II SAB/Wa 332/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. J. R. (zwany dalej: "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej: "Ministrem") w rozpatrzeniu jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. Skarżący wystąpił do Ministra z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 2009 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. o numerze [...], Minister umorzył postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 2009 r. o numerze [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 1999 r. o numerze [...] odmawiającej przyznania prawa do emerytury policyjnej. Pismem z dnia 23 lutego 2018 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nadał w polskim urzędzie pocztowym w tym samym dniu. Zawiadomieniem z dnia 29 marca 2018 r. Minister poinformował Skarżącego, iż postępowanie dowodowe zostało zakończone i przysługuje mu prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także prawo do złożenia wniosków i zastrzeżeń oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie wskazał, iż po upływie 7 dni od dnia doręczenie zawiadomienia, wydana zostanie decyzja w sprawie. W dniu 27 kwietnia 2018 r. Skarżący skierowała do Ministra ponaglenie w związku z niezałatwieniem jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. o numerze [...], Minister utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...] lutego 2018 r. Decyzja ta został doręczona Skarżącemu w dniu [...] maja 2018 r. W skardze z dnia 11 maja 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił Ministrowi niezałatwienie jego sprawy w terminie i w formie przewidzianej prawem, wnosząc o zobowiązanie organu do jej załatwienia w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."). W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie w całości podnosząc, iż rozpoznał wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne, co oznacza, że nie pozostaje w bezczynności. Pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. Skarżący podtrzymał skargę na bezczynność Ministra ponawiając argumentacje zaprezentowaną w skardze. Dodatkowo wskazał, iż złożył skargę z dnia 22 maja 2018 r. na ostateczna decyzje Ministra z dnia [...] maja 2018 r. o utrzymaniu w mocy decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Skarżący wywiódł przy tym zarzuty odnoszące się wprost do decyzji Ministra w przedmiocie umorzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł ponaglenie do Ministra jako organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.), a następnie wywiódł skargę na bezczynność tego organu, zgodne z art. 53 § 2a p.p.s.a., co sprawia, że skarga jest dopuszczalna. Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy należy podkreślić, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie jednego miesiąca (sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania) lub gdy nie rozpoznał odwołania w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania lub w terminach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 35 k.p.a.). Wynika z tego, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedyne upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania) a chwilą orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu mają natomiast znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 23 lutego 2018 r. wpłynął do organu w dniu 26 lutego 2018 r. i został rozpatrzony dopiero w dniu [...] maja 2018 r. poprzez wydanie decyzji Ministra, utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2018 r., od której przedmiotowy wniosek został złożony. Pomiędzy złożeniem wniosku, a jego rozpatrzeniem upłynęło zatem ponad dwa miesiące, mimo tego, iż z zawiadomienia z dnia 29 marca 2018 r. wynikało, że postępowanie w sprawie zostało już zakończone, a Skarżący może spodziewać się wydania decyzji w ciągu 7 dni od dnia jego otrzymania. Ponadto należało mieć na uwadze, iż Minister nie poinformował Skarżącego o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (...), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają, w ocenie Sądu, stwierdzenie bezczynności organu. Bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego nie była jednak rażąca. Należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. To "przekroczenie" musi być bowiem znaczne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SAB/Go 9/18; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 lipca 2018 r. o sygn. akt II SAB/Łd 73/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, opóźnienie wydania rozstrzygnięcia, aczkolwiek naganne, nie jest zachowaniem godzącym w ład demokratycznego państwa prawa ani nie wywołuje dotkliwych skutków dla samego Skarżącego. Pomiędzy wpływem wniosku do organu, a ostatecznym jego załatwieniem upłynęło nieco ponad 2 miesiące, a mając na uwadze, iż organ wydał decyzję z dnia [...] maja 2018 r., opóźnienie to nie wywołuje skutków, które można by uznać za "dotkliwe" dla Skarżącego. Wskazać dodatkowo należy, iż Skarżący wystąpił ze skargą na ostateczną decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, a sprawa ta jest obecnie w toku przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 992/18). Podnieść końcowo należy, iż Sąd wprawdzie uwzględnił niniejszą skargę z uwagi na stwierdzoną bezczynność w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z dnia 23 lutego 2018 r. (o ponowne rozpatrzenie sprawy), jednakże nie mógł w niniejszym postępowaniu dokonywać kontroli merytorycznej rozstrzygnięć dotyczących jego wnioskiem z dnia 14 grudnia 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] grudnia 2009 r., gdyż wykraczają one poza granice skargi na bezczynność (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jak to już wskazano, Skarżący wystąpił z odrębną skarga na decyzję Ministra kończącą postępowanie administracyjne w sprawie tego wniosku, zatem zarzuty merytoryczne dotyczące umorzenia postępowania administracyjnego winien podnosić w postępowaniu toczącym się w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 992/18. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – stwierdził, że Minister dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, niemniej stwierdzona bezczynność nie była rażąca (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 4 p.p.s.a.