II SAB/Wa 384/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o wgląd w akta postępowania 1. zobowiązuje Centralną Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych do rozpoznania wniosku J. M. z dnia [...] stycznia 2025 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącej J. M. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik w imieniu J. M. (dalej jako: skarżąca) pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. zwrócił się do Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w L. (dalej jak: CKL lub organ) o umożliwienie wglądu do akt postępowania, dołączając pełnomocnictwo upoważniające do działania w sprawach przed [...] Rejonową Komisją Lekarską w W.. Skarżąca ponagleniem z dnia [...] marca 2025 r. zwróciła się do CKL o niezwłoczne rozpatrzenie wniosku z [...] stycznia 2025 r. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2025 r. CKL w trybie art. 37 § 4 k.p.a. ustosunkowała się do treści ponaglenia, a ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2025 r. poinformowała skarżącą, że: - w dniu [...] stycznia 2025 r. zostały wydane dwa orzeczenia nr [...], - w dniu [...] stycznia 2025 r. zwrócono dokumentację orzeczniczą [...], - w związku ze złożoną skargą z dnia [...] marca 2025 r. dokumentacja odwoławcza [...]została przekazana w dniu [...] marca 2025 r. do CKL w Warszawie, - dokumentacja odwoławcza [...], z uwagi na złożoną skargę na bezczynność w dniu [...] marca 2025 r. do CKL w Warszawie. Pismem z [...] marca 2025 r. J. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność CKL w przedmiocie rozpatrzenia wniosku inicjującego postępowanie. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że do dnia [...] marca 2025 r. nie otrzymała pisemnej odpowiedzi na złożony wniosek. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że z uwagi na brak umocowania pełnomocnika skarżącej do jej reprezentowana przed CKL, przedmiotowy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w §1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika zatem, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony, bowiem strona skarżąca pismem z dnia [...] marca 2025 r. wystąpiła do organu z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Mając na uwadze przywołane przepisy prawa Sąd stwierdził, że badana skarga jest dopuszczalna, a także merytorycznie uzasadniona. Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Powyższe pojęcia obejmują zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne powinna być dokonywana na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA). Z art.35 § 1 K.p.a. znajdującego odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie wynika, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W świetle ugruntowanych poglądów doktryny i judykatury oznacza to, że organ winien rozpoznać żądanie w możliwie jak najkrótszym terminie (zwykle maksymalnie w czasie kilku dni). Na wydłużenie terminu dla załatwienia sprawy wpływać zaś może jej skomplikowany charakter i ewentualna konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W takim wypadku ustawodawca przewidział możliwość rozpoznawania sprawy w czasie sięgającym jednego miesiąca. Przenosząc powyższe na realia faktyczne sprawy należy stwierdzić, że organ procedując w sprawie, nie dochował terminu z art.35 par.1 K.p.a. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem to, aby rozpoznał żądanie niezwłocznie a wręcz – aby w ogóle je rozpoznał. Nie umożliwił bowiem stronie wglądu w konkretne akta postępowania. Nie wydał również postanowienia w trybie art. 74 §.2 K.p.a. o odmowie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy. Wbrew treści odpowiedzi na skargę akta administracyjne sprawy nie potwierdzają też tego, by organ działał w trybie art.64 §.2 K.p.a. Pomimo bowiem (jak podnosi to organ) stwierdzonej nieprawidłowości pełnomocnictwa na podstawie którego działał pełnomocnik wnoszący żądanie, organ nie wezwał go do uzupełnienia braku przedłożenia właściwego pełnomocnictwa ani nie powiadomił go o pozostawieniu omawianego żądania bez rozpoznania. Powyższe sprawia, iż żądanie inicjujące postępowanie, nie zostało - do chwili orzekania przez tut. Sąd – załatwione w sposób formalny. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 zobowiązany był orzec jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Długość okresu bezczynności (ponad 7 miesięcy) świadczy w ocenie tut. Sądu o tym, że prowadzenie postępowania przez organ charakteryzowało się przewlekłością mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa o czym orzeczono w pkt.2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd administracyjny nie uwzględnił natomiast żądania zawartego w pkt.3 i 4 skargi strony. W tym zakresie przychylić należało się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, iż długość trwania postępowania nie miała charakteru intencjonalnego i nie wynikała z jego złej woli. Z tego też powodu Sąd w pkt.3 wyroku zawarł rozstrzygnięcie oparte na normie art.151 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd postanowił stosując art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.