanie domu i gospodarstwa rolnego, jednak argumentował, że gospodarstwo nie przynosi dochodu, a plony i drewno z lasu przeznaczane są na potrzeby rodziny. Podkreślił, że żona posiada konto bankowe jedynie w celu otrzymywania zasiłków, a rodzina korzysta z butli gazowych i własnej studni.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w W. w przedmiocie wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia
o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego rodziców w kwocie [...] zł oraz [...] zł ([...] zł netto) i zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto) miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co wynosi [...] zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około [...] zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Dodatkowo oświadczył, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala na dalsze prowadzenie gospodarstwa.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych.
Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej skarżącego uznać należy, że deklarowany dochód jego rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny, a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania
w sprawie i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło