II SAB/Wa 377/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Szefa Służby Celnej w przedmiocie odwołania od aktu mianowania postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Dyrektor Izby Celnej w [...], działając podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), aktem mianowania z [...] listopada 2009 r. mianował A. D. (dalej jako skarżąca) z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej. Skarżąca 12 lipca 2010 r. złożyła odwołanie od powyższego aktu do Szefa Służby Celnej, domagając się jego uchylenia i mianowania jej na stopień [...] w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wniosła także o przeprowadzenie dowodu z jej pozwu z 23 kwietnia 2010 r. skierowanego do Sądu Rejonowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i postanowienia tego Sądu z [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] odrzucającego pozew z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym w sprawach dotyczących aktów mianowania funkcjonariusza Służby Celnej. Z rozstrzygnięcia Sądu wynika zatem, że sprawa o zmianę aktu mianowania należy do wyłącznej właściwości organów Służby Celnej, a akt mianowania jest decyzją administracyjną i rozpatrzenie odwołania od tego aktu powinno nastąpić przez wydanie decyzji administracyjnej. Jednocześnie z odwołaniem skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na wniesiony wniosek o przywrócenie terminu i odwołanie Szef Służby Celnej, pismem z 23 września 2010 r., poinformował skarżącą, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego, bowiem ustawa o Służbie Celnej nie zawiera regulacji materialnoprawnej, która daje podstawy do wyprowadzenia dopuszczalności załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Zakres regulacji, który nie obejmuje materialnoprawnych podstaw do rozstrzygnięcia spraw dotyczących mianowania na stopień służbowy ma tę konsekwencję prawną, że zamyka dopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, w związku z tym, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym i brak jest podstaw prawnych do wydania rozstrzygnięcia sprawie złożonego odwołania. Ponadto organ powołał się na przepisy rozdziału 12 ustawy o Służbie Celnej "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego". Wskazał, że zgodnie z zawartymi w tym rozdziale przepisami art. 188 ust. 1 i 2 funkcjonariuszowi celnemu przysługuje środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, bądź odwołania do Szefa Służby Celnej w przypadku wydania decyzji zwolnienia ze służby. Pismem z 5 października 2010 r. skarżąca złożyła zażalenie do Ministra Finansów na niezałatwienie sprawy przez Szefa Służby Celnej w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Minister Finansów pismem z 22 października 2010 r. poinformował skarżącą, że nie doszło do zwłoki w załatwieniu sprawy dotyczącej mianowania na stopień służbowy, bowiem Szef Służby Celnej pismem z 23 września 2010 r. udzielił wyjaśnień w tym zakresie. Jednocześnie wskazał, że z uwagi na odmienne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał, że mianowanie na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej powinno być dokonane w formie decyzji administracyjnej, Szef Służby Celnej podejmie w sprawie stosowne działania. Pismem z 2 listopada 2010 r. A. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Szefa Służby Celnej, na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z 12 lipca 2010 r. od aktu mianowania w Służbie Celnej, wnosząc o jej uwzględnienie i zobowiązanie Szefa Służby Celnej do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że organ zobowiązany był do rozpatrzenia jej odwołania od aktu mianowania na podstawie przepisów art. 127 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. W jej ocenie akt mianowania stanowi decyzję administracyjną. Powołała się przy tym na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, która wskazuje na właściwość drogi administracyjnej w tych sprawach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uwzględnienie skargi. Wskazał, że dotychczas prezentowane stanowisko, zgodnie z którym mianowanie na stopień służbowy, jako niemieszczące się w katalogu spraw objętych art. 188 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, nie ma charakteru decyzji administracyjnej, oparte było na orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych wyrażających pogląd, że mianowanie na stopień służbowy stanowi wyraz podległości służbowej funkcjonariuszy celnych względem przełożonych i jest aktem z zakresu wewnętrznej sfery działań Służby Celnej. Odmienny pogląd został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 września 2010 r., w którym stwierdzono, że art. 223 ustawy o Służbie Celnej stanowi lex specialis do pozostałych przepisów tej ustawy, w związku z czym akt mianowania dokonany na tej podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli przez organ wyższego stopnia i w dalszej konsekwencji przez sądy administracyjne w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej. Stanowisko to podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 3 listopada 2010 r. Pismem z 14 lutego 2011 r. organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ [...] lutego 2011 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej w zakresie określenia korpusu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z określonych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 p.p.s.a., celem skargi na bezczynność organu jest uzyskanie wyroku zobowiązującego do wydania stosownego aktu. Jeżeli przed rozpatrzeniem skargi organ wydał taki akt, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdyż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1987 r., sygn. akt IV SAB 14/86 – ONSA 1987, nr 1, poz. 7). Skoro w niniejszej sprawie Szef Służby Celnej, po wniesieniu skargi, doręczył skarżącej 17 lutego 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy) decyzję z [...] lutego 2011 r., wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej, to sprawę ze skargi A. D. należało umorzyć z uwagi na bezprzedmiotowość. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd nie ocenia prawidłowości wydanego aktu. Akt ten może być przedmiotem oceny zgodności z prawem tylko wówczas, gdy zostanie zaskarżony do sądu. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji postanowienia.