II SAB/Wa 341/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-13
Skład orzekający: Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z liczną rodziną i posiadający majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, ale uzyskujący niskie dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody i wydatki jego wieloosobowego gospodarstwa domowego, nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych ani ustanowienie radcy prawnego. Sąd uznał, że łączny dochód netto na osobę w gospodarstwie domowym jest niewystarczający, a brak oszczędności potwierdza niemożność poniesienia tych kosztów.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność Rady Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca wraz z żoną, synem, synową i czwórką wnuków zamieszkuje w domu i posiada nieruchomość rolną. Dochody pochodzą z emerytur rolniczych, zasiłków rodzinnych oraz pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd rozpoznał wniosek po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić W. S. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla W. S. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Rady Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej [...] postanawia 1. zwolnić W. S. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. S. radcę prawnego.
W dniu 17 października 2011 r. J. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność Rady Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej [...].
Z informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dokumentów źródłowych, a także dokumentów i oświadczeń znanych Sądowi z urzędu (sygn. akt II SAB/Wa 389/11) wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wspólnie z żoną, synem, synową oraz czwórką małoletnich wnuków. Majątek stanowi dom o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 10,8845 ha. Wnioskodawca oraz jego żona uzyskują emerytury rolnicze w wysokości po 859,26 zł brutto (740,26 zł netto) miesięcznie. Żona syna uzyskuje, na podstawie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2011 r., zasiłki rodzinne na czworo dzieci w wysokości łącznej 341 zł miesięcznie oraz 160 zł zasiłku z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej. Dodatkowo przedstawił kserokopię zaświadczenia Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2011 r. o dochodach rocznych osiągniętych w 2010 r. z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym położonym na terenie Gminy K. w łącznej wysokości 9.305,55 zł oraz kserokopii zaświadczenia Burmistrza R. z dnia [...] listopada 2011 r. o dochodzie rocznym z 2010 r. z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym w wysokości 2.484,16 zł. Na podstawie powyższych dokumentów Sąd ustalił, że roczny dochód z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym uzyskany przez syna i synową w 2010 r. wyniósł 11.789,71 zł (982,47 zł miesięcznie). Stałe miesięczne wydatki stanowią: opłata za energię elektryczną w wysokości około 400 zł miesięcznie oraz koszt gazu do butli stanowi kwotę 97,96 zł miesięcznie (ustalenie dokonane na podstawie faktury VAT). Jednocześnie skarżący podał, że nie ponosi opłat za opał i wodę. Nie posiada innego konta bankowego, poza rachunkiem w Banku [...], na które wpływają środki uzyskiwane w ramach świadczeń z ośrodka pomocy społecznej. Ponadto strona oraz pozostałe osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe nie mają oszczędności, nie posiadają samochodu o wartości powyżej 3000 euro i w ostatnich dwóch latach nie zbyły żadnych nieruchomości. Zaznaczył również, że wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych nie został jeszcze rozpatrzony.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Pismem z dnia 21 listopada 2011 r. J. S. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając je za krzywdzące i wnosząc o jego uchylenie.
W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę.
W ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie. Na podstawie wszystkich przedstawionych przez J. S. dokumentów i oświadczeń ustalono, że łączny dochód w gospodarstwie domowym uzyskiwany z tytułu emerytur rolniczych, zasiłków oraz pracy w gospodarstwie rolnym wynosi miesięcznie 2.963,99 zł netto. Na jedną osobę w 8-osobowym gospodarstwie domowym przypada zatem jedynie kwota 370,49 zł netto miesięcznie. Rodzina ponosi stały miesięczny wydatek w wysokości około 500 zł na energię elektryczną i zakup gazu do butli. Z nadesłanych przez stronę oświadczeń i dokumentów wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala aktualnie na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z uwagi na to, że J. S. oraz pozostali członkowie rodziny nie mają żadnych oszczędności, stwierdzić należy, że strona nie dysponuje środkami finansowymi, które mogłyby zostać przeznaczone na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło