II SAB/Wa 34/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania z wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r., 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego K. K. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 14 sierpnia 2017 r. (e-mail, z podpisem elektronicznym) K. K wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej nakazującej udostępnienie mu przez Rektora Politechniki [...] z siedzibą w [...] danych osobowych członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wydziału organizacji i zarządzania oraz Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki [...] Pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. Generalny Inspektor wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych jego skargi oraz do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności urzędowej Generalnego Inspektora. W piśmie z dnia 29 sierpnia 2017 r. skarżący uzupełnił braki formalne skargi, zaś do pisma z dnia 15 września 2017 r. załączył dowód uiszczenia opłaty skarbowej. W dniu 25 października 2017 r. skarżący wniósł ponaglenie w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 września 2017 r. W dniu 30 października 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęło pismo Politechniki [...], przy którym przekazała ona skierowany do Politechniki wniosek skarżącego o udostępnienie danych osobowych pracowników Politechniki [...] . Pismem z dnia 31 października 2017 r. Generalny Inspektor zwrócił się do Politechniki o złożenie w terminie 7 dni wyjaśnień w prowadzonej sprawie. W tym samym dniu Generalny Inspektor skierował od skarżącego pismo, w którym poinformował o tym, że zwrócił się do Politechniki [...] o wyjaśnienia w sprawie. Jednocześnie, Generalny Inspektor wezwał skarżącego w ww. piśmie do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W dniu 31 października 2017 r. skarżący wniósł do Biura Generalnego Inspektora pismo, w którym złoży dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. W dniu 10 listopada 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęło pismo Politechniki [...] z dnia 6 listopada 2017 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie Generalnego Inspektora. W dniu 17 listopada 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęła skarga skarżącego na bezczynność Generalnego Inspektora w niniejszym postępowaniu. W dniu 28 listopada 2017 r. skarżący złożył ponaglenie. Podniósł, że nie otrzymał rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. GIODO poinformował strony o tym, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej w sprawie. Generalny Inspektor poinformował strony o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. i art. 73 k.p.a. Wyznaczył termin 7 dni na realizację uprawnień w tym zakresie. W dniu 30 listopada 2017 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Generalnego Inspektora w niniejszym postępowaniu. Pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. Generalny Inspektor przekazał do Sądu skargę skarżącego na bezczynność Generalnego Inspektora wraz z odpowiedzią oraz aktami sprawy. Skarga zarejestrowana została pod sygn. akt II SAB/Wa 653/17. W dniach 12 i 15 grudnia 2017 r. skarżący ponownie złożył ponaglenia w sprawie. W dniu 20 grudnia 2017 r. skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie przez Generalnego Inspektora postępowania w sprawie wniosku z dnia 14 sierpnia 2017 r. dotyczącego żądania wydania decyzji administracyjnej nakazującej udostępnienie mu przez Rektora Politechniki [...] z siedzibą w [...] danych osobowych członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wydziału organizacji i zarządzania oraz Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Politechniki [...] . Skarżący podniósł, iż mimo ponaglenia złożonego w dniu 12 grudnia 2017 r. organ nie wydał rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o zasądzenie "zadośćuczynienia w maksymalnej kwocie" oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę z dnia 20 grudnia 2017 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania wniósł o jej oddalenie. Po przedstawieniu przebiegu postępowania organ wskazał, że skarga jest bezzasadna. Przytoczył brzmienie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podał, że nie można przypisać Generalnemu Inspektorowi przewlekłości w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie, nie można zarzucić Generalnemu Inspektorowi, że dokonywał jakichkolwiek czynności pozornych, które mogłyby skutkować nieracjonalnym wydłużeniem terminu załatwienia niniejszej sprawy. Generalny Inspektor od momentu wpływu skargi skarżącego niezwłocznie podejmował czynności w sprawie. Organ wskazał, że uwzględniając specyfikę prowadzonych działań, zwrócić należy uwagę, że zarówno skarga jak i dalsze pisma skarżącego obarczone były brakami, powodującymi konieczność podejmowania przez Generalnego Inspektora dodatkowych czynności. Dodatkowo, skarżący w toku postępowania składał liczne pisma, w tym skargę na bezczynność Generalnego Inspektora, co w konsekwencji również przyczyniło się do wydłużenia terminu załatwienia niniejszej sprawy. Ponadto, krótkie przerwy w toku postępowania uzasadnione są koniecznością wymiany korespondencji pomiędzy Generalnym Inspektorem, a stronami postępowania. Generalny Inspektor - działając zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. - podejmował w toku postępowania wyłącznie czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i zebraniu kompleksowego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. W ocenie Generalnego Inspektora działania podjęte w sprawie zmierzały do szybkiego i efektywnego gromadzenia materiału dowodowego, bez którego niemożliwe byłoby merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że Generalny Inspektor wystąpił do tut. Sądu o wypożyczenie akt niniejszego postępowania. Organ poinformował, że po otrzymaniu akt sprawy niezwłocznie wyda na ich podstawie decyzję administracyjną, rozstrzygającą niniejszą sprawę co do istoty, o czym niezwłocznie zawiadomi Sąd. Pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. (w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 653/17, do której akta administracyjne zostały nadesłane) GIODO zwrócił się do Sądu o wypożyczenie akt administracyjnych. Pismo wpłynęło do Sądu w dniu 15 stycznia 2018 r. Akta postępowania administracyjnego wpłynęły do organu w dniu 25 stycznia 2018 r. (karta – 39 sygn. akt II SAB/Wa 653/17). Generalny Inspektor w dniu [...] stycznia 2018 r. wydał w niniejszej sprawie decyzję administracyjną nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. ustanowiony przez skarżącego adwokat poparł skargę z dnia 20 grudnia 2017 r. Wniósł o zasądzenie od organu zadośćuczynienia w wysokości maksymalnie określonej przepisami prawa oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał m.in., że wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. został rozpoznany dopiero w dniu 26 stycznia 2018 r. Podniósł, że organ w razie przekroczenia terminu obowiązany jest zawiadomić stronę z podaniem podstaw zaistnienia takiej sytuacji wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Skarżący nie zna przyczyn, ze względu na które organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków. Wydaje się, że sprawa nie była na tyle skomplikowana merytorycznie, aby wywołała uzasadnione opóźnienie. Wniosek o zadośćuczynienie pełnomocnik uzasadnił tym, że organ nie spełnił w sposób prawidłowy swoich funkcji wobec obywateli. Celem skargi jest jednocześnie zdyscyplinowanie organu, który dopuścił się przewlekłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest dopuszczalna. Skarżący złożył do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ponaglenie z dnia [...] grudnia 2012 r. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy formalnie organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże nieefektywne wykonywanie tych czynności prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej, nie ulega wątpliwości, że termin określony w przepisie art. 35 k.p.a. nie został dotrzymany. Jest bezsporne, że postępowanie z wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie zostało przez organ zakończone w ustawowym terminie jednego miesiąca. Organ przez dwa tygodnie od dnia złożenia wniosku przez skarżącego ([...] sierpnia 2017 r.) nie podjął żadnej czynności. Pierwszą czynnością dokonaną przez organ w sprawie było wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. i do uiszczenia opłaty skarbowej. Czynność ta nastąpiła dopiero pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sytuacji, gdy powinna być dokonana niezwłocznie. Następnie, po tym, gdy skarżący uzupełnił braki wniosku i przesłał w dniu 15 września 2017 r. dowód uiszczenia opłaty skarbowej, GIODO przez półtora miesiąca (do dnia 31 października 2017 r.) nie podjął żadnej czynności w sprawie. Organ dopiero pismem z dnia [...] października 2017 r. zwrócił się do Politechniki [...] o złożenie wyjaśnień w sprawie i jednocześnie pismem z tego samego dnia zwrócił się do skarżącego o doprecyzowanie jego żądań, zawiadamiając przy tym o działaniach podjętych wobec Politechniki [...]. Choć wyjaśnienia od Politechniki [...] wpłynęły do organu w dniu 10 listopada 2017 r. (pismo z dnia [...] listopada 2017 r.), informacja do stron o tym, że materiał dowodowy pozwala na rozstrzygnięcie sprawy oraz możliwości jego przejrzenia i zgłaszania wniosków, skierowana została do stron dopiero 30 listopada 2017 r. W przerwie tej nie był przez organ gromadzony żaden dodatkowy materiał dowodowy ani nie były podejmowane inne działania, które utrudniałyby rozstrzygniecie sprawy. W świetle powyższego stwierdzić należało, że postępowanie administracyjne prowadzone było w tej sprawie przez GIODO w sposób przewlekły. Od dnia 15 września 2017 r. (gdy wpłynął dowód uiszczenia opłaty skarbowej) GIODO przez półtora miesiąca nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a działania podejmowane następnie nie wskazują na szybkie i efektywne działanie organu. Powyższe stanowi o przewlekłym prowadzeniu przez organ postępowania w niniejszej sprawie. Składane przez skarżącego ponaglenia nie są okolicznością, która może być kwalifikowana jako przeszkoda do niezwłocznego podejmowania przez organ czynności w sprawie. Oczywiście okoliczność, że organ przesłał przy piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie akta postępowania administracyjnego wraz ze skargą na bezczynność (zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Wa 653/17), a zatem nie miał ich fizycznie od tego czasu do dnia 25 stycznia 2018 r. stanowiło obiektywną przeszkodę do wydania decyzji już w grudniu 2017 r. Jednakże sama ta okoliczność nie powoduje, że do tego czasu w sprawie nie istniał stan przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ prowadził postępowanie opieszale, nie podjął działań w zakresie zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego w odpowiednim czasie, co doprowadziło do tego, że bez uzasadnionej przyczyny postępowanie nie zakończyło się w ustawowym terminie. W ocenie Sądu w sprawie tej organ naruszył przepis art. 35 § 1 i 3, jak również przepis art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wobec wydania przez GIODO decyzji administracyjnej w dniu [...] stycznia 2018 r. rozstrzygającej sprawę z wniosku skarżącego z dnia 14 sierpnia 2017 r. brak było podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku. Z tego względu Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (v. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1621/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało jednakże w tej sprawie charakteru rażącego naruszenia prawa. Oczywiście organ przez półtora miesiąca od dnia przedłożenia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej nie podejmował niezwłocznie niezbędnych czynności prowadzących do jak najszybszego zakończenia postępowania, jednakże sam ten termin nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że naruszenie art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 12 k.p.a. miało charakter rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie GIODO nie zastosował w sprawie przepisu art. 36 k.p.a., tj. nie zawiadomił o przyczynie zwłoki i nie wyznaczył nowego terminu zakończenia postępowania, jednakże pismem z dnia 31 października 2017 r. skarżący został zawiadomiony o tym, że organ zwrócił się do Politechniki [...] o wyjaśnienia w jego sprawie. Skarżący miał zatem wiedzę o podjętych przez organ czynnościach. Zawiadomiony został też o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości realizacji swoich praw wynikających z art. 10 k.p.a. Potem zaś, po złożeniu do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu (sygn. akt II SAB/Wa 653/17), skarżący wiedział, że skarga wraz z aktami sprawy przekazana zostanie do Sądu. Organ po wypożyczeniu akt administracyjnych z Sądu niezwłocznie, następnego dnia [...] stycznia 2018 r.) wydał decyzję administracyjną w sprawie skarżącego. Z tych względów, w stanie faktycznym tej sprawy Sąd nie stwierdził, aby przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych samych względów Sąd nie znalazł podstaw, aby przyznać skarżącemu od organu sumę pieniężną lub wymierzyć grzywnę. Skarga w tym zakresie nie podlegała uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach sądowych, jak w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz koszty wynagrodzenia reprezentującego skarżącego adwokata w wysokości 480 zł.