II SAB/Wa 364/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-20

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przyznaje się wyłącznie na podstawie kryterium materialnego, tj. gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna spełnia te przesłanki, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący T. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wskazał na swoją niezdolność do pracy, znaczną niepełnosprawność, sytuację rodzinną oraz szczegółowo opisał dochody i wydatki rodziny, w tym koszty leczenia, edukacji córki i utrzymania gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówił T. A. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku T. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. A. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić T. A. przyznania prawa pomocy. Skarżący – T. A. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w piśmie z dnia 31 grudnia 2010 r. wskazał, że w skardze złożył wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych. Jednocześnie dołączył wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku podniósł argumenty na poparcie wniesionej skargi, a ponadto wskazał, że jest osobą niezdolną do pracy o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wiąże się z dużymi wydatkami na rehabilitację i leczenie, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, które są osobami niepełnosprawnymi w stopniu umiarkowanym, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, o pow. 62,5 m2 oraz garaż spółdzielczy własnościowy, o pow. 15 m2. Podał, że ma 90 złotych oszczędności oraz wpłaca pieniądze na rachunek dla małoletniej córki. Wskazał, że z tytułu renty otrzymuje 1.871,09 zł, a jego żona emeryturę w kwocie 1.307,27 zł. Podał, że okazyjnie podejmuje prace na zlecenie. Skarżący do podstawowych wydatków rodziny zaliczył opłaty za: - czynsz – 634,01 zł, - garaż – 43,62 zł, - energię elektryczną - 196,93 zł, - gaz – 185,12 zł, - telefon - 287,99 zł, a ponadto wydatki na: - leki – około 426 zł, - dwie polisy nw oraz trzy osobowe – łącznie 818,96 zł, - Internet – 40 zł, - kurs języka angielskiego dla córki – 210 zł, - składkę na samorząd zawodowy – 53 zł, - ubezpieczenie samochodu i mieszkania – 48,08 zł i inne. Wskazał również, że znaczne kwoty wydaje na wyjazdy sanatoryjne i rehabilitacyjne, a także na przejazdy samochodem do lekarza i na rehabilitację. Znaczny wydatek stanowił również zakup laptopa dla córki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Jedynym czynnikiem, od którego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy, jest kryterium materialne. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, gdyż zwolnienie z kosztów sądowych nie prowadzi do ich zlikwidowania, a jedynie do ich przeniesienia na budżet państwa. W praktyce oznacza to, że ciężar finansowy związany z kosztami prowadzenia przez stronę postępowania przed sądem, będą musieli ponieść inni obywatele. Jednocześnie Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Dlatego też zawsze należy ustalić, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Rozpoznając złożony przez T. A. wniosek, należy więc z jednej strony uwzględnić wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w tym postępowaniu, a z drugiej - jego możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który wynosi - stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) - 100 zł. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Miesięczny dochód rodziny stanowi emerytura żony i jego renta w łącznej wysokości 3.178,36 zł, ma 90 zł oszczędności, a ponadto jego córka posiada oszczędności, które on sam wpłaca na jej rachunek, okazyjnie podejmuje prace zlecone. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący uzyskiwany dochód przeznacza nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Należy stwierdzić, że fakt, iż wydatki związane z utrzymaniem przyjętego standardu życia i zaspokajanie innych niż tylko minimalne, zrozumiałych potrzeb (m.in. wyjazdy rehabilitacyjne i sanatoryjne, inwestowanie w edukację córki (kursy języka angielskiego, zakup laptopa), opłaty związane z wykupieniem polis ubezpieczeniowych i inne, pochłaniają uzyskiwane dochody, nie oznacza, że istnieją obiektywne przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym bardziej, że skarżący może dysponować środkami zgromadzonymi na rachunku dla córki, bowiem przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, ocenia się stan majątkowy nie tylko wnioskującego, ale również osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że w jego sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, jak już wcześniej podniesiono, jedyną przesłanką braną pod uwagę, przy badaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest sytuacja majątkowa wnioskującego i jego rodziny. Oznacza to, że inne argumenty powołane przez stronę, nie mają znaczenia przy ocenie złożonego wniosku. Z tego względu na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło