II SAB/Wa 35/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-10
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca bezrobotną od wielu lat, pozostająca na utrzymaniu emerytowanego ojca i otrzymująca jedynie świadczenia z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która od wielu lat jest bezrobotna, nie posiada majątku ani oszczędności, pozostaje na utrzymaniu emerytowanego ojca i otrzymuje jedynie świadczenia z pomocy społecznej, spełnia przesłankę wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania koniecznego. W związku z tym należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
R. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Komornika Sądowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest bezrobotny od wielu lat, pozostaje na utrzymaniu 88-letniego ojca emeryta, sam otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej i świadczenie pielęgnacyjne. Wraz z ojcem posiada mieszkanie, nie ma majątku ani oszczędności. Wskazał swoje stałe wydatki, które uniemożliwiają mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 września 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: przyznać R. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Sygn, akt II SA/Wa 35/17
U Z A S A D N I E N I E
R. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem emerytem, który ma 88 lat. Wnioskodawca jest od wielu lat osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i pozostaje na utrzymaniu ojca emeryta, który uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 2 100 zł. Wnioskodawca otrzymuje zasiłek z pomocy społecznej oraz świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 481 zł. i 153 zł. Ujawnił, że wraz z ojcem posiada mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 49 m2, a ponadto nie ma majątku ani oszczędności. Podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazał następujące stałe wydatki: koszty utrzymania mieszkania 734 zł., prąd 83 zł., gaz 27 zł., telefon 80 zł., leki ojca 200 zł., leki wnioskodawcy 150 zł., ubezpieczenie mieszkania 220 zł (rok).
Do wniosku dołączył kserokopie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za 2015 r. – PIT-36, kserokopie zaświadczenia o stanie zdrowia, kserokopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], kserokopie decyzji przyznających zasiłki z pomocy społecznej, kopie zaświadczeń lekarskich.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W ocenie referendarza sądowego w przedstawionej przez skarżącego sytuacji stwierdzić należy, iż spełnia on przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro wnioskodawca od wielu lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku – pozostaje na utrzymaniu ojca emeryta, samemu otrzymując jedynie świadczenia z pomocy społecznej, nie wykazał oszczędności, stwierdzić należy, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło