II SAB/Wa 352/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-12

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i możliwości płatnicze, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację majątkową i możliwości płatnicze. Brak uzupełnienia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym uniemożliwia ocenę, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata/radcy prawnego) w sprawie ze skargi na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką, której wynagrodzenie jest jedynym źródłem utrzymania. Mimo wezwań sądu, skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej dochody, wydatki, stan majątkowy ani możliwości płatnicze.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi H.D. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca dwoma odrębnie złożonymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy (z dnia 30 września 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz z dnia 13 lutego 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego) wystąpiła o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym. W treści formularzy wniosków skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z pełnoletnią córką. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie córki z tytułu umowy zlecenia w wysokości, odpowiednio: 1.800 zł, wg oświadczenia z wrzesnia 2012 r. i 1.800 zł netto, wg oświadczenia z lutego 2013 r. Skarżąca podniosła, że z powyższej kwoty dochodu, na pokrycie podstawowych wydatków (czynsz najmu mieszkania, opłaty za media), przeznaczana jest każdego miesiąca kwota 980 zł. Natomiast pozostała kwota musi dodatkowo wystarczyć na zakup niezbędnych leków, koszt od 50 do 145 zł miesięcznie. Wg oświadczenia, rodzina nie posiada żadnego majątku. Nadto wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W tym zakresie przedstawiła dwa zaświadczenia z urzędu pracy. Wedle pierwszego z nich skarżąca jest osoba bezrobotną od dnia 1 października 2012 r. i od tego dnia nie posiada prawa do zasiłku, wedle drugiego - skarżąca jest osobą bezrobotną od dnia 16 grudnia 2012 r. i od tego dnia nie posiada prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni podała przy tym, że w dniu 19 października 2012 r. uległa wypadkowi komunikacyjnemu i od tego dnia przebywa na zwolnieniu lekarskim, na którą to okoliczność złożyła zaświadczenie lekarskie, przy czym, w dniu 7 marca 2013 r. złożyła kopię zwolnienia lekarskiego, z którego wynika, iż pozostaje niezdolna do pracy w dalszym ciągu do dnia 21 marca 2013 r. Skarżący nie złożyła żadnych innych dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Wobec powyższego dwoma kolejnymi pismami z dnia 19 grudnia 2012 r. i z dnia 21 lutego 2013 r. skarżąca została wezwana do przedstawienia, każdorazowo w terminie 14 dni, dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy, odpisów zeznań podatkowych za 2010 r. i 2011 r. oraz dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość wskazanego w formularzach dochodu stanowiącego źródło utrzymania. Mimo prawidłowego doręczenia powyższych wezwań, w trybie określonym w art. 73 w zw. z art. 70 ppsa, w dniach 18 stycznia 2013 r. i 15 marca 2013 r. skarżąca wezwań tych nie wykonała. Skarżąca nie odniosła się w żaden sposób do wskazanych wezwań mimo, iż zapoznała się z ich treścią przeglądając akta w dniu 13 lutego i 26 marca 2013 r. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Skarżąca nie uzupełniła bowiem niewystarczającego do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych oświadczenia zawartego w formularzach wniosków. I tak, mimo, iż skarżąca, jako źródło utrzymania, podała świadczenie w wysokości stanowiącej wielokrotność potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a wydatki w prowadzonym gospodarstwie uznała za znaczące, to ani nie przedstawiła dokumentów u potwierdzających dokładną wysokość tegoż świadczenia, ani też nie złożyła dokumentów, z których wynikałaby łączna wysokość wydatków. Nie złożyła również jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłoby na ustalenie, czy dysponuje jakimikolwiek oszczędnościami, które mogła poczynić przed przyznaniem jej statusu bezrobotnej i to tym bardziej, że, jak wynika ze złożonych przez skarżąca dwóch zaświadczeń, status ten przyznano jej dopiero od 1 października 2012 r. Wnioskodawczyni uniemożliwiła zatem dokonanie oceny swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez zestawienie kwoty dochodu miesięcznego i kwoty ewentualnych oszczędności z kwotą rzeczywiście ponoszonych, miesięcznych wydatków W konsekwencji, odstępując od wykonania opisanych wezwań skarżąca uniemożliwiła ustalenie, czy rzeczywiście, a jeżeli tak, to w jakim zakresie jest w stanie ponieść koszty postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło