II SAB/Wa 333/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pozostawał w stanie bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdy część pytań dotyczyła informacji niepublicznych lub niebędących w posiadaniu organu, a pozostałe zostały udzielone w sposób wyczerpujący w ramach posiadanych danych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w stanie bezczynności, jeśli część żądanych informacji nie stanowi informacji publicznej lub nie znajduje się w jego posiadaniu, a pozostałe informacje zostały udzielone w sposób wyczerpujący i zgodny z wnioskiem w ustawowym terminie. Brak odpowiedzi na pytania dotyczące informacji niepublicznych lub niebędących w posiadaniu organu nie może być podstawą do stwierdzenia bezczynności.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz regulacji prawnych dotyczących szczepień. Organ udzielił części odpowiedzi, wskazując, że część pytań dotyczy informacji niepublicznych lub niebędących w jego posiadaniu, a pozostałe dane zostały udostępnione. Skarżąca zarzuciła organowi niepełne i nieadekwatne udzielenie informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. M. K. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. (dalej także: "PPIS" lub "organ") w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Na podstawie akt niniejszej sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu [...] maja 2017 r. skarżąca M. K., powołując się na przepisy art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p."), wniosła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie w odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?
2. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje)
3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?
4. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?
5. Od którego roku dane te są gromadzone?
6. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?
7. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?
8. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl),prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S17-S24) oraz dr Paweł Grzesikowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program tu i teraz).
9. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
"Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr 32647/96, decyzja 07.01.98, DR 94, s. 91-93). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji.
Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczają ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1."
- orzecznictwo [...], wyrok z dnia [...] lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie [...] z 2002 r., [...]
10. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W., została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?".
W odpowiedzi na powyższy wniosek strony skarżącej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. ustosunkował się do jej pytań - informując, iż w 2016 r. do PPIS zostało zgłoszone 193 niepożądane odczyny poszczepienne (dalej także: "NOP"). Organ przedstawił stosowną tabelę z kategoriami NOP oraz rodzajami szczepień, po których zostały zgłoszone. Organ, informując o danych dotyczących niepożądanych odczynów poszczepiennych zgłoszonych do PPIS przez podmioty podlegające jego nadzorowi, wskazał jednocześnie, iż strona skarżąca ma możliwość dokładnego zapoznania się z danymi gromadzonymi przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny w W., który poddaje stosownej analizie wszystkie zgłoszone niepożądane odczyny poszczepienne z terenu całej Polski i publikuje je w biuletynie "Szczepienia ochronne". Ponadto, organ poinformował skarżącą, że dane dotyczące zgłoszeń NOP są równocześnie przekazywane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w W. Organ poinformował także, iż system monitorowania i rejestrowania NOP, który w Polsce prowadzony jest od 1996 r., reguluje obecnie ustawa z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1711). Odnosząc się z kolei do pytań strony skarżącej dotyczących zarówno systemów prawnych regulujących szczepienia w innych krajach Unii Europejskiej, jak i kwestii orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, organ wyjaśnił, że informacje te nie są przedmiotem informacji publicznej leżącej w kompetencji inspekcji sanitarnej. Ustosunkowując się z kolei do pytań strony skarżącej dotyczących występowania chorób zakaźnych w Polsce i ich nasilenia, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. wskazał, że informacje w tym zakresie są dostępne na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, a także w biuletynach publikowanych corocznie przez tą instytucję. Ponadto, organ zauważył, że komentarze i wypowiedzi cytowane przez skarżącą w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. nie wchodzą w zakres informacji publicznej leżącej w gestii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. Na marginesie, organ zauważył jednak, że powoływanie się przez skarżącą na komentarze sprzed kilkunastu lat (z 2004 r.), nie są adekwatne do aktualnej sytuacji w kwestii zgłaszanych niepożądanych odczynów poszczepiennych.
Pomimo powyższych wyjaśnień organu, skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W petitum skargi strona skarżąca zarzuciła Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] W. naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem.
W konsekwencji, skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
2) na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
4) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że odpowiadając na złożony wniosek z dnia [...] maja 2017r., organ w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. podał jedynie nazwy stron internetowych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, gdzie miałyby znajdować się żądane przez skarżącą informacje. Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. wniosła o udzielenie informacji dotyczącej odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących konkretnych szczepień, tj. szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce. Tymczasem, zdaniem skarżącej, na podanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. stronie internetowej - brak jest informacji o odczynach poszczepiennych, które wystąpiły po szczepieniu przeciwko wymienionym chorobom, a także brak jest również jakiegokolwiek odniesienia do ilości odnotowanych przypadków śmiertelnych oraz informacji dotyczących zakresu objętego pytaniami numer 4 i 5.
Strona skarżąca podniosła ponadto, iż dane otrzymane w piśmie organu dotyczyły tylko niepożądanych odczynów poszczepiennych zgłoszonych do Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. w 2016 roku, gdzie skarżąca wniosła o dane z ostatnich 10 lat. Wskazała, także, iż podział NOP, dotyczył tylko łagodnych, poważnych i ciężkich powikłań, lecz nie zawierał on informacji, jakie objawy zdrowotne ten podział zawiera.
Zdaniem skarżącej, organ nie rozpoznał prawidłowo wniosku i nie udzielił odpowiedzi na żadne z postawionych przez skarżącą pytań, zaś na podanej stronie internetowej http://www.pzh.gov.pl/ nie ma informacji, o których udostępnienie skarżąca wnioskowała.
Strona skarżąca zauważyła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Lu 72/12, uznał, że "o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 ustawy (przy uwzględnieniu wymienionych wyżej wyjątków odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno – technicznej lun nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia".
Jednocześnie, strona skarżąca zauważyła, że w orzecznictwie sądów administracyjnych identycznie, jak bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, traktuje się również przedstawienie informacji niepełnej, czy też nieadekwatnej do treści wniosku (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12), jak też brak jakiegokolwiek odniesienia się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca M. K. podniosła, że - w świetle przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - upłynął termin do udostępnienia spornych informacji zawartych we wniosku z dnia [...] maja 2017 r., zaś organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej.
Strona skarżąca, powołując się także na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1495/13 - uznała, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie musi zatem stanowić skumulowania się dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedna sprawę sądowo-administracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Pozostaje to, w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w konkretnym postępowaniu może być tylko jedna decyzja, postanowienie, inny akt lub podjęta czynność. Liczba zaskarżonych aktów lub czynności determinuje zatem liczbę spraw sądowo-administracyjnych. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu stanowi ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
Skarżąca uznała, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. powinien zostać zobowiązany do ukarania odpowiedzialnego pracownika, z uwagi na nierozpatrzenie wniosku z dnia [...] maja 2017 r. w terminie, na podstawie art. 38 k.p.a., albowiem - jak wskazała strona skarżąca - wnioskowane przez nią informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W., uzupełniając swoją informację zawartą w piśmie z dnia [...] maja 2017 r., odnosząc się do wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2018 r. - stwierdził, że na terenie jego właściwości (w podmiotach leczniczych będących pod nadzorem PPIS) nie odnotowano zgonów dzieci w wyniku wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych. Odnosząc się z kolei do pytania skarżącej dotyczącego odnotowania epidemii chorób, dla których w krajach Unii Europejskiej szczepienia są dobrowolne, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. wskazał, iż na terenie sobie podległym nie odnotował epidemii. Jednocześnie, organ stwierdził, że szczegółowe dane na temat występowania chorób zakaźnych na terenie Polski i ich nasilenia są zbierane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny, na podstawie raportów przesyłanych przez Powiatowe i Wojewódzkie Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne. Organ poinformował skarżąca, iż powyższe dane dla całego obszaru Polski są dostępne na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny oraz w corocznie publikowanych przez tą instytucję biuletynach. Odnosząc się z kolei do pytania strony skarżącej dotyczącego posiadania przez PPIS wiedzy na temat skargi na jego działalność skierowanej do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, organ wskazał, że do PPIS nie wpłynęły urzędowe zawiadomienia o zgłoszonych skargach.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. wskazał w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, że w wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r., w dniu [...] maja 2017 r. udostępnił stronie wszelkie wymagane dane będące informacją publiczną, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej, w których był w posiadaniu, a które objęte były wspomnianym wnioskiem.
W konsekwencji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. uznał, że - wbrew zarzutom skargi - niniejszym postępowaniu nie zaistniały przesłanki bezczynności.
Organ wskazał, że nie można zgodzić się z zarzutem nieprzedstawienia przez PPIS ilości NOP dotyczących żądanych szczepień, skoro PPIS udostępnił dane dotyczące NOP wszystkich rodzajów szczepionek, po których wystąpił NOP, o czym świadczy umieszczenie wypełnionej tabelki w odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Jednocześnie, organ wskazał, że niestety nie da się udzielić informacji, która literalnie wypełniałaby wymogi postawione we wniosku, gdyż nie jest możliwe przyporządkowanie określonego NOP do konkretnego szczepienia, używając nazwy choroby. Organ zauważył, że większość szczepionek to szczepionki łączone, uodparniające na więcej niż jedną chorobę. Z tych względów, w podanej odpowiedzi organ użył nazwy szczepionki (a nie choroby) w relacji do NOP. Przykładowo, organ wskazał, że nie da się potwierdzić, że dany NOP wystąpił w związku ze szczepieniem przeciwko błonicy, skoro szczepionka ukierunkowana była jednocześnie na trzy choroby: błonicę, tężec i krztusiec (szczepionka o nazwie "DTP"), a inne nawet na pięć chorób: błonicę, tężec, krztusiec, haemophilus influenzae typ b, poliomyelitis ("Pentaxim" lub "Infanrix IPV HIB"). Organ zauważył, że to samo dotyczy innych chorób, czego przykładem jest szczepionka przeciwko odrze, która ukierunkowana jest na choroby: odrę, świnkę i różyczkę ("Priorix", "MMR Vax Pro"). Organ wskazał, że poszczególnych składników (będących płynem) szczepionek wieloskładnikowych nie da się przyporządkować do konkretnej choroby. W tym zakresie, jak uznał organ, żądanie wnioskującej było fizycznie niemożliwe do spełnienia. Niezależnie jednak od tego, PPIS uznał, że udzielając odpowiedzi, wskazał nazwę szczepionki, a więc udzielił wystarczająco dokładnej odpowiedzi wpisującej się w postawione zapytanie. Co więcej, organ uznał, że odpowiedź udzielona przez PPIS jest znacznie bardziej przydatna wnioskującej do zakładanych celów, tj. podjęcia świadomej decyzji o szczepieniu dziecka (które zresztą - jak podkreślił organ - są w obowiązującym systemie prawnym obligatoryjne), albowiem nie da się decyzji o ewentualnym poddaniu szczepieniu podjąć, próbując przyporządkować ilość występujących NOP w stosunku do choroby (będącej celem szczepienia), ale da się to zrobić w relacji do nazwy szczepionki, która to nazwa zawsze identyfikuje daną szczepionkę z konkretnymi chorobami. Organ stwierdził również, że dla zrozumienia powyższego działania PPIS ważną informacją jest również to, że w obrocie gospodarczym istnieją różne szczepionki na te same choroby, ale niekoniecznie sposób ich łączenia jest identyczny.
Ponadto, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. stwierdził, że oczywiste jest to, iż organ ten nie dysponuje zbiorem danych, który przyporządkowywałby nazwę choroby, przeciwko której odbywa się szczepienie, z określonym NOP. Zdaniem organu, to nie kwestia choroby ma w tym przypadku znaczenie dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale rodzaj i struktura (skład) używanej szczepionki przeciwko danej chorobie, w związku z monitorowaniem przebiegu zarówno samych szczepień, jak i wystąpienia NOP.
PPIS uznał również, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - nie był zobowiązany do udostępnienia danych w powyższym zakresie za okres 10 lat. Organ zauważył, że we wniosku skarżąca nie podała żadnej daty definiującej zakres żądania, z tych też przyczyn PPIS wskazał dane za rok 2016 r., a dodatkowo, w sposób syntetyczny (nie będąc do tego zobowiązanym) za okres 2014-2015. Organ stwierdził, że okres 10 lat pojawia się dopiero w skardze i nie może być wyznacznikiem oceny spełnienia przez PPIS obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej w relacji do wniosku strony skarżącej.
Organ zauważył jednocześnie, że w tej samej tabelce wskazany został charakter odnotowanych NOP z podziałem na ilość i rodzaje: łagodne, poważne, ciężkie. Takim bowiem systemem kwalifikacji NOP posługuje się organ administracji publicznej, a który wynika z załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. stwierdził ponadto, że z treści wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2017 r. nie można było wywnioskować, że wnioskująca żąda udzielenia informacji o objawach zdrowotnych charakteryzujących dany rodzaj NOP. Co więcej, zdaniem organu, pytanie w tym zakresie stanowiłoby zapytanie o kwestie wynikające z obowiązującego prawa, bowiem objawy zostały przypisane do rodzajów NOP w załączniku do ww. rozporządzenia, które jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Tymczasem, jak zauważył organ, informacja wynikająca z przepisów prawa nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.
Organ wskazał również, że nie udzielono informacji o objawach zdrowotnych towarzyszących NOP, albowiem takie żądanie nie zostało literalnie wyartykułowane we wniosku strony skarżącej, zaś organ zobowiązany był udzielić informacji zgodnie z wnioskiem i terminologią używaną w aktach prawnych powszechnie obowiązujących. Tym samym, organ stwierdził, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji za niespełnienie żądania, które nie było wskazane we wniosku o udzielenie informacji publicznej, a ponadto, które należałoby zakwalifikować, jako żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z wszelkimi konsekwencjami wynikającymi z u.d.i.p.
Niemniej, PPIS stwierdził, że ze złożonego wniosku strony skarżącej nie wynikało, aby organ zobowiązany był wskazać objawy zdrowotne towarzyszące NOP. Organ uznał, że nie mógł też domyślać się prawdziwych intencji strony wnioskującej, już chociażby z tego względu, że rozpoznawanie objawów należy do osób posiadających ku temu wykształcenie i doświadczenie, a same objawy w zakresie NOP służące zakwalifikowaniu do określonego charakteru NOP nie są przydatne osobie bez odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia, za czym przemawia chociażby pobieżna analiza załącznika Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (aby właściwie zakwalifikować NOP konieczna jest opinia lekarska wydawana w oparciu o całokształt zdarzenia).
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. uznał, że dane przedstawione stronie skarżącej dotyczyły tylko NOP zgłoszonych do PPIS, co jest oczywiste, gdyż organ administracji publicznej nie ma obowiązku udzielania informacji publicznej, która nie znajduje się w jego posiadaniu. Organ zauważył w tym miejscu, że zakres właściwości kompetencyjnej PPIS wynika z ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm.), a uszczegółowiony jest w regulaminie organizacyjnym dostępnym na stronie internetowej PPIS (udostępniony jako informacja publiczna). Organ podniósł również, że zadania ustawowe organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej ograniczone zostały, w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, do ustalania zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). PPIS stwierdził zatem, że nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do prowadzenia jakiejkolwiek pracy analitycznej w postaci tworzenia statystyk (zwłaszcza w zakresie wyciągania wniosków z gromadzonych rejestrów) na całościowym materiale dotyczącym zgłoszeń NOP, ani nawet na materiale będących w posiadaniu PPIS. Zdaniem organu, potwierdza to art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. stwierdził, że nie jest winą organu, iż strona skarżąca domaga się zakresu danych znacznie szerszego, który znajduje się w innym podmiocie, tj. w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego - Państwowym Zakładzie Higieny w W. Niemniej, organ podkreślił, że wskazał stronie skarżącej, gdzie wymagane dane są publikowane, mimo że nie miał takiego obowiązku, albowiem - co do zasady - na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji publicznej wystarczające jest stwierdzenie, że organ nie posiada wymaganych danych. Co więcej, organ wskazał, że przedstawił stronie skarżącej szereg informacji, które są związane z problematyką wynikająca z zadanych pytań, w celu jak najszerszego zobrazowania sytuacji pozostającej w zainteresowaniu wnioskującej.
Organ zauważył, że w odpowiedzi PPIS z dnia [...] maja 2017 r. rzeczywiście nie ma jasno wskazanej informacji dotyczącej ilości przypadków śmiertelnych będących skojarzonymi z NOP. Organ stwierdził jednak, że z informacji uzyskanej od pracownika sporządzającego odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynika, że przypadków takich nie było, stąd nie ujęto ich w odpowiedzi. Stanowisko to rzeczywiście, jak zauważył organ, niedokładnie udzielało informacji publicznej, z tych też względów organ udzielił wnioskującej uzupełniającej odpowiedzi w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r., w którym wyraźnie wskazano, że w zakresie właściwości PPIS przypadków takowych nie było.
Ponadto, organ uznał również, że nie jest prawdziwe stwierdzenie strony skarżącej, jakoby PPIS nie udzielił odpowiedzi na pytanie nr 4 i nr 5, albowiem wyraźnie wskazano miejsce publikacji wszystkich NOP. Organ wskazał, że nie posiada wszelkich danych w tym zakresie, a jedynie dane otrzymywane zgodnie ze swoim zakresem kompetencyjnym. Niemniej, organ zauważył, że stronie skarżącej udzielono też informacji, na jakiej podstawie prowadzone są rejestry przez PPIS, albowiem sam organ nie prowadzi statystyk. Organ wskazał, że prowadzenie statystyki ma miejsce na szczeblu ogólnokrajowym z racji specyfiki działalności, tj. dystrybucji szczepionek na terenie całego kraju, a nie tylko powiatu. PPIS wskazał, że nie jest nawet uprawniony do prowadzenia statystyk, ani dokonywania ich analizy w rozumieniu wynikającym z wniosku strony skarżącej.
PPIS wskazał, że zapytanie o statystyki, czyli jak należy się domyślać - rejestry w zakresie właściwości PPIS, stanowi zapytanie o kwestie wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a więc organ nie był zobowiązany, na gruncie u.d.i.p., do udzielania w tym zakresie odpowiedzi. Niemniej, organ podniósł, że poinformował stronę skarżącą o aktach prawnych, z których wynika sposób prowadzenia rejestrów pozostających w zakresie właściwości PPIS. Zdaniem organu, wskazano też datę (1996 r.), która stanowi odpowiedź na pytanie nr 5.
Organ uznał, że stronie skarżącej udzielone zostały informacje w takim zakresie, w jakim były w posiadaniu PPIS i w jakim to było możliwe, z uwzględnieniem specyfiki działania PPIS w ramach systemu szczepień ochronnych.
Ponadto, organ stwierdził, że w żaden sposób nie można uznać, iż pytania nr 6-9 można uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Niemniej, PPIS stwierdził, iż starał się wskazać tak dużą ilość informacji w przedmiotowym obszarze, jaką posiada, mimo że - co do zasady - nie był do tego zobowiązany z uwagi na ograniczony zakres właściwości kompetencyjnej PPIS.
Organ zauważył, że pytanie nr 6 dotyczyło żądania informacji o systemie prawnym innych państw, tj. państw Unii Europejskiej, gdy tymczasem PPIS nie posiada takowych danych.
Z kolei, jeśli chodzi o pytanie nr 7, organ również uznał, że nie mógł udzielić odpowiedzi, albowiem udzielenie owej odpowiedzi uzależnione było od znajomości przez pracowników organu prawa w państwach Unii Europejskiej, gdy tymczasem, pracownicy PPIS nie są zobowiązani znać systemów prawnych państw trzecich w kontekście sprawowanego nadzoru nad obowiązkowymi szczepieniami, które w innych krajach mogłyby być uznane za dobrowolne.
Organ zauważył ponadto, że z ostrożności procesowej, w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. wskazał, że na podległym terenie nie występowały żadne epidemie (a więc nie tylko epidemie związane z obowiązkowymi szczepieniami).
Odnosząc się z kolei do pytanie nr 8, organ uznał, że nie stanowi ono wniosku o informację publiczną. Organ stwierdził bowiem, że zobowiązany jest udzielać informacji publicznej, która ma wymiar konkretny i wytworzony. PPIS stwierdził, że pomijając fakt, iż nie posiada "świadomości", to odpowiedź na tak postawione pytanie nie mogła być pozytywna na gruncie u.d.i.p., gdyż nie istnieje w tym zakresie informacja publiczna. W ocenie organu, trudno oczekiwać od PPIS, jako organu zobowiązanego ustawowo do nadzoru nad dokonywaniem szczepień, że będzie opierał swoje działanie o powikłania nieodnotowane, a więc takie, które nie zostały zmaterializowane w formie oficjalnego dokumentu. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 30/16, organ wskazał, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych. Informacją taką nie może być sfera świadomości, zwłaszcza która nie zaistniała i nie została utrwalona w danym organie administracji publicznej. Zdaniem organu, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów (tak również: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt IV SAB/GI 85/16). Organ wskazał również, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostepnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje i - co najważniejsze - nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do niej (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1499/12).
Odnosząc się do kwestii objętej pytania nr 9, organ uznał, że również nie jest pytaniem o kwestię stanowiącą informację publiczną, ale o stan wiedzy organu administracji publicznej. Niemniej, zdaniem organu, nawet gdyby uznać, że pytanie dotyczyło znajomości orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez pracowników PPIS, to i tak udzielanie odpowiedzi na przedmiotowe pytanie nie wchodzi w zakres normowania ustawy o dostępie do informacji publicznej (informacja musi być skonkretyzowana), a poza tym, byłoby bezcelowe, skoro pytanie obejmowało zacytowanie orzecznictwa. Organ wskazał, że pracownik PPIS nie ma obowiązku zapoznawania się z przedmiotowym orzecznictwem, albowiem zobowiązany jest przestrzegać obowiązującego prawa, do czego zobowiązuje go art. 7 Konstytucji RP i ustawowe zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wynikające z przytoczonych wyżej przepisów prawa krajowego. Tymczasem, jak wskazał organ, orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie mają natomiast mocy powszechnie obowiązującej i mogą mieć zastosowanie tylko i wyłącznie do konkretnej sprawy, a wnioski z nich wynikające nie mogą powodować lekceważenia obowiązującego prawa powszechnie obowiązującego.
Ponadto, organ wskazał, że działając z ostrożności procesowej, w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. udzielił informacji, że nie posiada wiedzy o skargach kierowanych do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w związku ze swoją działalnością. Niemniej, organ zauważył, że pytanie to dotyczyło stanu wiedzy organu, którego organ nie mógł fizycznie posiadać.
Jednocześnie, organ stwierdził również, że nie jest słuszne stwierdzenie strony skarżącej, jakoby organ nie udzielił odpowiedzi na żadne z postawionych pytań, a na podanej przez organ stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny (www.pzh.gov.pl) brak jest informacji, o których udostępnienie wnioskowano. Zdaniem organu, brak umiejętności znalezienia informacji na stronach internetowych nie może jednak obciążać organu administracji publicznej. Niemniej, organ wskazał, że biuletyn szczepień znajduje się na stronie: http://www.old.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index p.html.
W konsekwencji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. uznał, że w przedmiotowej sprawie wypełnił ciążące na nim obowiązki wynikające z u.d.i.p., a więc nie pozostawał w stanie bezczynności. Powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 33/17, organ stwierdził, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, jak też, gdy informacja taka nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W świetle przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm. - dalej także: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.).
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie, sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.).
Z kolei, jak stanowi przepis art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak m.in. T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109). Jednocześnie, podnosi się w doktrynie, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzecznictwo, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzuć bezczynności (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania), czynności organu można również uważać za "pozorowane", w tym sensie, iż organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym).
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej - nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:
1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08);
2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12);
3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;
4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).
Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca M. K. sformułowała wobec Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. zarzut bezczynności w rozpatrzeniu jej wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym skarżąca żądała przesłania odpowiedzi na szereg pytań dotyczących zarówno odnotowanych przez ten organ niepożądanych odczynów poszczepiennych, jak i regulacji prawnych dotyczących obowiązkowych szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej, jak również odnoszących się do odnotowanych przez PPIS epidemii chorób, co do których w krajach Unii Europejskiej szczepienia są dobrowolne, a ponadto dotyczących orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień.
Należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
W ocenie Sądu, na podstawie powyżej wskazanego przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, należy ewidentnie zaliczyć Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Wskazać należy, że przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie zastrzega, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Oczywistym jest to, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. nie musi udostępniać informacji, która - w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. - nie stanowi informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu.
Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się jednocześnie, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357, a także z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14, publ. /w:/ https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić jednocześnie, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w wyniku analizy akt sprawy oraz stanowiska obu stron sporu sądowego - uznał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. w analizowanym zakresie nie pozostawał w bezczynności, albowiem część informacji objętych wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] maja 2017 r. nie stanowiła informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś pozostała cześć spornych informacji albo nie pozostawała w posiadaniu tego organu, albo została przekazana stronie skarżącej w stosownym piśmie, o czym organ szczegółowo poinformował skarżącą w swoich pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] maja 2017 r. oraz z dnia [...] czerwca 2017 r.
I tak, stwierdzić należy, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W., wyjaśniając szczegółowo swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] maja 2017 r., zasadnie stwierdził, że część pytań nie stanowi zakresu informacji publicznej, w związki z czym, organ nie mógł udzielić na nie odpowiedzi. Organ wskazał również precyzyjnie, które informacje nie znajdują się w jego posiadaniu, dodatkowo informując jednak stronę skarżącą, w jaki sposób może ona spróbować uzyskać żądane dane.
W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. wykonał należycie swój obowiązek w zakresie udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącej M. K. z dnia [...] maja 2017 r., bez zbędnej zwłoki, nie później, niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (vide: art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie informacji ma formę czynności materialno-technicznej i w świetle dyspozycji art. 14 ust. 1 u.d.i.p. winno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
Zdaniem Sądu, uznać należy, że przedstawienie informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, czy też udzielenie informacji niepełnej, wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2569/12, a także wyrok NSA z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 13/16). W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z taką sytuacją, gdyż organ udzielił stronie skarżącej pełnej informacji, adekwatnej do zakresu przedmiotowego jej pytań.
Należy podkreślić jednocześnie, że o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Analiza przebiegu postępowania w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. nie pozostawał w stanie bezczynności na dzień złożenia skargi.
W ocenie Sądu, uznać należy, że udzielając skarżącej M. K. w ustawowym terminie szczegółowej informacji publicznej w części, w której ma zastosowanie cyt. ustawa, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. nie popadł w stan bezczynności, gdyż na dzień wniesienia skargi podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej rozpoznał w sposób należyty wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, uznać trzeba, że - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. w piśmie z dnia [...] maja 2017 r., uwzględniając zarówno zakres swojej właściwości, jak i posiadany zasób danych, jasno odpowiedział na poszczególne pytania strony skarżącej.
W tym zakresie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. przede wszystkim dokładnie zbadał, czy żądana informacja ma charakter informacji prostej, która może zostać niezwłocznie udostępniona, czy też stanowi, z uwagi na sposób jej wyszukania, informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy i która wymaga wykazania przez stronę zainteresowaną szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie tak przetworzonej informacji, jak też czy w ogóle stanowią informacje publiczną.
Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. nie naruszył art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem udostępnił żądaną informację w zakreślonym w tym przepisie terminie, jak też dochował innych formalnych czynności wskazanych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, które w konsekwencji świadczą o wykonaniu obowiązku informacyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.
Jednocześnie, z uwagi na fakt, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] W. nie pozostawał na dzień wniesienia skargi w bezczynności, Sąd nie był w żaden sposób obowiązany rozważyć, czy owa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Jeśli chodzi z kolei o możliwość wymierzenia grzywny, wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. wprowadza możliwość orzeczenia o nałożeniu grzywny na organ pozostający w bezczynności lub przewlekle prowadzący postępowanie.
Nie ulega wątpliwości, że instytucja grzywny ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Rozwiązanie to ma pełnić przede wszystkim funkcję prewencyjną, a jej wymierzanie przez sąd w idealnie funkcjonującej administracji powinno być ostatecznością.
Niemniej, w ocenie Sądu, mając na względzie zasadnicze cele grzywny, uznać należy, że w niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do nałożenia wnioskowanej przez stronę skarżącą grzywny, gdyż organ nie pozostawał w bezczynności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło