II SAB/Wa 330/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. z 5 lipca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. J. na przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie przewlekłości postępowania dotyczącego wniosku z 13 kwietnia 2012 r. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy - K. J. (dalej jako skarżący) pismem z 13 kwietnia 2012 r. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów ze skargą na orzecznictwo administracyjne organów Policji. W piśmie tym skarżący stwierdził, że jego zdaniem, organy Policji w zakresie prowadzenia spraw administracyjnych działają wadliwie, gdyż funkcjonariusze tej formacji w prowadzonych przez nich sprawach są związani poleceniami służbowymi, o czym świadczy polecenie Biura Logistyki Policji Komendy Głównej Policji nr [...] . Jednocześnie skarżący podniósł, że jego pismo stanowi również formę zawiadomienia o możliwości popełnienia czynu zabronionego przez funkcjonariuszy działających i orzekających w sprawach administracyjnych i zwrócił się wyeliminowanie z obiegu służbowego Policji polecenia nr [...] . W dalszej części pisma skarżący szczegółowo odniósł się do postępowań administracyjnych prowadzonych w jego sprawie przez organy Policji różnego szczebla oraz do postępowań sądowoadministracyjnych. Pismo to zostało przekazane przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów do Ministra Spraw Wewnętrznych, który pismem z 10 maja 2012 r. poinformował skarżącego, że organami wyższego stopnia w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji określa art. 6a ust. 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W związku natomiast z faktem skierowania pisma z 13 kwietnia 2012 r. również do Komendanta Głównego Policji, który jest organem właściwym w sprawie, Minister podał, że pismu skarżącego nie nada dalszego biegu. Pismem z 10 maja 2012 r. skarżący wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych z wnioskiem o wyeliminowanie z obiegu prawnego polecenia służbowego [...] . W piśmie tym skarżący podniósł, że polecenie to stanowi niedopuszczalną interpretację przepisów prawa, a Biuro Logistyki Policji KGP nie posiada i nie posiadało uprawnień w zakresie wiążących interpretacji prawa. Zatem polecenie to zostało wydane z przekroczeniem uprawnień, tym samym jest aktem wydanym bez podstawy prawnej, które powinno zostać wyeliminowane. Pismem z 31 maja 2012 r. Minister Spraw Wewnętrznych wyjaśnił skarżącemu, że pismo zastępcy dyrektora Biura Logistyki Policji Komendy Głównej Policji z [...] maja 2005 r. znak [...] nie jest decyzją administracyjną, poleceniem służbowym czy rozkazem służbowym. Pismo to stanowi korespondencję między komórkami organizacyjnymi Komendy Głównej Policji a poszczególnymi jednostkami organizacyjnymi Policji, prowadzoną w ramach świadczenia pomocy prawnej. Skarżący wnioskiem z 1 czerwca 2012 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podkreślił, że pismo [...] nie stanowiło wewnętrznej korespondencji, lecz stanowiło polecenie służbowe, które wpłynęło na orzecznictwo administracyjne organów Policji w zakresie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego emerytom i rencistom policyjnym. Minister w odpowiedzi na wniosek z 1 czerwca 2012 r. poinformował skarżącego, że jego stanowisko w sprawie wyrażone w piśmie z 31 maja 2012 r. pozostaje aktualne. Skarżący pismem z 4 lipca 2012 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem z 13 kwietnia 2012 r. W treści skargi skarżący podniósł, że pomimo wniosku o unieważnienie lub wyeliminowanie z obiegu prawnego polecenia służbowego Biura Logistyki Policji KGP, organ w sprawie tej udzielał wyłącznie pism informujących, natomiast nie wydał żadnego aktu załatwiającego zawisłą przed nim sprawę administracyjną. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku tym skarżący podał, że wraz z małżonką dysponuje bardzo skromnym dochodem, który w całości jest przeznaczany na bieżące wydatki na czynsz, energię, gaz, telefon, zakup żywności i leków, jak również spłaty kredytów i pożyczek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku spełnienia dwóch kategorii przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako P.p.s.a.) i jest nią wykazanie przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga przesłanka określona w art. 247 P.p.s.a. ma charakter negatywny, bowiem jej wystąpienie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, nawet przy spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub choćby częściowym. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z uwagi na zajście przesłanek określonych w art. 58 § 1 P.p.s.a. lub też gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508). W związku z powyższym wskazać należy, że art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania we wskazanych wyżej przypadkach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych powyżej. Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być przedmiotem skargi tylko w tych przypadkach, gdy strona ma prawo żądać od organu podjęcia czynności (np. wydania postanowienia, decyzji lub innego aktu), która stanowić może przedmiot zaskarżenia do sądu. Z akt spawy wynika, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania zainicjowane pismem skarżącego z 13 kwietnia 2012 r., które wszczęło postępowanie skargowe, uregulowane w dziale VIII K.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowe nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 104 K.p.a., lecz kończy się czynnością materialno – techniczną, w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy. Zawiadomienie to zaś nie daje podstaw do uruchomienia trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na wynik postępowania skargowego ani na bezczynność lub przewlekłość postępowania w tym przedmiocie, gdyż postępowanie to nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Skarga na przewlekłość postępowania zainicjowana pismem skarżącego z 13 kwietnia 2012 r. została przez Ministra Spraw Wewnętrznych załatwiona pismami z 10 i 31 maja 2012 r. oraz 28 czerwca 2012 r., wydanymi w trybie postępowania skargowego. Skarga ta nie dotyczy zatem spraw należących do właściwości sądu administracyjnego i z tego względu jest oczywiście bezzasadna. Dlatego też, na podstawie art. 247 P.p.s.a., skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy.