II SAB/Wa 328/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T.R. na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku T.R. z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] na rzecz T.R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. R., w dniu [...] marca 2018 r. skierowała do Polskich Kolei Państwowych S.A., dalej jako: PKP, wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczących transakcji przeprowadzonych w latach 2011 – 2018 z Urzędem Miejskim/Gminą w [...], ul. [...],[...], w tym dotyczących udostępnienia dokumentacji technicznej obiektów budowlanych lub innych urządzeń znajdujących się na działce nr [...] położonych w [...] gmina [...]. PKP w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. poinformowało ww., że wniosek nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie wiąże się z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych jak i dysponowaniem majątkiem publicznym. Wnioskowane informacje dotyczą indywidualnego interesu podmiotu występującego o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. PKP na ponowny wniosek T. R. w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. poinformowały wnioskodawczynię, że podtrzymują stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 11 kwietnia 2018 r. T. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PKP w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] marca 2018 r. zarzucając, że PKP naruszyły następujące przepisy: 1) art. 61 Konstytucji RP w związku z art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji o działalności organów oraz podmiotów wykonujących zadania publiczne, 2) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w jakiej wnioskowana informacja nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, jako odnosząca się do sfery zadań publicznych, 3) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, poprzez art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o zobowiązanie PKP do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2018 r. i zasądzenie kosztów postępowania. PKP, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosły o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 z późn. zm.; dalej jako u.d.i.p.). Dopiero bowiem przesądzenie, że podmiot do którego zwrócił się wnioskodawca zobowiązany był do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p nie budzi wątpliwości, że PKP z siedzibą w Warszawie wykonując zadania publiczne i dysponując majątkiem publicznym jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1774/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustawodawca, formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", wyznaczył reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że informacja żądana przez skarżącą w jej wniosku z dnia [...] marca 2018 r., a dotycząca transakcji przeprowadzonych przez PKP w latach 2011 – 2018 z Urzędem Miejskim/Gminą w [...] stanowi informację o sprawie publicznej, gdyż dotyczy działalności PKP, a w szczególności realizację przeprowadzanych transakcji. Sądy administracyjne przesądził również, że informacja publiczną są również dokumenty techniczne obiektów budowlanych i innych urządzenie znajdujących się na określonej nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan bezczynności w drodze skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p. W sprawie niniejszej PKP S.A. w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie udzieliły skarżącej żądanej informacji publicznej, tj. nie udostępniły kserokopii żądanych faktur, jak też nie wydały w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. PKP błędnie poinformowały skarżącą w piśmie z dnia 1 kwietnia 2018 r., że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W dniu wniesienia skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2018 r., skarga była zatem zasadna. PKP dopuściły się tym samym bezczynności, bowiem zobowiązane były podjąć właściwą czynność. Rozpoznając niniejszą sprawę i stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2018 r. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynności tej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku udzielił skarżącej odpowiedzi. Wprawdzie odpowiedź udzielona w piśmie z dnia 11 kwietnia 2018 r. była błędna, jednakże nie świadczy o uchylaniu się PKP od rozpatrzenia wniosku. Błędna wykładnia, co do kwalifikacji żądanej informacji, nie stanowi na gruncie tej sprawy o rażącym naruszeniu prawa. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w zw. z art. 119 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.