II SAB/Wa 38/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 4 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie skarg dotyczących postępowania sądowego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - J. W. w dniu 13 czerwca 2008 r. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie. Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa. W związku z tym, iż oświadczenie wnioskodawcy nadesłane do Sądu okazało się niewystarczające, brak było danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, Sąd pismem z dnia 28 kwietnia 2008 r., a następnie ponownie pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r. wezwał J. W. do złożenia dokumentów źródłowych potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną. J. W. w swoich pismach z dnia 7 maja 2008 r., z dnia 13 czerwca 2008 r. oraz z dnia 11 sierpnia 2008 r. tłumaczył niemożność dostarczenia żądanych dokumentów opóźnieniami w doręczaniu pism sądowych, dużą liczbą dni wolnych od pracy w odnośnym okresie oraz względami zdrowotnymi i podeszłym wiekiem, które uniemożliwiają uzyskanie tak wielu dokumentów. Zauważyć należy, że Sąd wzywał skarżącego dwukrotnie do przedstawienia, po pierwsze, zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, a po drugie, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym (rachunki za energię elektryczną, gaz, telefon, opłaty eksploatacyjne za zajmowany lokal mieszkalny). W ocenie Sądu dostarczenie powyższych dokumentów (jednego zaświadczenia oraz znajdujących się w posiadaniu skarżącego rachunków) nie stanowi trudności nie do przezwyciężenia. Pomimo tego, skarżący nie wykonał powyższych wezwań w sposób należyty i nie nadesłał wymaganych przez Sąd dokumentów. Należy zauważyć, że dokumenty będące przedmiotem wezwania, pozwoliłyby w sposób pełny i jednoznaczny ocenić tak możliwości płatnicze skarżącego, jak i jego rzeczywisty stan majątkowy i rodzinny. Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niedopełnienie obowiązku przesłania pełnej dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego uniemożliwiło dokonanie właściwej oceny jego sytuacji majątkowej, a w konsekwencji przesądziło o odmowie przyznania adwokata. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.