II SAB/Wa 380/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Integracyjnego [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Integracyjne [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. P. z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność Integracyjnego [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Integracyjnego [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na rzecz skarżącej M. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. P.(dalej: wnioskodawca, skarżąca) pismem z dnia [...] maja 2023 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Integracyjnego [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...] (dalej: Integracyjne [...], I[...]) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podała, że e-mailem z dnia [...] kwietnia 2023 r. skierowała do Integracyjnego [...] na adres e-mail: [...] wniosek o udostępnienie informacji w zakresie treści statutu Szkoły Podstawowej I[...] w [...] oraz rodzajów regulaminów oraz ich treści, wnosząc równocześnie o przesłanie ww. informacji pocztą elektroniczną. W dniu [...] kwietnia 2023 r. otrzymała wiadomość zwrotną z pytaniem, czy jest rodzicem któregoś z uczniów, na które udzieliła odpowiedzi przeczącej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Integracyjnego [...] do załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W związku z tym, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, skarżąca uważa, że jej skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2023 r. Integracyjne [...] poinformowało, że w dniu [...] czerwca 2023 r. została wydana decyzja (znak sprawy: [...]) odmawiająca udostępnienia informacji publicznej w zakresie przekazania skarżącej treści statutu Szkoły i rodzajów Regulaminów oraz ich treści w Szkole Podstawowej I[...] przy ul. [...] w [...], którą wysłano na adres skarżącej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Wobec powyższego, Integracyjne [...] wniosło o umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem przedmiotowej skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), (dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie. Na podstawie art. 120 p.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej u.d.i.p. Ustawa definiuje informację publiczną w art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, a podmioty zobowiązane do jej udzielenia - w art. 4 ust. 1 – 3, nadto tryb jej udostępniania i ograniczenia w tym zakresie. I tak zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. A contrario oznacza to, że przedmiotem takiej informacji nie może być indywidualna sprawa wnioskodawcy. Z kolei w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te sporządzone przez inne podmioty, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez zobowiązane podmioty wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną organ ma obowiązek: (1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno–technicznej w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub (2) wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub (3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące), w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (w sytuacji powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości realizacji jego żądania w sposób lub w formie określonych we wniosku, ze wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się - art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) lub (4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, wystarczy że o fakcie tym organ powiadomi wnioskodawcę zwykłym pismem. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Przechodząc na grunt rozstrzyganej sprawy, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w sprawie niesporne było, że Integracyjne [...] realizuje zadania publiczne. W świetle art. 70 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2230, z późn. zm.) nie ulega bowiem wątpliwości, że oświatę oraz kształcenie należy zaliczyć do zadań publicznych nawet, gdy są one wykonywane przez szkoły niepubliczne. I[...] jest więc podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na gruncie art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Zarówno wnioskowany statut Szkoły Podstawowej I[...] w [...], jak i informacja na temat regulaminów w tej Szkole, dotyczy kwestii związanych z funkcjonowaniem szkoły, a zatem stanowi informację publiczną. Ponieważ obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), Integracyjne [...], do którego skierowano wniosek, winno było podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia. W rozpoznawanej sprawie żądanie udzielenia informacji publicznej zgłoszone zostało organowi w dniu [...] kwietnia 2023 r. Ustawowy termin rozpoznania wniosku upłynął zatem [...] maja 2023 r. W ustawowym terminie 14 dni organ nie udzielił skarżącej żądanej informacji ani nie podjął żadnych innych działań, tj. nie poinformował o przedłużeniu terminu do rozpoznania wniosku, choć taki obowiązek na nim spoczywał. Dlatego też skarga na dzień jej wniesienia (12 maja 2023 r.) była zasadna, choć została wniesiona zaledwie dwa dni po upływie terminu przewidzianego w ustawie. W dniu [...] czerwca 2023 r. Integracyjne [...] wydało decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie treści statutu Szkoły i rodzajów Regulaminów oraz ich treści w Szkole Podstawowej I[...] przy ul. [...] w [...]. Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że skoro stan bezczynności ustał już po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zasadne było wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu, ale również w przypadku stwierdzenia przekroczenia terminu do załatwienia wniosku, obliguje Sąd do oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), a także stwarza możliwość orzeczenia organowi grzywny lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przekroczenie terminu do załatwienia wniosku – w ocenie Sądu - nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim sentencji wyroku. Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia, np. gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, dostępny na www.nsa.gov.pl). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest więc zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, gdyż Integracyjne [...], po otrzymaniu skargi do WSA w Warszawie, wydało decyzję w zakresie wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2023 r. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., w pkt 3 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy.