II SAB/Wa 349/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. pisma Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2012 r.) 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. J. S. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. przesłanym drogą elektroniczną (z adresu e-mail "[...]") do Urzędu Gminy w [...] wniósł o pilne poinformowane, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej: "1/ czy pisma wójta gm. [...] do których załączono, jako załącznik "memorandum" wójta z dnia [...] marca 2012r., wysłane do szeregu osób, instytucji i organów państwa, miały charakter pism urzędowych i zostały przez niego podpisane, czy też były to nie podpisane anonimy, kto pokrył koszty sporządzenia i wysyłki tych pism i jakie to były koszty jednostkowe i łączne? 2/ czy pisma te zostały odnotowane w dzienniku korespondencji gminy, a/ jeśli tak to wnoszę o wskazanie sygnatur, dat ich sporządzenia i nadania oraz personaliów adresatów, b/ jeśli nie, to wnoszę o wskazanie przyczyny naruszenia zasad ewidencji korespondencji i poinformowanie, czy w gminie jest praktykowane sporządzanie i wysyłanie korespondencji w jednym egzemplarzu, bez zachowania jej kopii, czy odpisu w aktach oraz o wskazanie, wszystkich przypadków podobnych z okresu, ostatnich dwóch kadencji wójta [...]. 3/ o wszystkich odpowiedziach (wydania mi kopii dokumentów) udzielonych na ww. pisma wójta doręczonych do dnia udzielenia mi odpowiedzi na ten wniosek. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. Wójt Gminy [...] poinformował J. S., iż na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wydłuża termin odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2012 r. do dnia 30 sierpnia 2012 r. Powodem opóźnienia stał się szeroki zakres żądania wnioskodawcy i związana z tym potrzeba przejrzenia dużej ilości akt pod kątem szczegółowego wskazania sygnatur, dat sporządzenia i nadania oraz personaliów adresatów pism, do których dołączone było memorandum Wójta Gminy [...]. J. S. w dniu 26 lipca 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. Skarżący podniósł, iż mimo upływu ustawowego 14-dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi, organ milczy, pozostając w całkowitej bezczynności. W związku z powyższym skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie skarżonego organu do niezwłocznego rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 202 r. i załatwienia go zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, 2. stwierdzenie, że skarżony rażąco naruszył prawo, tj. art. 13, 14, 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wymierzenie organowi dotkliwej grzywny w oparciu o art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. 4. poinformowanie, na mocy art. 155 ww. ustawy procesowej, zwierzchnie organy nadzoru o fakcie permanentnie powtarzających się istotnych naruszeń prawa przez organ gminny, polegających na łamaniu przez niego przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie umorzenie postępowania. W odniesieniu do pkt 4 skargi organ podniósł, iż wg wiedzy przez niego posiadanej, nie zostało wydane choćby jedno orzeczenie Sądu, w którym stwierdzono "istotne naruszenie prawa" przez Wójta Gminy [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Z tego względu wniosek skarżącego w zakresie poinformowania organów zwierzchnich przez Sąd o "permanentnie powtarzających się istotnych naruszeniach prawa przez organ" jest nie tylko bezpodstawny, ale wprowadza w błąd zarówno Sąd jak i inne podmioty, którym skarżący udostępnia treść skarg składanych do Sądu. W uzasadnieniu pisma procesowego organ stwierdził, iż na wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. przesłanym drogą elektroniczną w tym dniu o godz. 10:26 oraz w formie tradycyjnej korespondencji (wysłano w dniu [...] lipca 2012 r. doręczono [...] lipca 2012 r.), zachowując przy tym ustawowy czternastodniowy terminu. Zatem pismo organu zostało doręczone wnioskodawcy jeszcze przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy [...]. Odnosząc się natomiast do merytorycznej treści udzielonej odpowiedzi, organ - w związku z szerokim zakresem żądanych informacji - powiadomił J. S. o wydłużeniu terminu wraz ze wskazaniem przyczyn opóźnienia. Natomiast stanowisko, jakie zajął organ w niniejszej sprawie będzie podlegało ocenie przez Sąd. Pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. Wójt Gminy [...] (jako adresata pisma wskazano W. S.) w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2012 r. w zakresie pkt 1 wyjaśnił, iż: interesujące wnioskodawcę pisma posiadały charakter dokumentów urzędowych, gdyż zostały one podpisane przez Wójta Gminy [...]. Wszelki koszty związane z korespondencją wychodzącą z urzędu są pokrywane z budżetu gminy. Koszty jednego pisma (koszt jednostkowy) to 5,65 zł, natomiast koszt łączny wysłania wszystkich pism, do których dołączone było "memorandum", to 678 zł. Organ natomiast nie ma możliwości określenia kosztów sporządzenia przedmiotowych pism. Odnośnie 2 żądania wniosku organ wskazał, iż pisma będące w zainteresowaniu wnioskodawcy zostały odnotowane w dzienniku korespondencji gminy - zestawienie stanowi załącznik nr 1 do odpowiedzi na wniosek. W zakresie żądania zawartego w pkt 3 wniosku, organ w załącznikach nr 2-7 przekazał kopie pism stanowiących otrzymane odpowiedzi na "memorandum". Na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. pełnomocnik J. S. przedstawił stanowisko skarżącego w sprawie. Zdaniem skarżącego, odpowiedź na pierwsze i w części drugie pytanie wniosku nie wymagała przedłużania terminu lecz mogła być udzielona od ręki. Ponadto organ nie udzielił pełnej odpowiedzi co do poniesionych kosztów. Nie udzielił odpowiedzi co do kosztów dotyczących: ilości kopert, arkuszy papieru, kosztów sporządzenia kserokopii czy wydruków, ilość roboczogodzin pracowników, którzy wykonywali to zadanie. Nie udzielił także pełnej informacji w zakresie pkt 3 wniosku, albowiem przekazał odpowiedzi na "memorandum" wysłanego do podmiotów od pozycji 26 do 120 załącznika nr 1, choć doświadczenie życiowe skarżącego uczy, że pisma wysyłane do sądów nie pozostają miesiącami bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takich sprawach skargę na bezczynność można wnieść skutecznie, jeżeli organ administracji (podmiot zobowiązany z mocy ustawy) nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami regulującymi sposób postępowania organów administracji. Aby można było mówić o bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) należy jednak przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnia. Przepis art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów ... (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 powołanej ustawy. Z treść tych przepisów wynika, iż informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Oczywistym jest, że Wójt Gminy [...] pozostaje w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organem władzy publicznej. Zatem jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Organ nie kwestionuje także, że żądanie skarżącego dotyczy informacji publicznej, albowiem odnosi się do zasad funkcjonowania urzędu gminy, w kontekście art. 6 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby jej udostępniania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 (na wniosek) i 11 (udostępnienie wglądu), 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Natomiast jeżeli podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji to pisemnie o tym fakcie informuje wnioskodawcę. W niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] nie pozostaje w bezczynności, albowiem jeszcze przed wniesieniem skargi do Sądu poinformował o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i wskazał przyczyny takiego stanu rzeczy (co jest zgodne treścią art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), a następnie pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. udzielił pełniej odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r. Należy wskazać, iż organ błędnie pisemną odpowiedź z dnia 27 sierpnia 2012 skierował do W. S., albowiem to z jego skrzynki e-mail nadano pierwotny wniosek, zamiast do wnioskodawcy J. S.. Jednakże nie może być wątpliwości, że J. S. otrzymał odpowiedź organu i zapoznał się wnikliwie z jej treścią, co wynika ze stanowiska strony przedstawionej przez jej pełnomocnika na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. Zatem z wnioskowaną przez siebie informacją publiczną skarżący się zapoznał. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę odformalizowaną formą udzielania informacji publicznej (jedynie w przypadku decyzji odmownej, a także w przypadku umorzenia postępowania, ustawodawca przewidział rygorystyczne zasadny doręczeń z k.p.a.), Sąd nie ma podstaw do zobowiązania organu do udzielania informacji publicznej, z którą wnioskodawca już posiada. Nie można natomiast zgodzić się ze skarżącym, iż organ nie przedstawił jednostkowych i pełnych kosztów sporządzania i wysyłki pism z przedmiotowym "memorandum" Wójta Gminy [...]. Wskazane przez skarżącego koszty związane z ilością kopert, arkuszy papieru, kosztów sporządzenia kserokopii czy wydruków, ilość roboczogodzin pracowników, którzy wykonywali to zadanie, są kosztami trudnymi do ustalenia i bezcelowymi ze względu na to, iż wskazane przez skarżącego zużyte materiały biurowe i czynności pracowników należą do zwykłego zakresu działania urzędu. Wymiernym natomiast wydatkiem są opłaty pocztowe, których wysokość została skarżącemu ujawniona. Odnośnie pkt 3 wniosku organ poinformował skarżącego, iż przesyła mu "odpowiedzi otrzymane na pisma". Tym samym nie ma uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że skarżący nie otrzymał wszystkich odpowiedzi na "memorandum", które wpłynęły do organu do dnia 27 sierpnia 2012 r. Trzeba wskazać, iż pozycje od 26 do 120 zestawienia wysłanego "memorandum" (załącznik nr 1 do pisma organu z dnia 27 sierpnia 2012 r. ) dotyczą pism kierowanych do WSA i NSA do konkretnych spraw ze skarg J. S. Zatem przedmiotowe "memorandum" zostały dołączone do akt postępowania sądowego, jako pismo procesowe nie wymagające odrębnej odpowiedzi. W tym stanie rzeczy nie można uznać zasadności skargi, jak też uwzględnić zawartych w niej wniosków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. W przedmiocie przyznania adwokatowi wynagrodzenia za poniesione i nieopłacone koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 162, poz. 1348 ze zm.).