II SAB/Wa 386/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Andrzej Góraj Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] września 2010 r., przesłanym pocztą elektroniczną, R.Z., zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w W. o udostępnienie, w postaci pliku przesłanego pocztą elektroniczną na adres e-mail, aktualnego wykazu biegłych sądowych wpisanych na listę prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wiceprezes Sądu Okręgowego w W. M.K. w piśmie z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] poinformowała wnioskodawcę, że biegły sądowy nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a zatem nie zachodzą podstawy do udzielenia o biegłym sądowym informacji, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W piśmie z dnia [...] września 2010 r., przesłanym listem poleconym, R.Z. powołując się na art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w związku z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych, ponowił wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1. listy biegłych sądowych (bez ich danych adresowych) według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła oraz innych umiejętności - prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w W.; 2. karty biegłych (bez danych adresowych) prof. dr hab. J.B., prof. dr hab. T.Z., dr hab. E.K., dr K.K., dr hab. R.G.; poprzez przesłanie ww. informacji w postaci plików komputerowych pocztą elektroniczną na podany adres e-mail. We wniosku tym wskazał, że jest stroną postępowania w sprawie prowadzonej w tym sądzie o sygn. akt [...]. Podniósł też, że przepis § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych jest rażąco niezgodny z delegacją ustawową z art. 157 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wiceprezes Sądu Okręgowego w W. M.K. pismem z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] wyjaśniła, że ustawodawca tworząc urzędowy publikator informatyczny w postaci Biuletynu Informacji Publicznej (BIP), zobowiązał podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia w BIP informacji dotyczących sposobu dostępu do informacji publicznej, będących w ich posiadaniu i nieudostępnionych w BIP. Zgodnie z powyższym, Sąd Okręgowy w W. w utworzonym Biuletynie Informacji Publicznej w części dot. biegłych sądowych, wskazał sposób dostępu do listy biegłych sądowych ustanowionych przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. w trybie art. 157 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wskazanie sposobu dostępu do listy biegłych sądowych jest zgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznych, a także z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 157 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Twierdzenie wnioskodawcy, że zapis § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, określający sposób udostępniania listy biegłych sądowych w sekretariatach sądowych jest "rażąco niezgodny z delegacją ustawową zawartą w art. 157 § 2 ustawy, jest natomiast całkowicie nieuzasadnione, a przede wszystkim subiektywne i gołosłowne. W ocenie organu, Minister Sprawiedliwości był upoważniony w wydanym rozporządzeniu do ustalenia, iż listy biegłych są dostępne w sekretariatach sądów, a ponieważ w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w W. wskazany został sposób dostępu do tej informacji, spełnione zostały warunki określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W świetle powyższego, zgłoszone żądanie dotyczące przesłania pocztą elektroniczną plików komputerowych zawierających listę biegłych sądowych oraz kart biegłych, wskazanych we wniosku, są nieuzasadnione zarówno co do zakresu zgłoszonego żądania, jak i co do sposobu ich udostępnienia. Brak zatem podstaw do udzielenia o biegłych sądowych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, a żądana informacja nie jest informacją publiczną. W dniu [...] listopada 2010 r. R.Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w W. w zakresie rozpoznania jego wniosków z dnia [...] września 2010 r. oraz z dnia [...] września 2010 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci listy biegłych sądowych (bez ich danych adresowych) oraz kart biegłych (bez ich danych adresowych), tj. prof. dr hab. J.B., prof. dr. hab. T.Z., dr hab. E.K., dr K.K., dr hab. R.G.. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wbrew m.in. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w niniejszej sprawie Prezes Sądu Okręgowego w W., ani nie dochował terminu wskazanego w art. 13 tej ustawy, ani też nie dochował formy decyzji administracyjnej swojej odmowy. W ocenie skarżącego Prezes Sądu Okręgowego w W. dopuścił się także naruszenia art. 12 oraz art. 35 § 1 i 2 k.p.a., definiujących zasadę szybkości postępowania oraz określających obowiązki w przypadku niedotrzymania terminu. Ponadto, Prezes Sądu Okręgowego w W. naruszył art. 7 k.p.a., wyrażający zasadę praworządności oraz art. 8 k.p.a. nakładający obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Prezes Sądu Okręgowego w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, względnie oddalenie w całości, a także zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania odmownej decyzji administracyjnej. Podkreślił, że z odmową udostępnienia informacji publicznej nie można mylić zawiadomienia o braku zastosowania wnioskowanego trybu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w W. w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno - technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Wa 19/07, Lex nr 368235, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą, w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w W. jest podmiotem zobowiązanym, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. R.Z. domagał się od Prezesa Sądu Okręgowego w W. udostępnienia informacji publicznej w postaci listy biegłych sądowych (bez ich danych adresowych) oraz kart biegłych (bez danych adresowych) prof. dr hab. J.B., prof. dr hab. T.Z., dr hab. E.K., dr K.K., dr hab. R.G., poprzez przesłanie ww. informacji w postaci plików komputerowych pocztą elektroniczną na podany adres e-mail. Prezes Sądu Okręgowego w W. w odpowiedzi na powyższy wniosek poinformował wnioskodawcę, że Sąd Okręgowy w W. w utworzonym Biuletynie Informacji Publicznej w części dot. biegłych sądowych, wskazał sposób dostępu do listy biegłych sądowych ustanowionych przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. w trybie art. 157 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wskazanie sposobu dostępu do listy biegłych sądowych jest zgodne z ustawą o dostępie do informacji publicznej, a także z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych. Listy biegłych, zgodnie z tym rozporządzeniem są dostępne w sekretariatach sądów, a ponieważ w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w W. wskazany został sposób dostępu do tej informacji, spełnione zostały warunki określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W świetle powyższego, zgłoszone żądanie dotyczące przesłania pocztą elektroniczną plików komputerowych zawierających listę biegłych sądowych oraz kart wskazanych we wniosku biegłych, są nieuzasadnione zarówno co do zakresu zgłoszonego żądania, jak i co do sposobu ich udostępnienia. Z powyższym stanowiskiem Prezesa Sądu Okręgowego w W. Sąd w pełni się zgadza, aczkolwiek należy zaznaczyć, że w piśmie organu z dnia [...] października 2010 r. skierowanym do wnioskodawcy znalazło się błędne stwierdzenie, że w sytuacji, gdy nie zachodzą podstawy do udzielenia informacji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, to informacja ta nie jest informacją publiczną. Ustawodawca konstytucyjny przewidując prawo do uzyskania informacji publicznych wskazał w art. 61 ust. 4 Konstytucji, iż tryb ich udzielania określają ustawy. Jedną z tych ustaw jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Nie dotyczy ona jednak udostępniania wszelkiego typu informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w specjalnym trybie, bądź na odmiennych zasadach. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że żądana przez R.Z. informacja dotycząca listy biegłych sądowych utworzonej i prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. jest informacją publiczną. Zasady udostępniania osobom zainteresowanym list biegłych sądowych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15 poz. 133), które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 157 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98 poz. 1070 ze zm.). Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości prezes prowadzi listy biegłych sądowych - według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności. Prezes prowadzi również wykazy biegłych sądowych na kartach założonych dla każdego biegłego; w listach i wykazach podaje się adres biegłego i termin, do którego został ustanowiony, a także inne dane dotyczące specjalizacji. Z powyższego wynika, że karty biegłych sądowych są wewnętrznymi urządzeniami ewidencyjnymi biurowości sądowej prowadzonymi dla każdego biegłego, które zawierają tożsame informacje z tymi, które zamieszczone są w liście biegłych. Przepis § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości stanowi z kolei, że listy biegłych sądowych są dostępne dla zainteresowanych w sekretariatach sądowych. W szczególności listy te udostępnia się stronom, uczestnikom postępowania oraz organom prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawach karnych i sądom wojskowym. Powyższa regulacja stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek R.Z. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej listy biegłych sądowych nie dotyczył zatem udzielenia informacji publicznej na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a to wykluczało uznanie bezczynności w sprawie regulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej. Prawidłowa była zatem forma w jakiej organ udzielił stronie odpowiedzi, a mianowicie forma pisma z dnia [...] października 2010 r., a nie decyzji, w którym poinformował wnioskodawcę o trybie dostępu do listy biegłych sądowych, w świetle obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzja może być wydana tylko, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2. Może być więc ona wydana wówczas, gdy w grę wchodzi możliwość zastosowania przedmiotowej ustawy. W sytuacji natomiast, gdy wniosek powołuje się wprawdzie na ustawę o dostępie do informacji publicznej, ale jej nie dotyczy, odmowa dokonania takiej czynności nie może nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a jedynie pisma informacyjnego. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w W. w rozpoznawanej sprawie, albowiem żądane informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Odnośnie zgłoszonego przez pełnomocnika organu wniosku o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny może zasądzić zwrot kosztów postępowania jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego. Obwiązujące przepisy nie przewidują natomiast sytuacji odwrotnej, tj. zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz organu w razie oddalenia skargi.