II SAB/Wa 354/23
WyrokWSA w Warszawie2024-03-04
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Andrzej Góraj, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi po upływie ustawowego terminu 14 dni, ale przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Organ dopuścił się bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej po upływie ustawowego terminu 14 dni, nawet jeśli nastąpiło to przed wydaniem wyroku przez sąd. Jednakże, jeśli organ zareagował na wniosek niezwłocznie po otrzymaniu skargi i nie ma podstaw do przypisania mu złej woli, stwierdzona bezczynność nie będzie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a sąd oddali żądanie przyznania sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej środków budżetowych na określone rozdziały w roku 2021. Po upływie terminu 14 dni na odpowiedź, skarżący złożył skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania organu do załatwienia wniosku, orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa, przyznania sumy pieniężnej oraz zasądzenia kosztów. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek po złożeniu skargi, ale przed wydaniem wyroku przez sąd. Sąd stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku. 2. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. K. z dnia [...] maja 2023 r.; 2. stwierdza, że bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W sprawie niniejszej postępowanie zainicjował w dniu [...] maja 2023 r. J. K. kierując do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej pismo następującej treści:
"Na podstawie art. 2 ust. 1 i art 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.), zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie:
- ilości środków budżetowych otrzymanych na rozdział 75410 w roku 2021 z podziałem na środki otrzymane od Urzędu Wojewódzkiego, inne środki oraz wydatki niewygasające,
- ilości środków budżetowych otrzymanych na rozdział 75410 §4050 w roku 2021 z podziałem na środki otrzymane od Urzędu Wojewódzkiego, inne środki oraz wydatki niewygasające,
- ilości środków budżetowych otrzymanych na rozdział 75411 w roku 2021 z podziałem na środki otrzymane od Urzędu Wojewódzkiego, inne środki oraz wydatki niewygasające,
- ilości środków budżetowych otrzymanych na rozdział 75411 §4050 w roku 2021 z podziałem na środki otrzymane od Urzędu Wojewódzkiego, inne środki oraz wydatki niewygasające".
W dniu [...] maja 2023r. J. K. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność organu wnosząc o :
1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku,
2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
3) o przyznanie od organu sumy pieniężnej w kwocie 34.000,- zł
4) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona podała, że nie otrzymała żądanych danych.
W odpowiedzi na powyższy wniosek inicjujący postępowanie jego adresat, pismem z dnia [...] maja 2023r. udzielił stronie żądanych informacji
W odpowiedzi na skargę pytana strona wniosła o jej nieuwzględnienie podnosząc fakt udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie.
Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy.
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację.
Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł:
1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),
2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),
4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),
5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Zrealizowanie żądania przez pytany podmiot przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, nie stanowi zaś podstawy do umorzenia postępowania skargowego. Do postępowania toczącego się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy KPA znajdują zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy pytany podmiot wydaje decyzję administracyjną. W pozostałym zakresie jest to postępowanie o znacznym stopniu odformalizowania. Stąd nie jest możliwym załatwienie sprawy przez organ w trybie autokontroli sensu stricte, a co zatem idzie stwierdzenie przez Sąd bezprzedmiotowości postępowania. Nawet więc w razie udzielenia wnioskodawcy przez pytany podmiot żądanych informacji, Sąd zobowiązany jest wypowiedzieć się w wyroku w kwestii zarzucanej skargą bezczynności.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy wniosek inicjujący postępowanie dotyczył udostępnienia informacji publicznej i czy odpowiedzi na zadane pytania zostały udostępnione w prawem zakreślonym terminie.
W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym co do zasady do udzielenia żądanej informacji. Ta materia pozostawała z resztą poza sporem w niniejszej sprawie.
Zdaniem tut. Sądu również sporne treści oznaczonych we wniosku strony, jako odnoszące się do szeroko rozumianej materii informacji o działalności organu zobowiązanego, można zakwalifikować jako informację publiczną.
Przechodząc do materii udzielenia wnioskodawczyni odpowiedzi na pytania zadane we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, to analiza zarówno wniosku z [...] maja 2023 r. jak i odpowiedzi na niego zawartej w piśmie z [...] maja 2023 r. prowadzi do konkluzji, że pytany podmiot sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi udostępnienia żądanej informacji. Podał bowiem dane, których udostępnienia domagał się wnioskodawca. Skarżący po otrzymaniu odpowiedzi na skargę nie zakwestionował zaś podniesionego w niej twierdzenia o załatwieniu przez organ sprawy jeszcze przed wyrokowaniem.
Wyjaśniając zaś powody, dla których Sąd dopatrzył się istnienia bezczynności po stronie organu należało jeszcze raz odwołać się do art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w myśl którego udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Każde nieuzasadnione przekroczenie powyższego terminu przez pytany podmiot powoduje zaś powstanie po jego stronie stanu bezczynności. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że odpowiedź na wniosek z [...] maja 2023 r. winna zostać udzielona najpóźniej w terminie 14 dni. Niesporne w sprawie jest natomiast to, że pismo zawierające odpowiedź na wniosek posiada datę [...] maja 2023 r. co świadczy o ewidentnym uchybieniu omawianemu 14-sto dniowemu terminowi. W świetle powyższego jako zasadna jawiła się konkluzja strony skarżącej, iż skoro organ udzielił odpowiedzi na pytania objęte skargą po upływie owego 14-sto dniowego terminu, a także po wywiedzeniu skargi na bezczynność, to w efekcie dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania żądania wniosku.
Reasumując, w realiach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec udzielenia żądanych informacji skarżącemu, nie zachodziła konieczność zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za częściowo zasadną, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).
Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ zareagował na wniosek strony niezwłocznie po otrzymaniu skargi. Nic nie wskazuje zaś na to, by końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, wynikała ze złej woli organu. Stąd też tut. Sąd nie uwzględnił żądania przyznania sumy pieniężnej i żądanie to oddalił w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło