II SAB/Wa 380/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-22
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w zakresie udostępnienia informacji publicznej o sędziach referentach i terminach rozpraw jest uzasadniona, a jeśli nie, to jakie są konsekwencje prawne?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do udostępnienia informacji o sędziach referentach, uznając to za informację publiczną. Jednocześnie oddalił skargę w zakresie pytania o termin rozpoznania sprawy, uznając je za przyszłą czynność organu, a nie informację publiczną. Skarga została oddalona w zakresie żądania numerów telefonów służbowych sędziego referenta, gdyż nie stanowiły one informacji publicznej. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa ani nie przyznał zadośćuczynienia ani grzywny.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. terminu rozpoznania sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, sędziego referenta oraz jego numerów telefonów służbowych. Po otrzymaniu niepełnej odpowiedzi i przedłużaniu terminu, skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący domagał się zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przyznania sumy pieniężnej, ukarania grzywną i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpoznania wniosku A. S. z dnia [...] grudnia 2020 r. w zakresie dotyczącym punktu 1 lit. c wniosku w części: "kto jest sędzią referentem sprawy [...]", w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpoznania wniosku A. S. z dnia [...] grudnia 2020 r. w zakresie dotyczącym punktu 1 lit. c wniosku w części: "kto jest sędzią referentem sprawy [...]", w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. A. S., za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwrócił się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej:
"1a) kiedy do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Marszałka Sejmu o rozstrzygnięcie pozornego sporu kompetencyjnego między Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej a Sądem Najwyższym w sprawie M. K., sprawa oznaczona sygn. [...],
b) w którym dniu Trybunał Konstytucyjny publicznie rozpozna sprawę o sygn. [...],
c) kto jest sędzią referentem sprawy o sygn. [...] i jakie są do tego sędziego numery telefonów służbowych: stacjonarnego i komórkowego,
2) czy Prezes Trybunału Konstytucyjnego i sędziowie Trybunału Konstytucyjnego są:
a) zatrudnieni w Trybunale Konstytucyjnym,
b) w jakim wymiarze czasu pracy (pełny, niepełny),
c) jakie wynagrodzenie miesięczne/średniomiesięczne w 2020 r. otrzymują z tytułu tego zatrudnienia,
d) czy korzystają z mieszkań, innych lokali mieszkalnych np. hoteli opłacanych z budżetu Trybunału Konstytucyjnego lub budżetów innych jednostek,
e) czy świadczą pracę lub pozostają w innych stosunkach umownych o świadczenie pracy lub usług np. zlecenie, dzieło w innych podmiotach niż Trybunał Konstytucyjny, proszę o udzielenie informacji publicznej odnoszącej się do każdego z sędziów Trybunału Konstytucyjnego odrębnie z podaniem imienia i nazwiska sędziego,
f) ile wyniósł w 2019 r. lub 2020 r. łączny/roczny bezpośredni koszt zatrudnienia (wszystkich) sędziów Trybunału Konstytucyjnego, tj. wynagrodzeń, środków komunikacji i diet, usług mieszkalnych,
3 a) proszę o podanie informacji jak wyżej, w punkcie 2 od a) do e) w odniesieniu do dr B. S.,
b) podanie ile w 2019 r. lub 2020 r. wyniósł budżet Trybunału Konstytucyjnego,
c) podanie ilości zatrudnionych pracowników z wyłączeniem sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz łącznego, bezpośredniego kosztu ich zatrudnienia".
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny poinformował, że odpowiedź na wniosek zostanie udzielona do dnia [...] stycznia 2021 r., zaś pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. przedłużył termin udzielenia odpowiedzi do dnia [...] lutego 2021 r.
W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r., przekazanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, stanowiącym odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na ww. wniosek, wskazano, że wszelkie informacje dotyczące sprawy o sygn. [...] [...] znajdują się na stronie Trybunału Konstytucyjnego, która stanowi Biuletyn Informacji Publicznej (https://trybunal.gov.pl/sprawy-wtrybunale/art/9740-spor-kompetencyjny-miedzy-prezydentem-rp-a-sadem-najwyzszym).
Podano również, że informacje dotyczące sprawy można uzyskać poprzez procedurę dostępu do akt, a zatem podstawę prawną realizacji wniosku w tym zakresie stanowi art. 74 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2393) w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r, poz. 2176 ze zm.).
Poinformowano również, że zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym przeglądanie akt sprawy przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.
Wskazano również, że informacja dotycząca numerów telefonów służbowych stacjonarnego i komórkowego nie stanowi informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie wiąże się z tą informacją zasób wiedzy o zasadach funkcjonowania podmiotu obowiązanego, organizacji pracy instytucji, jak również wypełnianiu funkcji publicznych lub majątku publicznym. Nie jest to informacja o faktach dotyczących zasad funkcjonowania podmiotu, czy też trybu jego działania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy). Z tych powodów żądana informacja nie może zostać udostępniona.
Następnie poinformowano wnioskodawcę, że Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów wybranych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na 9-letnią kadencję, którzy po złożeniu ślubowania przed Prezydentem RP podjęli obowiązki sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Czas pracy sędziego określony jest zakresem jego zadań. Zgodnie z Konstytucją RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji. Sędziom Trybunału Konstytucyjnego zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenia odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Wynagrodzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego stanowi wielokrotność podstawy ustalenia tego wynagrodzenia, z zastosowaniem mnożnika 5,0. Podstawą ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Trybunału jest przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Stosownie do art. 17 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1422), sędziemu Trybunału stale zamieszkałemu poza m.st. Warszawą przysługuje bezpłatne zakwaterowanie w [...] W. W związku z art. 10 ust. 2 ww. ustawy sędzia Trybunału Konstytucyjnego nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego, dydaktycznego lub naukowego u jednego pracodawcy, w łącznym wymiarze nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych w takim charakterze, o ile nie utrudnia to pełnienia obowiązków sędziego Trybunału. Szczegółowe informacje dotyczące dodatkowego zatrudnienia dostępne są na stronie internetowej Trybunału, która stanowi Biuletyn Informacji Publicznej (https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/sędziowie-trybunalu).
Nadto poinformowano wnioskodawcę, że w 2020 r. koszt zatrudnienia sędziów wyniósł łącznie: 6 304 589,54 zł.
Wskazano, że dr B. S. nie jest osobą publiczną, zatem wnioskowane informacje nie podlegają udostępnieniu. Podano również, że informacje dotyczące budżetu Trybunału Konstytucyjnego dostępne są na stronie https://trybunal.gov.pl/fileadmin/content/dokumenty/sprawozdania/Sprawozdanie_finansowe_za_rok_2019.pdf. W Trybunale Konstytucyjnym na koniec grudnia 2020 r. zatrudnione były 122 osoby, a koszt ich zatrudnienia wyniósł łącznie: 2 858 254,01zł.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. A. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. wnosząc o:
1) rozpoznanie skargi na rozprawie,
2) uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy,
3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
4) ukaranie organu grzywną w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości,
5) stwierdzenie, że zachowania organu mają charakter celowy, z rażącym naruszaniem prawa,
6) zawiadomienie, w trybie art. 155 p.p.s.a. właściwych organów o istotnych naruszeniach prawa przez organ i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie,
7) przyznanie skarżącemu prawa pomocy, tj. zwolnienie skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów postępowania, oraz ewentualne ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2020r. zwrócił się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o niezwłoczne wyznaczenie terminu i rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Marszałka Sejmu o rozstrzygnięcie pozornego sporu kompetencyjnego między Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej a Sądem Najwyższym w sprawie M. K. Następnie, pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., skarżący zwrócił się do organu o udzielenie informacji publicznej dotyczącej ww. sprawy oznaczonej sygn. [...] w szczególności z żądaniem udzielenia informacji o terminie, w którym Trybunał Konstytucyjny publicznie rozpozna sprawę o sygn. [...], kto jest sędzią referentem sprawy o sygn. [...] i jakie są do tego sędziego numery telefonów służbowych stacjonarnego i komórkowego.
Wobec milczenia organu względem ww. wniosku skarżący wniósł o uwzględnienie żądań skargi, w tym wydanie wyroku zobowiązującego organ do niezwłocznego wyznaczenia terminu i rozpoznania sprawy o sygn. [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Trybunału Konstytucyjnego wniósł o odrzucenie skargi w części dotyczącej żądania wyznaczenia terminu i rozpoznania sprawy zawisłej przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. [...]; oddalenie skargi w pozostałej części; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 lub pkt 4 p.p.s.a.
W uzasadnieniu organ podniósł, iż postępowanie w zakresie bezczynności Trybunału w wyznaczeniu (na żądanie skarżącego) terminu rozpoznania sprawy o sygn. [...], jako mieszczące się w sferze orzeczniczej Trybunału, jest niedopuszczalne i wykracza poza kontrolę sprawowaną przez sądy administracyjne. Przepis art. 173 Konstytucji RP stanowi, że Sądy i Trybunały są władzą niezależną i odrębną od innych władz. Zgodnie zaś z art. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, Trybunał jest organem władzy sądowniczej powołanym w celu wykonywania kompetencji określonych w Konstytucji i ustawach. W zakresie sprawowania funkcji orzeczniczych Trybunału Konstytucyjnego nie można uznać za organ administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), który podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Zatem skarga w tym zakresie powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).
Organ wskazał, że w pozostałym zakresie skarga zasługuje na oddalenie. Informacje o sprawach będących w toku rozpoznania, w tym skany wniosków (odpowiednio - pytań prawnych i skarg konstytucyjnych) i stanowisk uczestników postępowania oraz kalendarz wyznaczonych terminów rozpraw i publicznych ogłoszeń orzeczeń znajdują się na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej. Organ zamieszczając te informacje na stronie ma na uwadze zarówno treść art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i art. 74 ust. 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem. Zgodnie z art. 74 ust. 4 ww. ustawy dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez: 1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej; 2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5; 3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt po wniesieniu odpowiedniej opłaty. Z ww. przepisu wynika, że w zakresie dostępu do dokumentów zawartych w aktach sprawy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej są wyłączone na zasadzie art. 1 ust. 2 tej ustawy.
Organ zaznaczył, że skarżący został poinformowany o stronie internetowej Trybunału (BIP), na której zamieszczone są informacje i dokumenty związane ze sprawą o sygn. [...], jak i o możliwości uzyskania dostępu do akt sprawy stosownie do zasad określonych w art. 74 ust. 4 ww. ustawy. Skarżący z możliwości tej jednak nie skorzystał.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżący ponowił wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaznaczył, iż nie żądał od organu wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy o sygn. [...], lecz udzielenia informacji publicznej o takim terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd - na zasadzie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddala.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej może: 1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 ustawy; podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ustawy); 2) poinformować stronę, że wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej; poinformować, że podmiot zobowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji (art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 3 ustawy), bądź że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 ustawy); 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wymienionych w art. 5 (art. 16 i art. 17 ustawy), 4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 i 17 ustawy); 6) umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 ustawy).
W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku ww. prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uwzględniając powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi wobec niezaistnienia żadnej z przesłanek, o której mowa w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia, jak wynika z treści skargi oraz pisma procesowego skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r., jest bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. w części dotyczącej udostępnienia informacji o terminie publicznego rozpoznania sprawy o sygn. [...], wskazania sędziego referenta sprawy o sygn. [...] oraz numerów jego telefonów służbowych: stacjonarnego i komórkowego (punkty 1 lit. b i c wniosku). Przedmiot zaskarżenia mieści się zatem w zakresie właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej wymaga w pierwszej kolejności zbadania przez sąd, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W świetle powyższego przepisu Prezes Trybunału Konstytucyjnego jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które z mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA).
W piśmiennictwie również wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem publicznym. Podkreśla się przy tym, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych (...) i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. M. Chmaj [w:] M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołane tam orzecznictwo).
Informację publiczną stanowią zatem wyłącznie dane obiektywne lub fakty, a nie kwestie ocenne czy postulatywne (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; publ. j.w.). Zatem, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów bądź stanu określonych zjawisk istniejących w chwili udzielenia informacji.
Uwzględniając powyższe uwagi ogólne Sąd zobowiązał Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2020 r. w zakresie puntu 1 lit. c wniosku w części: "kto jest sędzią referentem sprawy [...]" w terminie 14 dni do daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Pytanie to w ww. części posiada walor informacji publicznej stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy te stanowią, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Dane osobowe (imię i nazwisko) sędziego Trybunału Konstytucyjnego, pełniącego funkcje publiczne, któremu powierzono do rozpoznania daną sprawę zgodnie z art. 38 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, mieści się w zakresie przedmiotowym art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 38 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym sędziów Trybunału do składu orzekającego, w tym przewodniczącego składu i sędziego sprawozdawcę, wyznacza Prezes Trybunału według kolejności alfabetycznej uwzględniając przy tym rodzaje, liczbę oraz kolejność wpływu spraw do Trybunału (ust. 1). Prezes Trybunału w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza ze względu na przedmiot rozpoznawanej sprawy, może wyznaczyć sędziego sprawozdawcę, odstępując od kryteriów wymienionych w ust. 1 (ust. 2).
Wskazać należy, że w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. organ poinformował, że wszystkie informacje dotyczące sprawy o sygn. [...] znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej Trybunału Konstytucyjnego podając link do odpowiedniej strony BIP. Jednakże wśród dostępnych w BIP danych brak jest informacji o tym, kto jest sędzią referentem (sprawozdawcą) w sprawie o wskazanej sygnaturze. Nie można zatem uznać, że poprzez odesłanie do strony BIP organ udzielił odpowiedzi na wniosek w powyższym zakresie. W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. nie udzielono żadnej innej odpowiedzi na pytanie dotyczące sędziego referenta, nie wskazano w szczególności, że organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną (zakładając hipotetycznie, że sędzia referent nie został jeszcze wyznaczony). Argumentacja organu dotycząca dostępu do akt sprawy nie stanowi prawidłowej odpowiedzi na wniosek, bowiem skarżący nie domagał się udostępnienia mu akt sprawy, lecz konkretnej informacji w trybie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej. Uznać zatem należy, że w dacie wniesienia skargi do Sądu organ pozostawał w bezczynności, bowiem nie rozpoznał wniosku skarżącego w powyższym zakresie zgodnie z przepisami ww. ustawy i bezczynność ta nie ustała do daty wyrokowania.
Bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).
Jak już wyżej wskazano, organ udzielił odpowiedzi na wniosek w (przedłużonym dwukrotnie terminie) w dniu [...] lutego 2021 r. Treść odpowiedzi nie czyniła zadość żądaniu wniosku w ww. zakresie, bowiem była niepełna i wymijająca. Niemniej jednak z tego powodu nie można przypisać organowi rażącego naruszenia prawa czy też lekceważącego traktowania obowiązków informacyjnych. W konsekwencji nie można uznać, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.
Sąd nie stwierdził, aby organ pozostawał w bezczynności względem pozostałej, objętej skargą, części wniosku.
Pytanie zawarte w punkcie 1 lit. b wniosku: "w którym dniu Trybunał Konstytucyjny publicznie rozpozna sprawę o sygn. [...]" nie dotyczy bowiem informacji publicznej. Nie jest to pytanie o fakt (stan rzeczy) istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi na wniosek ([...] lutego 2021 r.), lecz o czynność organu, która ma zostać podjęta w przyszłości. Wnioskiem o informację publiczną może być objęte pytanie o określony stan istniejący w dacie udzielenia odpowiedzi przez organ. Wniosek taki nie może natomiast zmierzać do inicjowania działań ani dotyczyć przyszłych czynności organu. Zauważyć przy tym należy, że na dzień udzielenia odpowiedzi na wniosek termin rozpoznania sprawy o sygn. [...] nie został wyznaczony, co potwierdza treść BIP Trybunału Konstytucyjnego odnosząca się do sprawy o sygn. [...], do której to odesłał organ w ww. piśmie z dnia [...] lutego 2021 r.: "Spór kompetencyjny między Prezydentem RP a Sądem Najwyższym (...); rozprawy (0), publiczne ogłoszenie orzeczenia (0)". Skarga w tym zakresie podlegała zatem oddaleniu. Nie można bowiem skutecznie stawiać organowi zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej w sytuacji, gdy ww. pytanie skarżącego nie podlegało rozpoznaniu w trybie tej ustawy.
Sąd oddalił również skargę w zakresie pytania 1 lit. c wniosku, w części dotyczącej udzielenia informacji o numerach telefonów służbowych sędziego referenta sprawy o sygn. [...]. Sąd podzielił bowiem stanowisko organu, iż żądanie wniosku w tym zakresie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacja o numerach telefonów służbowych odnosi się do narzędzi, jakimi posługuje się sędzia Trybunału Konstytucyjnego w zakresie realizacji obowiązków służbowych. Znajomość numerów telefonów sprowadza się w istocie wyłącznie do informacji o cyfrach, które identyfikują abonenta, nie jest zatem informacją o sprawie publicznej. Numery służbowych telefonów są wykorzystywane do wewnętrznej komunikacji przy wykonywaniu zadań służbowych. Posługiwanie się tego rodzaju środkami łączności ma na celu usprawnienie i ułatwienie wykonywania zadań sędziów Trybunału. Potraktowanie tych danych (a więc numerów służbowych telefonów) jako informacji publicznej, a w konsekwencji podanie jej do publicznej wiadomości, niweczyłoby cel, dla którego taki sposób komunikowania się został wprowadzony.
Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w żądanej wysokości, ani do wymierzenia Prezesowi Trybunału Konstytucyjnego grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny. Przyznanie sumy pieniężnej, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma w szczególności znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwego działania podmiotu zobowiązanego. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji, z której wynikałaby zasadność przyznania mu rekompensaty. Nie wykazał bowiem, że przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione dotyczącymi jego osoby względami materialnoprawnymi. Z kolei wymierzenie grzywny służy realizacji funkcji dyscyplinującej, jak też represyjnej oraz prewencyjnej i ma na celu zapobieganie ewentualnym przyszłym działaniom podmiotu zobowiązanego narażającym wnioskodawców na negatywne skutki bezczynności. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny byłby ewentualnie uzasadniony w razie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi w powyższym zakresie.
Sąd nie stwierdził również podstaw do uruchomienia trybu sygnalizacyjnego, określonego w art. 155 § 1 p.p.s.a., bowiem w sprawie nie wystąpiły istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Oddalając skargę w pozostałym zakresie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło