II SAB/Wa 361/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Góraj, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku J. R. z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego W dniu 15 października 2010 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. R., w której wymieniony zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]. Skarżący w skardze podniósł, iż pomimo upływu terminów określonych w art. 35 k.p.a. lub wyznaczonych na podstawie art. 36 k.p.a. organ nadzoru nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Z podanych powodów skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę z wniosku strony z dnia [...] lipca 2010 r. oraz przeprowadzenie sądowej kontroli całego toku postępowania administracyjnego, w tym podejmowanych przez organ czynności tamujących bieg sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Organ w uzasadnieniu pisma procesowego wskazał, iż Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a., wydał w dniu [...] lipca 2010 r. postanowienie nr [...] stwierdzające, że [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej nie pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia dotyczącego stosunku służbowego skarżącego. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. W odpowiedzi na ten wniosek, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] września 2010 r. poinformował skarżącego, że kwestia rozstrzygnięcia jego wniosku, nie może zostać zakończona wydaniem aktu w formie decyzji, czy też postanowienia. Zdaniem organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem stosownie do art. 141 § 1 k.p.a. na wydane postanowienie przysługuje zażalenie, gdy Kodeks tak stanowi. Z analizy art. 37 k.p.a. nie wynika, aby wydane na tej podstawie postanowienia podlegały zaskarżeniu. Do tej kategorii postanowień, stosownie do treści art. 126 k.p.a., w ogóle nie stosuje się przepisów regulujących tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji administracyjnych (art. 156-159 k.p.a.). Zatem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ma obowiązku wydania postanowienia w oparciu o przepisy rozdziału 13 k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem w takim przypadku wystarczy skierowanie do zainteresowanego pisma informacyjnego wskazującego, że kwestia rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia nie może zakończyć się wydaniem aktu administracyjnego w postaci decyzji albo postanowienia. Takie pismo z dnia [...] września 2010 r. zostało do skarżącego skierowane. Z podanych względów wniosek o oddalenie skargi jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność, wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy, wśród których wymienione są m.in. decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 1 i 2). Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie jest zasadna, albowiem organ administracji publicznej jest zobligowany załatwić wniosek strony w sposób procesowy przewidziany przepisami k.p.a. W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował pisemnie skarżącego, iż jego wniosek z dnia [...] lipca 2010 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2010 r., wydanego w trybie art. 37 k.p.a., nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, albowiem do tego typu postanowień nie stosuje się przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji i postanowień zaskarżalnych. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem organ wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, był zobligowany w sprawie z wniosku strony wydać orzeczenie podlegające kontroli sądowej. Wskazać należy, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji, czy to postanowienia, uruchamia fazę wstępną postępowania nadzorczego zmierzającego do ustalenia, czy jest ono w ogóle dopuszczalne. Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, czy postanowienia (art. 126 k.p.a.) może mieć zarówno charakter przedmiotowy, jak i podmiotowy. W doktrynie przyjmuje się, iż niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności m.in. wtedy, gdy strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji, np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznej, zaświadczenia, ugody administracyjnej (patrz: Komentarz do art. 157 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2010, wyd. III). Tak więc stosowanie w niniejszej sprawie regulacji procesowej określonej w art. 157 k.p.a. jest nie tylko możliwe ale i niezbędne w sytuacji, gdy organ stwierdza, że wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia jest niedopuszczalny. Wniosek taki dotyczy bowiem orzeczenia niepodlegającego weryfikacji w trybie nadzorczym. Skoro Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, do którego strona wniosła niedopuszczalny wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego, nie wydał postanowienia na podstawie art. 157 w zw. z art. 126 § 3 k.p.a. (odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia powinna następować przez wydanie postanowienia), to stwierdzić należy, iż organ pozostaje w bezczynności. Nie wydał on bowiem aktu, do którego jest zobowiązany przepisami prawa procesowego. Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż poinformował pisemnie stronę o braku podstaw do rozparzenia jej żądania, bowiem takiej formy rozparzenia wniosku strony przepisy k.p.a. nie przewidują. W związku z powyższym uznać należy, że Minister z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku strony postępowania, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 149 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.