II SAB/Wa 319/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-01
Skład orzekający: Joanna Kube, Andrzej Góraj, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo gazownicze wykonujące zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jeśli tak, to czy jego późniejsze udostępnienie informacji po wniesieniu skargi na bezczynność czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo gazownicze, wykonując zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli informacja publiczna zostanie udostępniona po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R.P. zwrócił się do [...] Sp. z o.o. o udostępnienie dokumentów dotyczących budowy urządzeń gazowniczych. Po bezskutecznym upływie terminu, skarżący wniósł skargę na bezczynność spółki. Spółka w odpowiedzi na skargę udostępniła część żądanych dokumentów, twierdząc, że nie była bezczynna. Skarżący podtrzymał, że wniosek nie został rozpatrzony w całości i wniósł o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie. 3. Zasądza od [...] Sp. z o.o. na rzecz skarżącego R.P. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube (sprawozdawca) Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi R.P. na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego R.P. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. R.P. zwrócił się do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń gazowniczych usytuowanych na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], numer księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], w tym protokołu z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planu z mapkami.
W skardze z dnia [...] marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.P. zarzucił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (poprzednio [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]) bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] marca 2013 r.
W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie bezczynności wymienionej Spółki oraz zobowiązanie do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz
o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty od pełnomocnictwa.
Zaznaczył, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że przedsiębiorstwo gazownicze jest zobowiązane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii gazowniczych. Stwierdził, że dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie paliwa gazowego dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, a zatem są zadaniami publicznymi, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] uwzględniła skargę w całości i wniosła o nieobciążanie kosztami postępowania.
W uzasadnieniu podała, że pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. udostępniono skarżącemu żądaną informację publiczną w postaci kserokopii dokumentów. Ponadto na każde złożone przez stronę pismo w sprawie udzielała pisemnej odpowiedzi, a zatem nie była bezczynna.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. R.P. wskazał, że otrzymał w dniu [...] kwietnia 2014 r. pismo Spółki z dnia [...] kwietnia 2014 r. wraz z załącznikami, lecz mimo to, w jego ocenie, powyższy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpatrzony w całości. Z ostrożności procesowej w przypadku, gdyby Sąd nie podzielił powyższego stanowiska wniósł o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających
z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu
i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.
W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,
a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.
Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
Z tego względu, należało uznać, że żądana przez skarżącego informacja w postaci wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń gazowniczych usytuowanych na działce których jest właścicielem, w tym protokołu z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planu z mapkami, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącego.
Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów
o ochronie konkurencji i konsumentów.
Biorąc powyższe pod uwagę [...] Sp. z o.o.
z siedzibą [...], jest zobowiązana do rozpoznania przedmiotowego wniosku
o udostępnienie informacji publicznej. Zauważyć należy, że działalność Spółki obejmuje m. in. poszukiwania i eksploatację złóż gazu ziemnego, ropy naftowej oraz import, magazynowanie, obrót oraz dystrybucję paliw gazowych i płynnych. Zgodnie
z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Z uwagi na wagę i zakres zadań wykonywanych przez Spółkę, a przede wszystkim obowiązki tego podmiotu jako operatora systemu dystrybucyjnego gazu oraz mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 6 pkt 2 ustawy, jest ona jednostką organizacyjną użyteczności publicznej, wykonującą zadania publiczne w rozumieniu powołanego art.
4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wobec czego podlega regulacjom tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).
Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania
o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują
w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny
z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
Bezsporne jest, że [...] z siedzibą w [...] nie rozpoznała wniosku R.P. o przesłanie ewentualnie istniejących kserokopii decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń gazowniczych usytuowanych na działce stanowiącej własność skarżącego, w tym protokołu z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planu z mapkami, do dnia wniesienia skargi na jej bezczynność. Dopiero w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r., doręczonym skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2014 r., co wynika z oświadczenia R.P. z dnia [...] czerwca 2014 r., Spółka udostępniła żądaną informację przesyłając kserokopie: decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w [...] z dnia [...] września 1983 r., znak: [...] – pozwolenie na budowę, decyzji Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1983 r., znak: [...] – pozwolenie na wejście w teren w celu wykonania sieci gazowej, protokołu z nieodpłatnego przejęcia na majątek [...] gazociągu średniego ciśnienia i dopływów domowych we wsi [...], mapy z zatwierdzonymi zmianami przebiegu gazociągu oraz inwentaryzacji powykonawczej.
Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, Spółka nie pozostawała już w bezczynności, skoro zrealizowała obowiązek informacyjny wynikający
z ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. udzieliła odpowiedzi na żądanie skarżącego przesyłając kserokopie decyzji i innych stosownych dokumentów stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy urządzeń gazowniczych usytuowanych na działce stanowiącej jego własność. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy. W pismach z dnia [...] kwietnia 2013 r., [...] kwietnia 2013 r. i [...] września 2013 r. Spółka ustosunkowała się do wniosku skarżącego, aż ostatecznie żądana informacja publiczna została udostępniona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło