II SAB/Wa 325/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Polskiego Związku Żeglarskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Polski Związek Żeglarski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Polskiego Związku Żeglarskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskiego Związku Żeglarskiego na rzecz W. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 28 maja 2024 r. W. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Polskiego Związku Żeglarskiego w rozpoznaniu jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (określanego przez skarżącego jako odwołanie) zakończonej decyzją Polskiego Związku Żeglarskiego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Skarżący wniósł o orzeczenie o bezczynności organu, zobowiązanie organu do skierowania odwołania do właściwego organu odwoławczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] sierpnia 2023 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W dniu [...] września 2023 r. organ wydał decyzję nr [...] odmawiającą udostępnienia wnioskowanej informacji. W dniu [...] września 2023 r. skarżący wniósł, za pośrednictwem organu, odwołanie od tej decyzji, adresując je zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu [...] września 2023 r. otrzymał od organu sprostowanie decyzji z dnia [...] września 2023 r. w zakresie pouczenia co do środków odwoławczych, zmieniające organ odwoławczy z WSA na Ministerstwo Sportu i Turystyki. Następnie w dniu [...] października 2023 r. skarżący otrzymał pismo z Ministerstwa Sportu i Turystyki informujące, że Minister nie jest w tej sprawie organem odwoławczym. Wobec powyższego oczekiwał, że organ I instancji skieruje odwołanie do właściwego organu. Ponieważ nie otrzymywał żadnej korespondencji od żadnego organu w dniu [...] grudnia 2023 r. wystosował pismo do organu z zapytaniem, gdzie i kiedy trafiło ostatecznie odwołanie z dnia [...] września 2023 r. oraz kiedy otrzyma decyzję organu odwoławczego. W odpowiedzi skarżący otrzymał kolejną decyzję z dnia [...] grudnia 2023 r. odmawiającą udostępnienia wnioskowanych informacji. Do dnia wniesienia skargi nie otrzymał natomiast decyzji organu odwoławczego rozstrzygającej sprawę wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zaznaczył, że nie skarży bezczynności organu w sprawie decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r., lecz bezczynność dotyczącą decyzji z dnia [...] września 2023 r. Zdaniem skarżącego, to organ I instancji winien "znaleźć" właściwy organ II instancji i do niego skierować odwołanie. Obywatel nie powinien natomiast ponosić negatywnych konsekwencji sporów kompetencyjnych czy niewiedzy organów i nie może być z tego powodu pozbawiony prawa do dwuinstancyjności postępowania, czy możliwości złożenia skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, informując, że w dniu [...] września 2023 r. przekazał odwołanie skarżącego z dnia [...] września 2023 r. wraz z aktami sprawy do Ministra Sportu i Turystyki. W odpowiedzi Minister Sportu i Turystki pismem z dnia [...] października 2023 r. wskazał, iż nie jest właściwy do rozpoznania sprawy i poinformował Polski Związek Żeglarski i skarżącego, iż w zaistniałej sytuacji przysługuje nie odwołanie lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący w wiadomości przesłanej w dniu [...] grudnia 2023 r. zwrócił się o nadanie dalszego biegu sprawie. Polski Związek Żeglarski uznał ww. wiadomość za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, na skutek czego w dniu [...] grudnia 2023 r. wydał ponownie decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, tym samym dał możliwość skarżącemu złożenia skargi na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej ma charakter dalece odformalizowany. Jednak w przypadku, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej powinien uczynić to, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w formie decyzji administracyjnej, tj. z zachowaniem rygorów przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.). W przypadku, gdy organ wyda decyzję administracyjną (tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie), zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące tryb postępowania odwoławczego, a także terminy, w których organ zobowiązany jest rozpoznać odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., który na mocy art. 127 § 3 k.p.a. ma zastosowanie również w sprawach, w których przysługuje stronie prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania przez organ odwołania. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, będą natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie pismo W. B. zatytułowane "odwołanie", lecz stanowiące w istocie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Polskiego Związku Żeglarskiego z dnia [...] września 2023 r. wpłynęło do organu w dniu [...] września 2023 r. Od tego dnia biegł zatem termin do załatwienia sprawy przez organ, który upłynął w dniu [...] października 2023 r. Należy przy tym podkreślić, że błędne stanowisko organu co do przysługujących stronie środków odwoławczych (znajdujące swoje odzwierciedlenie w dwukrotnym nieprawidłowym pouczeniu skarżącego o tychże środkach), nie zwalnia organu z obowiązku rozpatrzenia środka odwoławczego zgodnie z właściwością i według procedury przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nieświadomość organu w tym zakresie może być – jak już wskazano – brana przez Sąd pod uwagę przy dokonywaniu oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych, organ w dniu [...] grudnia 2023 r. wydał ponownie decyzję nr [...], odmawiającą skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej. Jak wynika z uzasadnienia tejże decyzji została ona wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, a organ uznał, że brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] września 2023 r. Zdaniem Sądu, organ rozpoznał zatem wniosek skarżącego z dnia [...] września 2023 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, co oznacza, że brak jest na obecnym etapie postępowania podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny, prowadząc postępowanie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może poddać swojej kontroli wydanej na skutek tego wniosku decyzji. W szczególności nie jest uprawniony do badania, czy organ, wydając decyzję ponownie, prawidłowo zastosował przepisy art. 138 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Tego rodzaju kontrola może bowiem zostać dokonana przez Sąd jedynie w przypadku skutecznego wniesienia skargi na decyzję organu, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Nie budzi przy tym wątpliwości, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem załatwił sprawę, wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2023 r., ponad 2 miesiące po upływie terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. Organ nie zrealizował również obowiązku przewidzianego w art. 36 k.p.a. i nie poinformował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Powyższe skutkowało uwzględnieniem skargi na bezczynność organu w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Od upływu terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., liczonego od dnia doręczenia organowi wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia zakończenia postępowania odwoławczego upłynęło, jak już wskazano, ponad 2 miesiące. Jednak, co istotne, zasadniczą przyczyną uchybienia terminu było błędne przekonanie organu co do przysługujących skarżącemu środków odwoławczych, co skutkowało m.in. wydaniem postanowienia o sprostowaniu decyzji z dnia [...] września 2023 r., a także przekazaniem pisma skarżącego z dnia [...] września 2023 r. – potraktowanego jako odwołanie – do Ministra Sportu i Turystyki. Z tej przyczyny, zdaniem Sądu, bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu, bowiem nie wynikała ona z celowego działania w celu uniemożliwienia stronie skorzystania z przysługujących jej praw, lecz była skutkiem nieprawidłowej wykładni przepisów prawa regulujących postępowanie odwoławcze. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. O kosztach w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Koszty te stanowi uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.