II SAB/Wa 360/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spraw.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku J. R. z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy W dniu 15 października 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. R., w której wymieniony zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] . Skarżący w skardze poniósł, iż pomimo upływu terminów określonych w art. 35 k.p.a. lub wyznaczonych na podstawie art. 36 k.p.a. organ nadzoru nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Z podanych powodów skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę z jego wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. oraz przeprowadzenie sądowej kontroli całego toku postępowania administracyjnego, w tym podejmowanych przez organ czynności tamujących bieg sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a., wydał w dniu [...] lipca 2010 r. postanowienie nr [...] , stwierdzające, że [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] nie pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zaświadczenia dotyczącego stosunku służbowego skarżącego. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. W odpowiedzi na ten wniosek, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia 23 września 2010 r. poinformował skarżącego, że kwestia rozstrzygnięcia jego wniosku, nie może zostać zakończona wydaniem aktu w formie decyzji, czy też postanowienia. Zdaniem organu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane postanowienie przysługuje zażalenie, gdy Kodeks tak stanowi. Z analizy art. 37 k.p.a. nie wynika, aby wydane na tej podstawie postanowienia podlegały zaskarżeniu. Do tej kategorii postanowień, stosownie do treści art. 126 k.p.a., w ogóle nie stosuje się przepisów regulujących tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji administracyjnych (art. 156-159 k.p.a.). Zatem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma obowiązku wydania postanowienia w oparciu o przepisy rozdziału 13 k.p.a. Organ podał też, że zgodnie z orzecznictwem w takim przypadku wystarczy skierowanie do zainteresowanego pisma informacyjnego wskazującego, że kwestia rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nie może zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego w postaci decyzji albo postanowienia. Takie pismo z dnia 23 września 2010 r. zostało do skarżącego skierowane. Z podanych względów wniosek o oddalenie skargi jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność, wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., wśród których wymienione są m. in. decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 1 i 2). Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie jest zasadna, albowiem organ administracji publicznej jest zobligowany załatwić wniosek strony w sposób procesowy przewidziany przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował pisemnie skarżącego, iż jego wniosek z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r., wydanego w trybie art. 37 k.p.a., nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, albowiem do tego typu postanowień nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem organ wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, był zobligowany w sprawie z wniosku strony wydać orzeczenie podlegające kontroli sądowej. Wskazać należy, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji, czy to postanowienia, uruchamia fazę wstępną postępowania nadzorczego zmierzającego do ustalenia, czy jest ono w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czy postanowienia (art. 126 k.p.a.) może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. W doktrynie przyjmuje się, iż niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności m. in. wtedy, gdy strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznej, zaświadczenia, ugody administracyjnej (patrz: Komentarz do art.157 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III.). Tak więc stosowanie w niniejszej sprawie regulacji procesowej określonej w art. 157 k.p.a. jest nie tylko możliwe, ale i niezbędne w sytuacji gdy organ stwierdza, że wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia jest niedopuszczalny. Wniosek taki dotyczy bowiem orzeczenia niepodlegającego weryfikacji w trybie nadzorczym. Skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, do którego strona wniosła niedopuszczalny wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, nie wydał postanowienia na podstawie art. 157 w zw. z art. 126 § 3 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia), to stwierdzić należy, że organ pozostaje w bezczynności. Nie wydał on bowiem aktu, do którego jest zobowiązany przepisami prawa procesowego. Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż poinformował pisemnie stronę o braku podstaw do rozparzenia jej żądania, bowiem takiej formy rozparzenia wniosku strony przepisy k.p.a. nie przewidują. W związku z powyższym uznać należy, że Minister z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku strony postępowania, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 149 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.