II SAB/Wa 325/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów postanawia odrzucić skargę. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. Z. B. – skarżąca w niniejszej sprawie, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (organ) w zakresie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2017 r. o zastosowanie wobec skarżącej art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie. Wskazał, że w czasie trwania postępowania do organu nie wpłynęło ponaglenie strony skarżącej w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarządzeniem z 27 czerwca 2019 r. wezwano skarżącą do nadesłania informacji, czy złożyła do organu ponaglenie w związku z brakiem rozpoznania jej wniosku z [...] kwietnia 2017 r., w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że w postępowaniu prowadzonym przez organ ponaglenie takie nie zostało złożone. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie udzieliła informacji w powyższym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8). Skarżąca w niniejszym postępowaniu zarzuciła organowi przewlekłość, a organ wskazał, że decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...], odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni (skarżącej) art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy. Zauważyć należy, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszły w życie nowelizacje ustaw – Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.), jak i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonane ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Na mocy tej ustawy dokonano m.in. zmiany w zakresie regulacji art. 37 Kpa., wprowadzając w § 1 tego przepisu środek zaskarżenia bezczynności i przewlekłości w postaci ponaglenia - w miejsce przewidzianego wcześniej zażalenia. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 Kpa. stanowi warunek formalny do wywiedzenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponaglenie wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie Kpa. Stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 Kpa. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 Kpa. ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności (przewlekłości) organu i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłość) (art. 52 p.p.s.a.). Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych organ, rozpoznając ponaglenie wniesione w trybie art. 37 Kpa., wydaje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. Natomiast kontrola prawidłowości wydanego postanowienia odbywa się dopiero przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia, kończącego postępowanie w danej instancji i w postępowaniu sądowym - w przypadku wniesienia skargi na rozstrzygnięcie kończące sprawę co do istoty (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 111 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX OMEGA, wyrok NSA w Gdańsku z dnia 12 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1783/98, ONSA 2002, nr 1, poz. 23; postanowienie WSA w Warszawie z dnia26 marca 2018r., sygn. akt IV SAB/Wa 371/17, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3350/15, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 233/17, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2018. Sygn. akt II OSK 11/18). Jak wynika z dokumentów stanowiących całość akt administracyjnych nadesłanych przez organ do Sądu, w związku z wniesioną w niniejszej sprawie skargą na przewlekłość, skarżąca nie dopełniła warunku formalnego wniesienia tej skargi określonego w art. 37 § 1 Kpa., ponieważ nie poprzedziła złożenia skargi wniesieniem do organu ponaglenia, które stanowiłoby o wyczerpaniu przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia na gruncie Kpa. Innymi słowy, brak wyczerpania środków prawnych przewidzianych wspomnianymi wyżej przepisami Kpa. czyni złożoną skargę na przewlekłość niedopuszczalną, to znaczy taką, którą nie można uznać za skutecznie wniesioną, bo bez wyczerpania przewidzianych prawem (Kpa.) środków. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.