II SAB/Wa 325/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Ewa Marcinkowska Protokolant Asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J.R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku J.R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego orzeczenia wraz z aktami postępowania administracyjnego W dniu 6 października 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. R., w której zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Skarżący podniósł, iż pomimo upływu terminów określonych w art. 35 k.p.a. lub wyznaczonych na podstawie art. 36 k.p.a., organ nadzoru nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Z podanych powodów skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania postanowienia załatwiającego sprawę z jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz przeprowadzenia sądowej kontroli całego toku postępowania administracyjnego, w tym podejmowanych przez organ czynności tamujących bieg sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2010 r. skarżący złożył dziesięć wniosków o stwierdzenie nieważności postanowień Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, między innymi postanowienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stwierdzającego brak bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o wydanie zaświadczenia dotyczącego stosunku służbowego strażaka. Organ wskazał, iż stosownie do dyspozycji art. 141 § 1 k.p.a., na wydane postanowienie przysługuje zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z analizy art. 37 k.p.a., czyli przepisu, na podstawie którego Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wydał postanowienia w dniu [...] sierpnia 2010 r. nie wynika, aby wydane w sprawie postanowienia podlegały możliwości zaskarżenia. Do powyższej kategorii postanowień nie mają zastosowania nadzwyczajne tryby wzruszenia rozstrzygnięć administracyjnych, tj. art. 156-159 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 15 września 2010 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma możliwości wydania postanowienia w oparciu o przepisy zawarte w rozdziale 13 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność, wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy, wśród których wymienione są m.in. decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 1 i 2). Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie jest zasadna, albowiem organ administracji publicznej jest zobligowany załatwić wniosek strony w sposób procesowy przewidziany przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował pisemnie skarżącego, iż jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., wydanego w trybie art. 37 k.p.a., nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, albowiem do tego typu postanowień nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji i postanowień zaskarżalnych. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem organ wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, był zobligowany w sprawie z wniosku strony wydać orzeczenie podlegające kontroli sądowej. Wskazać należy, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji, czy to postanowienia uruchamia fazę wstępną postępowania nadzorczego zmierzającego do ustalenia, czy jest ono w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czy postanowienia (art. 126 k.p.a.) może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. W doktrynie przyjmuje się, iż niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności, m.in. wtedy, gdy strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznej, zaświadczenia, ugody administracyjnej (patrz: Komentarz do art. 157 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III). Tak więc stosowanie w niniejszej sprawie regulacji procesowej określonej w art. 157 k.p.a. jest nie tylko możliwe, ale i niezbędne w sytuacji, gdy organ stwierdza, że wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia jest niedopuszczalny. Wniosek taki dotyczy bowiem orzeczenia niepodlegającego weryfikacji w trybie nadzorczym. Skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, do którego strona wniosła niedopuszczalny wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, nie wydał postanowienia na podstawie art. 157 w zw. z art. 126 § 3 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia), to stwierdzić należy, iż organ pozostaje w bezczynności. Nie wydał on bowiem aktu, do którego jest zobowiązany przepisami prawa procesowego. Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż poinformował pisemnie stronę o braku podstaw do rozpatrzenia jej żądania, bowiem takiej formy rozpatrzenia wniosku strony przepisy k.p.a. nie przewidują. W związku z powyższym uznać należy, że Minister z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku strony postępowania, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 149 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.