II SAB/Wa 338/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia - odrzucić skargę. Pismem z dnia 02 kwietnia 2014 r., uzupełnionym pismem z 22 kwietnia 2014 r., Z. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla osoby, która miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jak wynika z akt sądowych przedmiotowej sprawy, Z. J. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lipca 1973 r. z powodu orzeczonej przez Garnizonową Wojskową Komisję Lekarską, orzeczeniem z dnia [...] marca 1973 r., niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1972 r. Nr 53, poz. 341 ze zm.) w dniu [...] sierpnia 1973 r. przyznano ww. wojskową rentę inwalidzką z tytułu zaliczenia do III grupy inwalidów bez związku ze służbą, którą pobierał do [...] sierpnia 1979 r., kiedy to orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej IC MON z [...] marca 1979 r. nie został zaliczony do żadnej grupy inwalidów. Decyzją z [...] lipca 1979 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. stwierdził, że [...] Z. J. utracił prawo do wojskowej renty inwalidzkiej. Wymieniony nie nabył prawa do wojskowej emerytury, bowiem posiadał 10 lat, 9 miesięcy i 7 dni służby wojskowej. Wskazać należy, iż kwestie związane z ustaleniem prawa do wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych zostały uregulowane w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 666 ze zm.) Zgodnie z treścią art. 31 przedmiotowej ustawy: Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny (art. 31 ust. 1). Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się zainteresowanemu na piśmie wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem (art. 31 ust. 2). Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego (art. 31 ust. 3). Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 31 ust. 3a). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 31 ust. 4). Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3 (art. 31 ust. 5). Jeżeli prawo do świadczenia pieniężnego zostało udowodnione, lecz wydanie decyzji ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości świadczenia lub innych okoliczności, organ emerytalny przyznaje osobie uprawnionej świadczenie w kwocie zaliczkowej (art. 31 ust. 6). Natomiast w myśl art. 32 ww. ustawy: Prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne albo ujawnione nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, a mające wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość (art. 32 ust. 1). Decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) (art. 32 ust. 2). W sprawach zakończonych prawomocnym wyrokiem sądu, wojskowy organ emerytalny lub osoba uprawniona do zaopatrzenia emerytalnego mogą wystąpić do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) (art. 32 ust. 3). Jeżeli przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, wojskowy organ emerytalny w tych przypadkach wydaje decyzję (art. 32 ust. 4). Jednocześnie należy zwrócić uwagę na analogiczne przepisy zawarte w art. 83 ust. 2 oraz art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 83 ust. 2 ww. ustawy, od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie zaś do treści art. 83a cytowanej ustawy: Prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie (art. 83a ust. 1). Decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 83a ust. 2). W sprawach rozstrzygniętych orzeczeniem właściwego sądu Zakład, na podstawie dowodów lub okoliczności, o których mowa w ust. 1: 1) wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo lub określającą zobowiązanie, jeśli jest to korzystne dla zainteresowanego; 2) występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo nie istnieje lub zobowiązanie jest wyższe niż określone w decyzji (art. 83a ust. 3). Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent i ich wysokości (art. 83a ust. 4). W uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 23 marca 2011 r. sygn. akt I UZP 3/10 (Lex nr 738185), mającej moc zasady prawnej, przyjęto, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Ze względu na tożsamą treść przepisów art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin i art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin i art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznać należy, że uchwała ta znajduje zastosowanie do decyzji wydanych na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Wyłączenie kognicji sądu administracyjnego na etapie zaskarżenia decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego wydawanych w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia (art. 31 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin) pozbawia sprawę dotyczącą tej decyzji charakteru administracyjnego i nadaje jej charakter sprawy cywilnej, w której właściwy jest sąd powszechny. Skoro w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny, to skargę należało uznać za niedopuszczalną, bowiem, stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.