II SAB/Wa 370/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-19
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Joanna Kube, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19, i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19, ponieważ prawie 6-miesięczna zwłoka w wydaniu decyzji administracyjnej po prawomocnym wyroku Sądu nie znajduje uzasadnienia. Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, nie podejmując zintensyfikowanych działań zmierzających do jego szybkiego zakończenia. Wniosek o wymierzenie grzywny został oddalony, ponieważ organ ostatecznie wydał decyzję administracyjną.Stan faktyczny
Skarżąca A.L. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r., który uchylił wcześniejsze decyzje odmowne w sprawie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Skarżąca zarzuciła organowi brak działania przez okres 10 miesięcy od wydania wyroku, mimo ponaglenia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi, argumentując potrzebą wszechstronnej analizy sprawy oraz dużą liczbą podobnych spraw. Organ wydał decyzję administracyjną w dniu [...] kwietnia 2021 r., już po wniesieniu skargi.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. A.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania po prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19, którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącej przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 138 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową – na podstawie przepisu art. 8a ust. 1 tej ustawy.
Skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie miesiąca, 3) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi A.L. wyjaśniła, że z informacji uzyskanej drogą telefoniczną z WSA w Warszawie wynika, że w dniu 7 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił akta postępowania organowi.
Skarżąca podała też, że w dniu 2 września 2020 r. otrzymała do wiadomości pismo Ministra z dnia [...] sierpnia 2020 r., kierowane do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dotyczące przesłania jej akt osobowych.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r., doręczonym następnego dnia, zwróciła się do organu z ponagleniem, jednak do dnia wniesienia niniejszej skargi, mimo upływu 10-ciu miesięcy od daty wydania wyroku przez WSA w Warszawie, oraz upływu 7-ciu miesięcy od ostatniej otrzymanej w sprawie korespondencji, a także ponad dwóch miesięcy od złożenia ponaglenia, nie otrzymała żadnych informacji w sprawie. Zarzuciła także, że organ nie poinformował jej o terminie zakończenia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie w całości. Organ wyjaśnił, że prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 12 października 2020 r., a w dniu 2 lutego 2021 r. do organu wpłynęło pism od skarżącej o przyspieszenie załatwienia sprawy.
Natomiast decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec A.L. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ wyjaśnił, że aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej musi dokonać wszechstronnej i wnikliwej analizy, ponieważ każde postępowanie prowadzone w ww. trybie dotyczy indywidualnej sprawy.
Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych oraz biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny (wynikający z ustawy zaopatrzeniowej) przedmiotowej sprawy organ podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin.
Dodatkowo Minister wyjaśnił też, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4 900) wniesionych na podstawie ww. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zatem w sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji.
Organ zakwestionował nadto żądanie wymierzenia grzywny, wskazując, za orzecznictwem sądów administracyjnych, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W odpowiedzi na żądanie skarżącej w zakresie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie prawa, gdyż organ musiał dokonać wszechstronnej analizy całego zebranego materiału dowodowego, aby merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a podejmowane w tym kierunku działania mają racjonalne uzasadnione.
Minister przywołał nadto postanowienia WSA w Warszawie odrzucające skargi w analogicznych sprawach, a także wyroki tego Sądu oddalające skargi na decyzje Ministra przedmiocie odmowy wyłączenia wobec wnioskodawców stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej – orzeczenia wydano w 2017 i 2018 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a.
Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r., doszło do zmiany treści art. 154 § 1 P.p.s.a. W brzmieniu sprzed nowelizacji przepis ten stanowił, że: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Od 15 sierpnia 2015 r. komentowany przepis stwierdza zaś, iż: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". W konsekwencji wniesienie skargi na podstawie znowelizowanego przepisu artykułu 154 § 1 P.p.s.a. możliwe jest obecnie jedynie w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ustawodawca z dotychczasowego zakresu art. 154 § 1 P.p.s.a. postanowił usunąć kwestie dotyczące bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Takiego charakteru nie miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Wa 2409/19, powoływany przez A.L., wydany w sprawie jej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącej przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, którym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2018 r. nr [...]. Sprawa rozpatrywana wówczas przez Sąd nie była zatem sprawą z zakresu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o wyłączenie stosowania wobec skarżącej przepisów ustawy zaopatrzeniowej, lecz jej przedmiot był inny, a mianowicie skarga została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącej przepisów tej ustawy i Sąd wówczas orzekający wyeliminował tę decyzję z porządku prawnego. Wyrok ten został zatem wydany w ramach sądowej kontroli wydanego indywidualnego aktu administracyjnego jakim jest decyzja administracyjna, a nie w przedmiocie bezczynności, czy przewlekłego prowadzenia postępowania.
W związku z powyższym niniejsza skarga została zakwalifikowana jako wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., to jest w sprawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2409/19.
Z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA.). W wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.
Rozpoznając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia przewlekłości postępowania jest zobligowany, nie tylko do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), ale także do rozstrzygnięcia o tym, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przesądza o tym treść art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem w sytuacji ewentualnego zakończenia postępowania administracyjnego przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, obowiązkiem sądu jest dokonanie kontroli stanu sprawy na dzień wniesienia skargi, a więc określenia, czy w tej dacie występowała przewlekłość postępowania. Należy przy tym zastrzec, że jedynie w wypadku, gdy przewlekłość trwa w momencie orzekania, sąd administracyjny jest upoważniony do wydania orzeczenia, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a więc do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W każdym innym przypadku orzeczenie sądu ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce oraz, czy charakteryzowało się rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd miał zatem obowiązek ocenić, czy w toku ponownego rozpoznania sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Wa 2409/19 doszło do przewlekłego prowadzenie postępowania, a jeżeli tak, to czy charakteryzowało się ono rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 286 § 1 P.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2).
Jest okolicznością niesporną w sprawie, że odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2409/19 wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu 12 października 2020 r., a zatem od tej daty zaczął biec ponownie termin do rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec niej przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
W toku ponownego rozpoznania sprawie przez organ zastosowanie mają terminy załatwiania spraw określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.).
W myśl art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Przepis art. 36 § 1 K.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.
W niniejszej sprawie od dnia 12 października 2020 r. tj. od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku Sądu z 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19 wraz z aktami administracyjnymi rozpoczął biegł termin określony w art. 35 § 3 K.p.a. do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Jeszcze przed doręczeniem przez Sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie kompletnych akt osobowych dotyczących przebiegu służby A.L., informując o tym stronę. Kopia żądanych akt osobowych skarżącej wpłynęła do organu w dniu 16 września 2020 r. Z akt sprawy nie wynika, aby organ po doręczeniu przez Sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy podejmował inne czynności w tej sprawie. Decyzja administracyjna został natomiast wydana dopiero w dniu [...] kwietnia 2021 r., a więc po upływie prawie 6 miesięcy od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku Sądu z 10 czerwca 2020 r. wraz z aktami administracyjnymi.
Zważywszy na to, że wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Sądu z dnia 10 czerwca 2020 r. nie zawierały zaleceń przeprowadzenia szeroko zakrojonego, skomplikowanego postępowania administracyjnego zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19 jest uzasadniony. Prawie 6 - miesięczna zwłoka organu w załatwieniu sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej w następstwie wyroku Sądu nie znajduje prawnego i faktycznego usprawiedliwienia.
Przy czym zarówno czas trwania tego postępowania, tj. prawie 6 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku ponownego postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania powodują, iż konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem wyczerpującego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy prowadził postępowanie w sposób nieefektywny i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej. Uczynił to dopiero w dniu [...] kwietnia 2021 r., a więc po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/19, lecz przed datą wyrokowania w niniejszej sprawie. Ta okoliczność powoduje, iż Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku A.L. w myśl art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że grzywna pełni funkcję represyjną oraz prewencyjną. Jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Jest to zatem dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, a jednocześnie dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego (por. np. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1142/19, z 9 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2372/20 publ. CBOSA). Należy też zaznaczyć, że ustawodawca nie powiązał stwierdzenia rażącego naruszenia prawa z obowiązkiem wymierzenia grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny (lub przyznania od organu sumy pieniężnej) ma charakter fakultatywny (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 174/20 i z 10 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 723/20 publ. CBOSA).
Mając powyższe na uwadze, wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za nieuzasadniony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ostatecznie podjął w niniejszej sprawie działanie i rozstrzygnął sprawę skarżącej wydając decyzję administracyjną. W świetle powyższego, w stanie faktycznym tej sprawy, nie jest konieczne dyscyplinowanie organu poprzez wymierzenie grzywny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 151 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło