II SAB/Wa 370/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli rozpoznanie odwołania strony wymaga uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie członków organu, w tym jego przewodniczącego i wiceprzewodniczących, przez inny organ (Rektora)?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli rozpoznanie odwołania strony wymaga uprzedniego rozpatrzenia wniosku o wyłączenie członków organu przez inny, właściwy organ. W takiej sytuacji, jeśli organ poinformuje stronę o konieczności oczekiwania i wyznaczy nowy termin załatwienia sprawy, skarga na bezczynność wniesiona przed upływem tego terminu jest przedwczesna. Sąd bada stan bezczynności na moment wniesienia skargi.Stan faktyczny
R. K. złożył skargę na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej (OKS) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dziekana odmawiającej przyznania stypendium socjalnego. Skarżący zarzucił organowi rażącą bezczynność, wskazując na długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie. OKS wyjaśniła, że nie mogła rozpoznać odwołania, ponieważ skarżący złożył wniosek o wyłączenie 7 z 20 członków Komisji, w tym Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących. Sprawa wniosku o wyłączenie została przekazana Rektorowi. OKS poinformowała skarżącego o konieczności oczekiwania i wyznaczyła nowy termin załatwienia sprawy. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, zarzucając organowi brak informowania o przyczynach opóźnienia i możliwość rozpoznania sprawy przez pozostałych członków Komisji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] – oddala skargę –
Dnia [...] maja 2018 r. R. K. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej U[...] w rozpoznaniu odwołania od decyzji Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] marca 2018 r. ([...]) w sprawie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/17.
Wniósł o stwierdzenie, że doszło rażącej bezczynności. Wskazał, że skoro w pierwszej instancji czekał na rozstrzygnięcie 8 miesięcy, dlatego nie chce czekać tyle w II instancji.
Odwoławcza Komisja Stypendialna U[...] wniosła o oddalenie w/w skargi. Organ wyjaśnił, ze Pan R. K. w dniu [...] kwietnia 2018 r. złożył na Poczcie Polskiej (data wpływu na Uczelnię: [...].04.2018 r.) odwołania do Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów U[...] (dalej zwanej OKS lub Komisja) od decyzji Dziekana Wydziału [...] U[...] {dalej Dziekan) z dnia [...] marca 2018 r. o sygnaturze [...] oraz od decyzji Dziekana z dnia [...] marca 2018 r. o sygnaturze [...]. Skarżący wraz z odwołaniami złożył wniosek o wyłączenie 7 z 20 członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów OKS w tym Przewodniczącego OKS – K. L. oraz Wiceprzewodniczących OKS – J. K., M. K. oraz B. T.
Tym samym Komisja nie mogła rozpoznać odwołań Pana R. K. i przekazała akta sprawy celem rozpatrzenia wniosku o wyłączenie członków organu (a także w przypadku uwzględnienia wniosku - celem rozpoznania całej sprawy) do Rektor ds. Studenckich i Kształcenia Uniwersytetu [...] w [...] o czym poinformowała Skarżącego podczas wysyłania pisma o udzieleniu informacji publicznej Skarżącemu z dnia [...] maja 2018 r.
Komisja na początku czerwca otrzymała informację o planowanym wydaniu postanowienia przez Rektora, więc dnia [...] czerwca 2018 r. wysłała na adres pełnomocnika do doręczeń pana P. J. zawiadomienie o przewidywanym terminie załatwienia sprawy Pana R. K., do dnia [...] czerwca 2018 r.
Biorąc powyższe pod uwagę OKS uważa, że nie pozostawała ani w zwłoce, a tym bardziej w bezczynności. Komisja nie miała prawnej możliwości rozpatrzenia odwołań Pana R. K., przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie, więc decyzja w tej sprawie nie mogła być podjęta przez ten organ w terminie przewidzianym w KPA.
Pismem z dnia [...] września 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe wnioski i twierdzenia skarżącego, wnosząc o:
1. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych,
3. zobowiązanie organu do złożenia do akt administracyjnych, kompletnych akt, w szczególności pisma skarżącego dotyczących niezałatwienia sprawy w terminie (zatytułowanego ponaglenia) złożonego przed wniesieniem skargi na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej, pisma skarżącego dotyczącego niezałatwienia sprawy w terminie (zatytułowanego ponaglenie) wniesionego w dniu [...] lipca 2018 r. (pocztą), pisma odwoławczej komisji stypendialnej datowanego na dzień [...] lipca 2018 r. dotyczącego rozpatrzenia ponagleń (zażaleń) skarżącego na nierozpoznanie odwołania (a tak naprawdę wydanego w dniu [...] lipca 2018 r., co wynika z daty nadania) wraz z kopertą, z której będzie wynikało potwierdzenie nadania,
4. przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszego pisma na okoliczności z nich wynikające.
W uzasadnieniu pisma podniesiono m.in. że dopiero wniesienie skargi na bezczynność OKS oraz dwóch zażaleń (nazwanych ponagleniami) spowodowało, że Odwoławcza Komisja Stypendialna wydała decyzję rozpoznającą odwołanie R. K. od decyzji organu pierwszej instancji, bowiem w dniu [...] lipca 2018 r. (data nadania przesyłki) Odwoławcza Komisja Stypendialna U[...] wydała decyzję (datując ją na [...] czerwca 2018 r. wyłącznie po to, aby móc stwierdzić, że wydała decyzję w terminie), która została doręczona do strony w dniu [...] lipca 2018 r.
Organ (Odwoławcza Komisja Stypendialna U[...]) nie informował skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym należy przyjąć, że nigdy nie zaistniały żadne przyczyny, które w minimalnym stopniu usprawiedliwiłyby brak działania organu. Fakt, że student wniósł o wyłącznie 7 z 20 członków OKS nie powodował, ze nie istniała możliwość rozpoznania odwołania studenta. Odwoławcza Komisja Stypendialna składa się aż z 20 osób (1 przewodniczący, 4 wiceprzewodniczących oraz 15 członków). OKS obraduje w składzie 3 osobowym pod przewodnictwem przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego. Zgodnie z Regulaminem pomocy materialnej dla studentów, decyzje w sprawie wyłączenia członka podejmuje przewodniczący lub upoważniony wiceprzewodniczący komisji). Z powyższego wynika, że nie istniały żadne przeszkody dotyczące nierozpoznania odwołania studenta. Gdyby nawet przyjąć, że te 7 osób powinno wstrzymać się od rozpoznania, to pozostawał jeszcze jeden wiceprzewodniczący (mający przecież upoważnienie do rozpoznawania spraw), który mógł rozpoznać sprawę (w składzie 3-osobowym).
W kolejnym piśmie procesowym organ załączył dodatkowo następujące dokumenty w odpisach potwierdzonych za zgodność z oryginałem:
1. pismo z dnia [...] maja 2018 r. wraz z nr listu poleconego i wydrukiem ze śledzenia przesyłek pocztowych (Tracking),
2. oryginalne pismo Skarżącego do OKS z dowodem wpływu do DPMS U[...] (odpis dla Skarżącego),
3. zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2018 r. wraz z dowodem doręczenia,
4. postanowienie z dnia [...] 2018 r. wraz z dowodem doręczenia na okoliczność niezgodnych z prawdą twierdzeń Skarżącego.
Organ podniósł też, iż wbrew twierdzeniu Skarżącego OKS, nie mogła rozpatrywać sprawy odwołania Skarżącego przed rozpoznaniem jego wniosku o wyłączeniu przewodniczącego, 3 wiceprzewodniczących i 3 członków OKS właśnie ze względu na wniosek dotyczący wyłączenia przewodniczącego OKS, o czym Skarżący został powiadomiony pismem z dnia [...] maja 2018 r. nadanym w dniu [...] maja 2018 r. listem poleconym priorytetowym o nr [...], a odebranym w dniu [...] maja 2018 r. w FUP w [...].
Organ przesłał również ponaglenie z dnia [...] maja 2018 r. (z poprawianą datą) na dowód tego, że ponaglenie zostało sporządzone po złożeniu wniosku o wyłączenie 7 osób z OKS, a w kilka dni później Skarżący został oficjalnie powiadomiony o tym, że odwołań nie można było rozpoznać na skutek ww. wniosku o wyłączenie.
Organ przesłał również odpis zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2018 r. nadany do Skarżącego listem poleconym ekonomicznym w dniu [...] czerwca 2018 r., a odebrany w dniu [...] czerwca 2018 r. przez pełnomocnika Skarżącego, jak również odpis postanowienia wydanego przez OKS U[...] w [...] w dniu [...] 2018 r., doręczonego Skarżącemu (do rąk Pełnomocnika) w dniu [...] 2018 r. niestwierdzającego przewlekłego prowadzenia postępowania przez OKS i umarzającego postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności organu.
W ocenie organu z przedłożonych dokumentów jasno wynika, że nie można było mówić o bezczynności organu, a tym bardziej z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania strony. Kluczowe znaczenie miało więc ustalenie tego, czy i kiedy, organ w sposób procesowy ustosunkował się do odwołania strony, ewentualnie czy powiadomił stronę o opóźnieniu w rozpoznaniu sprawy i wyznaczył nowy termin jej załatwienia.
Analiza akt administracyjnych prowadzi do konkluzji, iż nie sposób skutecznie zarzucić organowi omawianej bezczynności. Zgodzić należało się z organem, iż rozpoznanie odwołania musiało zostać poprzedzone rozpoznaniem wniosku odwołującego, o wyłączenie siedmiorga członków Odwoławczej Komisji Stypendialnej (w tym Przewodniczącego i trojga z czworga Wiceprzewodniczących).
Pamiętać bowiem należy o tym, że w myśl § 22 pkt 1 Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów U[...] w [...] (zał. do Zarządzenia Rektora U[...] z [...].08.2017r.) Komisje Stypendialne podejmują decyzje zwykłą większością głosów, w składzie co najmniej 3-osobowym, pod kierownictwem Przewodniczącego lub upoważnionego Wiceprzewodniczącego Komisji. Skoro więc wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie, obejmował zarówno Przewodniczącego, jaki o troje spośród czworga Wiceprzewodniczących, to brak było uprawnionej osoby do wyznaczenia składu do rozpoznania odwołania i do udzielenia jedynemu - nie objętemu wnioskiem o wyłączenie Wiceprzewodniczącemu, stosownego upoważnienia do rozpoznania odwołania skarżącego.
W ocenie tut. Sądu poprawnie wywiódł tez organ, że wyłącznie uprawnionym do rozpoznania wniosku o wyłączenie członków Komisji w osobach Przewodniczącego i Wiceprzewodniczących, jest Rektor. W myśl bowiem § 16 Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów U[...] w [...], nadzór nad działalnością Wydziałowej i Odwoławczej Komisji Stypendialnej, sprawują odpowiednio Dziekan i Rektor. Nadto Rektor powołuje Odwoławczą Komisję Stypendialną. Skoro więc § 22 pkt 3 Regulaminu Pomocy Materialnej dla Studentów U[...] w [...], reguluje wyłącznie tryb rozpoznania wniosków o wyłączenie członka Komisji, a nie jej Przewodniczącego czy Wiceprzewodniczącego, to oczywistym jest, że kompetencje do rozpoznania wniosku o wyłączenie Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego przysługują wyłącznie Rektorowi.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, jak też uwzględniając fakt, ze organ poinformował skarżącego o konieczności uprzedniego (tj. przed rozpoznaniem odwołania) rozpatrzenia przez Rektora wniosku o wyłączenie, oraz uwzględniając to, ze organ wyznaczył termin rozpoznania sprawy do [...] czerwca 2018 r. wywiedzenie przez stronę skargi na bezczynność przed upływem zakreślonego przez organ terminu, jawiło się jako działanie przedwczesne. W chwili wnoszenia niniejszej skargi, organ nie pozostawał bowiem w bezczynności, gdyż podjął kroki w celu rozpoznania sprawy, poinformował o powyższym stronę i wyznaczył termin załatwienia sprawy.
Dla postępowania toczącego się wskutek skargi na bezczynność, kluczowe znaczenia ma zaś stan faktyczny istniejący w chwili wywiedzenia skargi. Sąd bada bowiem ewentualny stan bezczynności właśnie na tę datę. Oczywistym więc jest, iż skoro w tym momencie nie istniała bezczynność organu, niemożliwym jest uwzględnianie skargi. W związku z powyższym, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło