II SAB/Wa 389/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-08
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodziną, posiada dochody z emerytur rolniczych oraz zasiłków rodzinnych, a jego syn posiada znaczną nieruchomość, wykazał, że żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w celu uzyskania prawa pomocy?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Deklarowany dochód rodziny, posiadanie emerytur rolniczych oraz zasiłków rodzinnych, a także posiadanie przez syna nieruchomości rolnej i domu o znacznej powierzchni, wskazują, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i powinno być stosowane jedynie w przypadkach udokumentowanego ubóstwa.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową i czwórką wnuków. Deklarował dochody z emerytur rolniczych i zasiłków rodzinnych, a także wskazał na posiadanie przez syna domu i nieruchomości rolnej. Wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. (poz. [...]) o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
J. S. wnioskiem z dnia 12 października 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 29 października 2012 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienia adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz czwórką małoletnich wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po 992,93 zł oraz zasiłki rodzinne na czworo dzieci – w łącznej wysokości 524 zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.509,86 zł brutto (2.314,19 zł netto) miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że pozostaje wraz z żoną na dożywociu u syna, który posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne, nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje 100 – 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni.
Dodatkowo oświadczył, że obecny stan zdrowia syna uniemożliwia mu wykonywanie pracy na roli. Na powyższe okoliczności wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych.
Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 2.314,19 zł, gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny, a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło