II SAB/Wa 327/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), , po rozpoznaniu 16 maja 2025r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 2024r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Fundacji "[...]" z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Skarżąca - Fundacji [...] z siedzibą w W. we wniosku z [...] października 2024r. zwróciła się do Rzecznika Praw Pacjenta (zwany dalej "RPP") o udostępnienie 2 decyzji w formie skanów ([...] , [...]) na podany adres email. RPP w odpowiedzi z [...] października 2024r. przekazał Skarżącej skazy żądanych decyzji, anonimizując część danych. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] marca 2025r. wniosła o: - zobowiązanie RPP do rozpoznania ww. wniosku Skarżącej z [...] października 2024r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy; - stwierdzenie, że RPP dopuścił się w rozpoznaniu ww. wniosku bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - zasądzenie od RPP na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że choć organ nie kwestionował, że żądane decyzje stanowią informację publiczną, zanonimizował je, nie podając przyczyn anonimizacji i nie wydając decyzji odmownej. Żądane i udostępnione decyzje nie dotyczyły sprawy indywidualnej, nawet jeśli powołano w nich konkretne skargi lub postępowania. Naruszenie zbiorowych praw pacjenta ma charakter abstrakcyjny. Nieprawidłowa była więc anonimizacja danych, w tym podmiotu leczniczego, wysokości nałożonej na ten podmiot kary pieniężnej. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że na kolejny wniosek Skarżącej z [...] października 2024r. organ udostępnił te dane. Zdaniem Skarżącej potwierdza to nieprawidłowość dokonanej anonimizacji. Skarżąca podała w uzasadnieniu skargi inne przykłady nieprawidłowej anonimizacji w udostępnionych decyzjach. RPP w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, której nie poprzedzono ponagleniem, a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi, z uwagi na jej bezzasadność. Zdaniem RPP nie pozostaje on w bezczynności, gdyż przekazał Skarżącej żądane informacje, z ograniczeniami wynikającymi z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła [...] marca 2025r. skargę na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 2024r. o udostępnienie informacji publicznej, już po udzieleniu przez RPP [...] października 2025r. odpowiedzi na ww. wniosek. Dodatkowo Skarżąca w związku z kolejnym wnioskiem z [...] października 2024r. otrzymała od RPP pierwotnie zanonimizowane dane podmiotu leczniczego oraz wysokości nałożonych kar pieniężnych. W świetle akt sprawy w chwili wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, RPP nie pozostawał zatem w bezczynności. Zaistniała sytuacja sprawia, że przedmiotowa skarga nie może odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął bowiem [...]czerwca 2020r. uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19, zgodnie z którą "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (ONSAiWSA 2020r., nr 6, poz. 79). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął 7 marca 2022r. uchwałę o sygn. akt II OPS 1/21, zgodnie z którą "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (ONSAiWSA z 2022r. nr 3, poz. 34). Z uzasadnienia ww. uchwały NSA z 7 marca 2022r. wynika, że przedmiot skargi, określony w art. 3 § 2 i § 3 i art. 5 P.p.s.a., determinujący dopuszczalność rozpoznania sprawy z tej skargi, musi istnieć w określonym przez ustawodawcę dniu (terminie), z którym ustawodawca związał skutek prawny w postaci dopuszczalności wniesienia tej skargi. Jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), bo przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. NSA uznał ponadto za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji nie tyle sam akt administracyjny, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania, w postaci doręczenia go stronom, ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Zdaniem NSA stan przewlekłego prowadzenia postępowania, podobnie jak stan bezczynności, ustaje z chwilą rozstrzygnięcia sprawy, kończącego postępowanie. Stwierdził też, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19 pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w warunkach, o których mowa w art. 264 P.p.s.a.), przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu z ww. uchwał NSA z: 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19; 7 marca 2022r. sygn. akt II OPS 1/21 wynika, że wniesiona przez Skarżącą ww. skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn. W dniu wniesienia skargi nie istniała bowiem ani przewlekłość ani bezczynność, czyli nie istniał przedmiot zaskarżenia. Postępowanie w sprawie związanej z wnioskiem Skarżącej z [...] października 2024r. o udzielenie informacji publicznej zakończono [...] października 2024r. w drodze udostępnienia żądanych decyzji, a brakujące dane podmiotu leczniczego i wysokości nałożonej kary RPR udostępnił w kolejnym wniosku złożonym przez Skarżącą [...] października, na co zwrócono uwagę w skardze. Sąd, mając powyższe uchwały NSA na względzie, jak również uwzględniając specyfikę postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej, w którym nie tylko organ administracji publicznej, ale i podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., wydają decyzję jedynie wówczas, gdy odmawiają udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), po stwierdzeniu, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź gdy postępowanie podlega umorzeniu, uznał, że skarga była niedopuszczalna. Skarżąca wniosła bowiem skargę prawie 5 miesiąc po ustaniu bezczynności w zakresie ww. wniosku z [...] października 2024r. Sąd, z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił, jak w punkcie pierwszym sentencji. Sąd postanowił o zwrocie wpisu (punkt drugi sentencji) na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozprawy.