II SAB/Wa 324/19

WyrokWSA w Warszawie2019-08-29

Skład orzekający: Janusz Walawski, Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli odpowiada na pisma strony i podejmuje czynności, nawet jeśli te czynności nie satysfakcjonują strony lub dotyczą kwestii cywilnoprawnych, a nie administracyjnoprawnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli podejmuje czynności procesowe i odpowiada na pisma strony, nawet jeśli te czynności nie prowadzą do wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu strony skarżącej lub dotyczą kwestii cywilnoprawnych. Bezczynność organu zachodzi jedynie wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych działań w prawnie ustalonym terminie lub nie kończy postępowania wydaniem aktu prawnego, mimo istnienia takiego obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie rozpoznania odwołania od pisma Komendanta Oddziału Straży Granicznej dotyczącego zwrotu nienależnie wypłaconego uposażenia i nagrody rocznej, opartego na przepisach Kodeksu cywilnego. Organ administracji wielokrotnie odpowiadał na pisma skarżącego, podtrzymując swoje stanowisko o braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej i cofając ostatecznie wezwanie do dobrowolnego zwrotu świadczenia. Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności, wymierzenia grzywny i zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska (spr), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Komendanta Głównego Straży Granicznej w przedmiocie rozpoznania odwołania oddala skargę W dniu (...) września 2018 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej skierował do M. K. wezwanie nr (...) do dobrowolnego zwrotu nienależnie wypłaconego uposażenia w okresie od [...].05.2017 do [...].04.2019 oraz nagrody rocznej za 2017 i 2018 r. Pismem z dnia (...) października 2018 r. Komendant poinformował o braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej w powyższej sprawie w szczególności dlatego, że podstawą żądania zwrotu był art.405 k.c. Odwołanie od przedmiotowego pisma (decyzji) skarżący sporządził w dniu (...) października 2018r. Dnia (...) listopada 2018r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej skierował do skarżącego pismo, stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia (...) października 2018r., w którym poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko, zawarte w piśmie z dnia (...).10.2018r. Tego samego dnia Komendant sporządził "Ostateczne wezwanie nr (...)" do dobrowolnego zwrotu nienależnego świadczenia. W dniu [...] grudnia 2018r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej wpłynęło ponaglenie skarżącego do załatwienia sprawy odwołania od pisma Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia (...) października 2018 r. W postanowieniu z dnia (...) stycznia 2019r.o nr (...)Komendant Główny Straży Granicznej postanowił uznać, że nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości przy rozpatrywaniu "odwołania" od pisma (decyzji) Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia (...).10.2018 w przedmiocie obowiązku zwrotu za okres od [...].05.2017 do [...].04.2018 uposażenia w wysokości 20% kwoty tj. kwoty 10621,11 zł. W uzasadnieniu podkreślił, że instytucje przewlekłości i bezczynności nie mają zastosowania do czynności, które nie są podejmowane na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ich podstawą są przepisy kodeksu cywilnego. Brak jest zatem- zdaniem organu- podstaw do uwzględnienia zarzutu nieprzekazania "odwołania" bądź stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Pismem z [...] lutego 2019r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej poinformował skarżącego, że wycofał wezwanie do dobrowolnego zwrotu nienależnego świadczenia nr (...) oraz nr (...). W dniu [...] marca 2019 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej wpłynęło kolejne ponaglenie (datowane na [...].03.2019) w sprawie załatwienia odwołania od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia (...) października 2018 r. Dnia 7 kwietnia 2019 skarżący wniósł skargę do tutejszego sądu na bezczynność organu w przedmiocie przekroczenia ustawowo określonego terminu do rozpoznania odwołania od decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia (...) października 2018 wydanej w przedmiocie ustalenia, że za okres od [...].05.2017 do [...].04.2018 M. K. przysługiwało uposażenie w wysokości 80%. Skarżący wniósł w niej o ustalenie, że organ pozostaje w bezczynności; bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa, wymierzenie organowi grzywny i zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie miesiąca od wydania wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- p.p.s.a.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Zdaniem Sądu, orzekający w sprawie organ nie pozostawał w bezczynności. Z porównania dat czynności, podejmowanych w sprawie jasno wynika, że Komendant podejmował w sprawie czynności, aczkolwiek o treści nie satysfakcjonującej skarżącego. Pismem z dnia (...) października 2018 r. Komendant poinformował o braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej w powyższej sprawie w szczególności dlatego, że podstawą żądania zwrotu był art.405 k.c. Skarżący w dniu [...] października 2018r. wniósł odwołanie od pisma (decyzji) Komendanta z dnia (...) października 2018 r. Następnie dnia [...] listopada 2018r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej skierował do skarżącego pismo, stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] października 2018r., w którym poinformował, że podtrzymuje swoje stanowisko, zawarte w piśmie z dnia (...)10.2018r. W dniu [...] grudnia 2018r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej wpłynęło ponaglenie skarżącego, do załatwienia sprawy jego odwołania od pisma Komendanta [...]Oddziału Straży Granicznej z dnia (...) października 2018 r. W postanowieniu z dnia (...) stycznia 2019r.o nr (...)Komendant Główny Straży Granicznej postanowił uznać, że nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości przy rozpatrywaniu "odwołania" od pisma (decyzji) Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia (...).10.2018. Ostatecznie, pismem z [...] lutego 2019r., Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej poinformował skarżącego, że wycofał wezwanie do dobrowolnego zwrotu nienależnego świadczenia nr (...)oraz nr (...). Z opisanego stanu faktycznego, w powiązaniu z wyżej cytowanymi przepisami oraz poglądami teorii wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że organ nie pozostawał w bezczynności (w znaczeniu o którym wyżej mowa). Bezczynność organu ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy powinien był prowadzić postępowanie administracyjne lub wprawdzie prowadził postępowanie administracyjne, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji administracyjnej, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W opisanym stanie faktycznym, na pisma i ponaglenia skarżącego organ odpowiadał, w związku z czym nawet z literalnego rozumienia pojęcia "bezczynności" wynika jasno, że sytuacja "bezczynności" nie miała miejsca. Na rozumienie tego pojęcia nie może wpływać fakt, że odpowiedzi i czynności organu nie satysfakcjonowały skarżącego. Co więcej, wezwanie nr (...) do dobrowolnego zwrotu nienależnie wypłaconego uposażenia w okresie od [...].05.2017 do [...].04.2019 oraz nagrody rocznej za 2017 i 2018 r. zostało cofnięte. Zatem skarga na bezczynność jest bezzasadna, gdyż organ reagował na pisma skarżącego, a ostatecznie organ cofnął wezwanie do zwrotu nienależnego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło