II SAB/Wa 391/22
WyrokWSA w Warszawie2022-11-28
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Iwona Maciejuk, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Wójta Gminy do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielona odpowiedź nie stanowiła właściwego udostępnienia żądanej informacji ani decyzji o odmowie. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podjął działanie, które w jego ocenie stanowiło realizację obowiązku, a brak podstaw do przypisania złej woli.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przekazania danych wyborców przed określonym terminem. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do informacji. Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że odpowiedział na wnioski i nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. Stowarzyszenia [...] P. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądzono od Wójta Gminy [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] P. z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. Stowarzyszenia [...] P. z siedzibą w W. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] P. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] pismem z dnia [...] maja 2022 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...] lutego 2021 r. w całości żądania objętego wnioskiem, w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania
i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do ograniczenia prawa do informacji, tym samym uniemożliwienie prowadzenie debaty o ważnych kwestiach związanych z nieuprawniona organizacją wyborów, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, a tym samym bezpodstawnym i władczym ograniczeniu prawa do informacji o działalności władz publicznych, art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 w zakresie w jakim z konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze ograniczenie prawa do informacji, skutkujące ograniczeniem prawa do informacji oraz debaty publicznej o działalności władz publicznych, w zakresie nieuprawnionego organizowania wyborów; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepisy te obligują organy władzy publicznej do niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, poprzez niezastosowanie, a przez to nieudostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem.
W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie zwróciło się poprzez e-mail z wnioskiem o udostępnienie informacji w zakresie przekazania danych osobowych wyborców [...]. W związku z brakiem odpowiedzi [...] maja 2020 r. Stowarzyszenie wezwało organ do udzielenia odpowiedzi na pytanie "czy ostatecznie przed [...] maja 2020 roku, tj. przed wejściem w życie ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., państwa urząd przekazał dane wyborców [...]"
Skarżący wskazał, że Stowarzyszenie ponowiło wniosek za pośrednictwem portalu ePUAP dnia [...] lutego 2021 r. We wniosku tym Stowarzyszenie zwróciło się do organu "o informację czy przed [...] maja 2020 roku, tj. przed wejściem w życie ustawy o szczególnych zasadach przeprowadzania wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r.. Państwa urząd przekazał dane wyborców [...]"
Skarżący podał, że pismem z dnia [...] lutego 2021 r. organ w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2021 r. poinformował, iż wszelkie czynności dotyczące wyborów zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi w dniu [...] czerwca 2021 r. Stowarzyszenie zwróciło się o udzielenie odpowiedzi "tak" lub "nie", bowiem odpowiedź nie stanowi jednoznacznej odpowiedzi na wniosek. W dniu [...] marca 2022 r. Stowarzyszenie skierowało poprzez system ePUAP żądanie udzielenia precyzyjnej odpowiedzi na wniosek. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. organ poinformował, iż wszelkie czynności dotyczące wyborów przeprowadził zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Do dnia wniesienia skargi Stowarzyszenie nie otrzymało właściwej odpowiedzi na złożony wniosek.
Stowarzyszenie wskazało m.in., że bez wątpienia informacja o przekazaniu zbioru danych wyborców [...], będące w związku z nieodbytymi wyborami korespondencyjnymi, mieści się w zakresie informacji publicznych. Społeczeństwo winno posiadać informację o tym czy ich dane zostały przekazane, a nadto czy odbyło się to w granicach i na podstawie prawa.
W niniejszej sprawie organ otrzymał wniosek [...] kwietnia 2020 r., a wymijającej odpowiedzi udzielił dopiero [...] lutego 2021 r., a kolejnej [...] kwietnia 2022 r. Takowe bezsprzecznie stanowi przekroczenie ustawowych terminów udostępnienia informacji. Postępowanie organu w tym zakresie ukazuje jego stosunek do ustawowych obowiązków i dążenie do nieudostępnienia informacji. Niedopuszczalnym jest bowiem, aby to wnioskodawca musiał przypominać o obowiązujących terminach oraz wzywać do realizacji ustawowych obowiązków.
Skarżący podniósł, że poza kwestią naruszenia terminów do udostępnienia informacji, należy wskazać na treść pisma z dnia [...] lutego 2021 r. oraz [...] kwietnia 2022 r., która miała stanowić odpowiedź na złożony wniosek. Jak wskazuje się w orzecznictwie, nie jest udzieleniem informacji na wniosek sytuacja, w której podmiot zobowiązany udziela wprawdzie informacji, ale dokonuje przedstawienia informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też udziela informacji wymijającej, dalece niepełnej.
Przedstawiona przez organ odpowiedź nie stanowi właściwej realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co potwierdza literalna analiza pytania zawartego we wniosku. Przedmiotem wniosku było uzyskanie odpowiedzi czy przed [...].05.2020 r. organ przekazał dane osobowe wyborców z gminy [...]. Odpowiedź, której oczekuje wnioskodawca winna być zatem twierdząca lub przecząca.
W ocenie strony skarżącej bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a p.p.s.a. rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Słusznie przyjmuje się, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność organu. Organ od początku postępowania podejmuje czynności w taki sposób i z takim opóźnieniem, aby nie udostępnić informacji publicznej objętej wnioskiem. Informacja objęta wnioskiem jest informacją prostą, a udzielenie odpowiedzi wymaga minimalnego nakładu pracy i kilkuzdaniowej odpowiedzi. Postępowanie organu polega na udzielaniu wymijających odpowiedzi i nieuprawnionego przedłużania odpowiedzi. Organ lekceważy wezwania ze strony wnioskodawcy, co obrazuje jego stosunek do strony, ale też ustawowych obowiązków. Z powyższych względów, strona skarżąca wnioskuje o wymierzeniu organowi dotkliwej grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w wysokości uwzględniającej rażące naruszenie prawa zaistniałe w niniejszej sprawie. Mając na względzie zasadność nałożenia grzywny w niniejszym postępowaniu należy wskazać, iż nie tylko zmotywuje ona organ do wykonywania nałożonych obowiązków, ale nadto zapobiegnie podobnym naruszeniom w przyszłości, które mogą mieć miejsce także wobec innych osób czy podmiotów, które zwracają się o udostępnienie informacji publicznej do tut. organu, a ich sprawy załatwiane są w równie lekceważący sposób. Takie postępowanie organu może powodować, iż obywatel nieobeznany w regulacjach prawnych nie skorzysta z prawa do zaskarżenia bezczynności, a organ pozbawi go realizacji konstytucyjnego prawa.
Skarżący wskazał też m.in., że postępowanie organu ma na celu ograniczenie prawa do aktywnego uzyskiwania i przekazywania informacji, a poniesione wyżej argumenty wskazują, iż wnioskowane informacje winny podlegać udostępnieniu, również z uwagi na normy Prawa międzynarodowego. Tymczasem postępowanie w organu w niniejszej sprawie prowadzi do niczym nieuzasadnionego ograniczenia dostępu do informacji.
Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, względnie w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność o uznanie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, niewymierzanie organowi grzywny oraz nieprzyznawanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Organ wskazał m.in., że pracownicy Urzędu Gminy w [...] przeanalizowali ponownie wiadomości e-mail wpływające do Urzędu Gminy. Wśród nich nie odnaleziono jednak wniosków o dostęp do informacji publicznej, które to miały być - zgodnie z twierdzeniem skarżącego - przesłane przez Stowarzyszenie [...] w dniach [...] kwietnia 2020 r. i [...] maja 2020 r. Skarżący nie przedstawił zaś żadnych dowodów na fakt, że wnioski te do Urzędu Gminy w [...] zostały przesłane (nie załączył chociażby kopii wiadomości e-mail). Do Urzędu Gminy w [...] wpłynęły tylko dwa wnioski skarżącego o dostęp do informacji publicznej, tj. z dnia [...] lutego 2021 r. i z dnia [...] marca 2022 r. przesłane za pośrednictwem portalu ePUAP. Wójt Gminy [...] na wnioski te odpowiedział odpowiednio w dnach [...] lutego 2021 r. i [...] kwietnia 2022 r. wskazując jednoznacznie, że wszelkie czynności dotyczące wyborów zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby organ podejmował czynności w taki sposób lub z takim opóźnieniem, aby nie udostępnić informacji objętej wnioskiem.
Z ostrożności procesowej organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia, iż doszło do bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ - z czym nie zgadza się - to uznać trzeba, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i nie stanowi ona podstawy do wymierzenie organowi grzywny, względnie podstawy do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Podał, że jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt: "III OSK 1717/21": "Rażące naruszenie prawa w kontekście bezczynności organu oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa."
Organ wskazał, że w przedmiotowym przypadku odpowiedział na te wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, które wpłynęły do Urzędu Gminy w [...]. Podniósł, że jego działań, z całą pewnością, nie można uznać za rażące naruszenie prawa. Wskazał, że podjętych przez organ działań nie można uznać za zmierzające do nieudzielenia skarżącemu informacji publicznej oraz za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw skarżącego. Organ podał, że udzielił odpowiedzi na dwa wnioski skarżącego o dostęp do informacji publicznej, które wpłynęły do Urzędu Gminy w [...]. Wójt zaznaczył, że nie ma potrzeby podejmowania czynności prewencyjnych gdyż stara się wypełniać swoje powinności dotyczące udzielania informacji publicznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie niniejszej, wobec treści skargi Sąd przyjął, że jej przedmiotem jest bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wnosił bowiem jednoznacznie o zobowiązanie organu do rozpatrzenia tego właśnie wniosku.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak,
że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś,
H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie,
czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), zwanej dalej u.d.i.p.
Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji
o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Tryb udzielania informacji, o których mowa w m.in. ust. 1 określają ustawy, w tym u.d.i.p. Ustawa ta służy zatem realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02).
Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p.), o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym o treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (lit.a), o stanowiskach zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu Kodeksu karnego (lit. b), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych i wydatkowania środków publicznych. Występuje tu zatem element dobra ogółu – chodzi o społeczną kontrolę prawidłowości funkcjonowania organów Państwa (w tym wydatkowania środków publicznych).
W sprawie niniejszej żądanie udostępnienia informacji, o której mowa we wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. bezspornie stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Wnioskodawca zwrócił się bowiem o informację czy przed [...] maja 2020 r. Urząd Gminy przekazał dane wyborców [...].
W ocenie Sądu w sprawie nie ma wątpliwości, że żądanie wnioskodawcy dotyczy sfery faktów i danych publicznych. Żądanie obejmuje informację o sprawie publicznej, albowiem odnosi się ściśle do działań organu władzy publicznej, w tym trybu działania organu władzy (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a u.d.i.p.), a także danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).
W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później
niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej
z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
Rozpatrując skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. Sąd stwierdził, że organ pozostawał
w bezczynności na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak również pozostaje
w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie.
Udzielona wnioskodawcy odpowiedź z dnia [...] lutego 2021 r., w której wskazano, że "wszelkie czynności dotyczące wyborów zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa" nie stanowi udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku, albowiem wnioskodawca nie pytał Wójta Gminy o jego pogląd na kwestie zgodności z prawem jakichkolwiek działań podejmowanych przez jakikolwiek organ. Ocena własna organu co do określonych działań podejmowanych w ramach sprawowania władzy publicznej nie była przedmiotem żądania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. Organ pismem z dnia [...] lutego 2021 r. odpowiedział na wniosek z [...] lutego 2021 r., ale nie była to odpowiedź na zadane pytanie.
Organ nie udostępnił zatem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku do organu, jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji (do Sądu nie wpłynęła informacja w tym zakresie).
Wobec tego, że wniosek nie został rozpatrzony w formie przewidzianej przez u.d.i.p. w ustawowym terminie, jak też nie został rozpatrzony przez organ do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku
z dnia [...] lutego 2021 r. nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ zakwalifikował wniosek jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej i w ustawowym terminie 14 dni podjął działanie, które w jego ocenie stanowiło realizację obowiązku wynikającego z u.d.i.p. Okoliczność, że odpowiedź organu nie stanowiła udostępnienia żądanej informacji, jak też organ nie wydał decyzji w terminie 14 dni nie daje sama w sobie podstaw do zakwalifikowania bezczynności jako mającej charakter rażącego naruszenia prawa. Także czas jaki upłynął od dnia złożenia wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. do czasu kwestionowania bezczynności w przedmiocie jego rozpatrzenia przed sądem nie stanowi przesłanki stwierdzenia rażącego prawa w tej sprawie. Wnioskodawca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu co do odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. mógł bezpośrednio po jej udzieleniu kwestionować bezczynność organu na gruncie u.d.i.p. przed sądem administracyjnym. Wnioskodawca posiada wiedzę, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, nie ma obowiązku wnoszenia ponaglenia. Okoliczność składania przez wnioskodawcę kolejnych pism do organu, o czym jest mowa w skardze i podtrzymywanie przez organ swojej wcześniejszej odpowiedzi nie daje podstaw do przypisania bezczynności organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. charakteru rażącego naruszenia prawa. Brak jest podstaw, aby przyjąć, że udzielona odpowiedź, choć nie stanowi właściwej realizacji wniosku na gruncie u.d.i.p., wynikała ze złej woli organu.
Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Zgodnie z art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.
Wskazania wymaga, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p.
W świetle okoliczności stanu faktycznego tej sprawy, nie ma podstaw do przyjęcia,
że organ nie podejmie wymaganych prawem, tj. wynikających z u.di.p., czynności
w przedmiocie wniosku z dnia [...] lutego 2021 r.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.
W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło