II SAB/Wa 389/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-20
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Danuta Kania, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej punktów od 1 do 7, ponieważ nie udzielił odpowiedzi ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie, a przedłużenie terminu było nieuzasadnione. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skarga została oddalona w pozostałym zakresie, w którym organ działał prawidłowo lub informacja nie stanowiła informacji publicznej.Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości przedłużył termin odpowiedzi, a następnie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, uznając część informacji za przetworzoną. Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu. Organ ostatecznie wydał decyzję odmowną w lipcu 2018 r., ale sąd ocenił, że do momentu wydania tej decyzji organ dopuścił się bezczynności.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2018 r. w części dotyczącej punktów od 1 do 7 wniosku, 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie określonym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2018 r. w części dotyczącej punktów od 1 do 7 wniosku, 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie określonym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. (data wpływu do organu - [...] marca 2018 r.) A. S. wystąpił do Ministra Sprawiedliwości, Prokuratora Generalnego o udostępnienie, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej: "u.d.i.p.", informacji o:
"1) łącznej liczbie osób zatrudnionych w Prokuraturze Krajowej na koniec roku 2017 z wyszczególnieniem:
a) osób zatrudnionych na stanowiskach Prokuratora Generalnego, Zastępców Prokuratora Generalnego i Zastępców Prokuratora Krajowego z podaniem ich imion i nazwisk oraz ich wynagrodzenia należnego i wypłaconego za miesiąc marzec 2018r., a dodatkowo podaniem kwoty przyznanych i wypłaconych nagród, ekstra premii od przełożonych w 2017 i 2018 r. czyli od Premiera, Ministra/Prokuratora Generalnego/ Krajowego/Zastępców ww.,
b) osób zatrudnionych na stanowiskach dyrektorów i zastępców dyrektorów Departamentów i Biur Prokuratury Krajowej z podaniem ich imion i nazwisk oraz wynagrodzenia należnego i wypłaconego za miesiąc marzec 2018 r.,
c) osób delegowanych do Prokuratury Krajowej z innych jednostek podległych Prokuratorowi Generalnemu z wyszczególnieniem sędziów/sądów, prokuratorów/prokuratur, służby więziennej ewentualnie innych osób/jednostek,
d) osób zatrudnionych/świadczących pracę w i na rzecz Prokuratury Krajowej na innej podstawie prawnej niż ww., tj. np. umów o dzieło, umów zlecenia, nienazwanych itp.,
e) pozostałych,
2) łącznej kwocie wynagrodzeń (z należnościami naliczonymi za 2016 r. i wypłaconymi w 2017 r.) ww. osób świadczących pracę,
3) umowach innych niż umowa o pracę zawartych przez Prokuraturę Krajową w 2017r. z podaniem danych podmiotów, rodzaju świadczenia, kwoty na jaką była zawarta, oraz udostępnienie tych umów,
4) ilości mieszkań służbowych posiadanych przez Prokuraturę Krajową oraz poniesionych w 2017 r. kosztów ich utrzymania/eksploatacji, a także sposobu wykorzystywania lokali/mieszkań oraz informacji kto te mieszkania zajmuje,
5) kosztów używania telefonów służbowych stacjonarnych i komórkowych przez osoby wymienione w punkcie 1 ścisłego kierownictwa Prokuratury Krajowej dla każdej z tych osób w roku 2017, a także udostępnienie bilingów rozmów tych osób za ostatnie pięć miesięcy,
6) liczbie telefonów komórkowych posiadanych przez Prokuraturę Krajową w 2017 r. i ich posiadaczach,
7) liczbie kart kredytowych i płatniczych posiadanych przez Prokuraturę Krajową w 2017 r., oraz kwocie wydatków łącznie i z wyszczególnieniem wydatków dokonanych przez ich posiadaczy z podaniem imienia i nazwiska oraz ich stopni służbowych,
8) kalendarza rozkładu zajęć, spotkań Prokuratora Generalnego i jego Zastępców za ostatnie pięć miesięcy".
Wnioskodawca wskazał, że żądania te odnoszą się również do informacji publicznej dotyczącej Ministra Sprawiedliwości oraz Zastępców Ministra Sprawiedliwości jak i samego Ministerstwa Sprawiedliwości.
Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] poinformował wnioskodawcę, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o konieczności przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi do dnia [...] maja 2018 r. Organ wskazał, że przedłużenie terminu jest spowodowane bardzo obszernym zakresem wniosku, który obejmuje 8 rozbudowanych pytań, dotyczących różnych aspektów działalności Ministerstwa Sprawiedliwości z lat 2016 - 2018. Przygotowanie odpowiedzi na wniosek wymaga zaangażowania kilku komórek organizacyjnych Urzędu. Z tych względów podstawowy termin na udzielenie odpowiedzi jest niewystarczający.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] organ poinformował wnioskodawcę, że realizacja wniosku wymagałaby od Urzędu przetworzenia informacji publicznej. W związku z powyższym, powołując art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ zwrócił się do wnioskodawcy o wykazanie - w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej odpowiedzi - szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania wnioskowanych informacji.
Niezależnie od powyższego organ poinformował, że kalendarz spotkań Ministra Sprawiedliwości (punkt [...] wniosku) nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Organ wskazał, że prowadzony kalendarz to zbiór roboczych informacji odnotowywanych przez najbliższych współpracowników Ministra. Kalendarz wykorzystywany jest jedynie posiłkowo jako narzędzie pomocnicze w realizacji codziennych obowiązków przez te osoby. Treść prowadzonego kalendarza nie oddaje działań podejmowanych przez Ministra. Z jednej bowiem strony wpisy zamieszczane w kalendarzu dotyczą wydarzeń, które nie zawsze dochodzą do skutku (spotkania są odwoływane lub przekładane na inny termin etc.), z drugiej zaś, nie każde spotkanie Ministra, które faktycznie ma miejsce, jest odnotowywane w kalendarzu (np. w związku z krótkim terminem wystosowania zaproszenia). Stąd treść roboczych wpisów może wprowadzać w błąd i nie stanowi informacji o faktach, a w konsekwencji nie stanowi informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lipca 2018r., A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Ministra Sprawiedliwości polegaje na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2018 r. Skarżący wniósł o:
1) rozpoznanie skargi na rozprawie,
2) uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji,
3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
4) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma charakter rażącego naruszania prawa,
5) zawiadomienie, w trybie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", właściwych organów o istotnych naruszeniach prawa przez organ i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie.
W motywach skargi skarżący podniósł, że objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., natomiast Minister Sprawiedliwości jest podmiotem obowiązanym do jej udostępnienia.
W świetle art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek zainteresowanego następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta informacji publicznej nadawania tej czynności szczególnej formy prawnej.
Skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie organ w terminie zakreślonym na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. do dnia [...] maja 2018 r., nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udostępnienia. Od dnia [...] maja 2018 r. do dnia [...] czerwca 2018 r. nie doręczono skarżącemu żądanej informacji publicznej bądź decyzji Ministra Sprawiedliwości o odmowie jej udostępnienia. Z tych powodów skarga zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi. Organ przedstawił tok postępowania w sprawie wskazując, że przekazał skarżącemu odpowiedź na wniosek z dnia [...] marca 2018 r. w piśmie z dnia [...] maja 2018 r., w którym zawarł wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego. Uczynił to zanim do organu wpłynęła skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (data wpływu: [...] czerwca 2018 r.), bowiem powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2018 r.
Organ zaznaczył, że aktualnie postępowanie administracyjne pozostaje w toku. Sposób jego zakończenia jest uzależniony od tego, czy skarżący zastosuje się do wezwania organu z dnia [...] maja 2018 r. Do chwili sporządzenia odpowiedzi na skargę do organu nie wpłynęła odpowiedź skarżącego na ww. wezwanie.
Organ wskazał, że zarzut bezczynności lub prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa, jest bezpodstawny. Zakres wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2018 r., który obejmuje szereg różnorodnych informacji z lat 2016 - 2018, uniemożliwił jego realizację w "prosty" sposób w podstawowym 14-dniowym terminie. Z tego względu organ zastosował tryb przewidziany w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a po ukończeniu analizy wniosku, tryb przewidziany w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości oraz ponowił wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2018 r. organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne z wniosku z dnia [...] marca 2018 r. zostało zakończone poprzez wydanie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu, za pismem przewodnim z dnia [...] lipca 2018 r., w dniu [...] lipca 2018 r.
W ww. piśmie przewodnim organ wskazał dodatkowo, że informacja na temat bilingów rozmów telefonicznych za ostatnie 5 miesięcy (punkt [...] wniosku) nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Organ powołał się w tym zakresie na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone m.in. w wyroku z dnia 14 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2056/14, zgodnie z którym numer służbowego telefonu jest informacją sfery wewnętrznej funkcjonowania podmiotu publicznego, niemającą znaczenia dla wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dziedzin sfery publicznej. Służbowy telefon komórkowy służy do wewnętrznego komunikowania się osób wykonujących przypisane im zadania publiczne. Numer telefonu komórkowego, sam w sobie, nie posiada wartości majątkowej i nie zawiera informacji o majątku publicznym. Skoro zatem numery telefonów, uwidocznione w poszczególnych bilingach (wykazanych połączeń) nie posiadają waloru informacji publicznej, także informacje o dacie, czy czasie trwania poszczególnych połączeń takiego przymiotu mieć nie mogą.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2018 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Zakwestionował przy tym stanowisko organu, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Na potwierdzenie swego stanowiska powołał obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych. Wniósł o uwzględnienie skargi oraz o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, lub "sumy w wysokości 1.000 zł za każdą chociażby rozpoczętą linijkę, wiersz niniejszego pisma".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiotem skargi A. S. uczynił "bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania" przez Ministra Sprawiedliwości w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na "bezczynność" oraz "przewlekłe prowadzenie postępowania" jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz powołanej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; publ. CBOSA).
W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie o udostępnienie informacji publicznej - do rozpoznania wniosku w trybie przewidzianym w przepisach u.d.i.p.
Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).
Wobec powyższego przyjąć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku informacyjnego z dnia [...] marca 2018 r. stosownie do przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji.
Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże pojęcie to jest rozumiane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138; H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209).
W orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej - Minister Sprawiedliwości - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.
Również przedmiot wniosku obejmujący punkty [...] - [...], z wyłączeniem punktu [...] w części dotyczącej bilingów rozmów wskazanych osób oraz punktu [...] dotyczącego kalendarzy spotkań Ministra Sprawiedliwości i jego Zastępców, ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, d, f i pkt 5 lit. a u.d.i.p.
Jak zasadnie wskazał Minister Sprawiedliwości w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r., informacja na temat bilingów rozmów telefonicznych nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Trafnie organ powołał w tym względzie stanowisko NSA, zgodnie z którym numer służbowego telefonu jest informacją sfery wewnętrznej funkcjonowania podmiotu publicznego, niemającą znaczenia dla wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dziedzin sfery publicznej (wyrok z dnia 14 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2056/14, publ. CBOSA). Służbowy telefon komórkowy służy do wewnętrznego komunikowania się osób wykonujących przypisane im zadania publiczne. Numer telefonu komórkowego, sam w sobie, nie posiada wartości majątkowej i nie zawiera informacji o majątku publicznym. Również numery telefonów, a także informacje o dacie oraz czasie trwania połączeń uwidocznione w poszczególnych bilingach nie stanowią informacji publicznej.
Trafne jest również stanowisko organu, że kalendarze spotkań czy zajęć Ministra oraz jego Zastępców nie posiadają waloru informacji publicznej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych kalendarz spotkań (terminarz) jest dokumentem wewnętrznym - pozbawionym cechy oficjalności. Stanowi on przedmiot roboczy, biurowy, służący wprawdzie realizacji zadań publicznych przez ministra, lecz nieprzesądzający o kierunkach jego działania. Nie podlega zatem udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyroki NSA z dnia: 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2914/13; 17 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1332/15; publ. CBOSA).
Niezależnie jednak od trafności powyższej oceny, stwierdzić należy, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2018 r. w zakresie punktów od [...] do [...].
Podkreślenia wymaga, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy szybkiego dostępu do informacji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Z powyższego wynika, że przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny i uzasadniony. Przyjęcie terminu 14-dniowego wynika z faktu, że na gruncie u.d.i.p. postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej stanowi procedurę uproszczoną i niesformalizowaną. Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, że podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić tylko takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej.
Przedłużenie ww. terminu jest zatem usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 1138/14; wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3007/15; publ. CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie, pismem z dnia [...] kwietnia 2018. organ - jako przyczynę przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi do dnia [...] maja 2018 r. - podał obszerny zakres wniosku oraz potrzebę zaangażowania kilku komórek organizacyjnych Urzędu w celu jej przygotowania. Nie przedstawił jednak szerszej argumentacji w tym zakresie. Nie wykazał tym samym, że zwłoka w załatwieniu wniosku miała charakter niezbędny. Ponadto, do dnia [...] maja 2018 r. organ w istocie nie udzielił odpowiedzi na wniosek, tj. nie udostępnił żądanej informacji publicznej, nie wydał też decyzji o odmowie jej udostępnienia. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. wezwał natomiast skarżącego do wykazania - w terminie 14 dni od daty jego doręczenia - przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" stwierdzając, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W ocenie Sądu organ w sposób nieuzasadniony przedłużył termin załatwienia wniosku błędnie przyjmując, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. dopuszcza 2-miesięczną zwłokę organu również z powodu konieczności analizy wniosku i kwalifikacji żądanej informacji jako prostej bądź przetworzonej. Uszło przy tym uwadze organu, że upływ przedłużonego terminu winien zakończyć się udostępnieniem żądanej informacji (względnie wydaniem decyzji odmownej), nie zaś dopiero wezwaniem do wykazania przesłanki o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., które to wezwanie stanowiło w istocie pierwszą "merytoryczną" reakcję organu na ww. wniosek. Nastąpiła ona po upływie dwóch miesięcy od daty wpływu wniosku do organu.
Zdaniem Sądu, wobec nieuzasadnionego przedłużenia terminu rozpoznania wniosku w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (organ w istocie dopuścił się 2-miesięcznej zwłoki w podjęciu merytorycznych czynności względem ww. wniosku), zarzut bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest uzasadniony. W dacie wniesienia skargi organ bowiem nie udostępnił informacji publicznej objętej w punktach [...] wniosku (o tym, że informacja objęta punktem [...] wniosku nie stanowi informacji publicznej organ poinformował z zachowaniem 2-miesięcznego terminu - w piśmie z dnia [...] maja 2018 r.), nie wydał też decyzji o odmowie jej udostępnienia. Bezczynność ta ustała jednak do daty wyrokowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości odmówił udostępnienia informacji publicznej zawartej w punktach [...] - [...] wniosku, przy czym w piśmie z tej samej daty organ poinformował skarżącego, że bilingi rozmów telefonicznych nie stanowią informacji publicznej (punkt [...] wniosku w części). Z tych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2018 r. w zakresie dotyczącym punktów od [...] do [...] wniosku.
W tym miejscu, odnosząc się do treści pisma procesowego z dnia [...] września 2018 r., zauważyć należy, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny, czy organ w sposób prawidłowy zakwalifikował żądaną informację jako przetworzoną, czego w istocie domagał się skarżący. Kwestia ta będzie podlegała ewentualnej ocenie Sądu w przypadku zaskarżenia ww. decyzji odmownej.
Sąd nie uznał przy tym, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Analiza okoliczności sprawy nie pozwala stwierdzić, aby bezczynność organu nosiła cechy rażącego, a więc oczywistego, ciężkiego naruszenia prawa. Brak realizacji wniosku w terminach przewidzianych w u.d.i.p. nie wynikał z złej woli organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych, lecz stanowił skutek niewłaściwej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z tych powodów Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Przepis ten nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma w szczególności znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji, z której wynikałaby zasadność przyznania mu rekompensaty. Nie wykazał bowiem, że przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione dotyczącymi jego osoby względami materialnoprawnymi.
Sąd nie stwierdził również podstaw do uruchomienia trybu sygnalizacyjnego, określonego w art. 155 § 1 p.p.s.a., i skargę w tym zakresie również oddalił. W sprawie nie wystąpiły bowiem istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W pozostałym zakresie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 3 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło