II SAB/Wa 394/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-27

Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowa Rada Adwokacka w W. pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Okręgową Radę Adwokacką w W. do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w określonym zakresie, uznając, że ORA jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ORA nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę częściowe udostępnienie informacji oraz błędną interpretację przepisów przez organ.
Stan faktyczny
A. N. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., dotyczący wykazu adwokatów pełniących funkcje zastępców rzecznika dyscyplinarnego, kwot otrzymanych przez członków ORA, uchwał i protokołów ORA i Prezydium ORA. Po częściowym udzieleniu odpowiedzi przez ORA, skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. ORA wniosła o oddalenie skargi, zarzucając jej wady formalne i bezprzedmiotowość. Na rozprawie skarżący cofnął skargę w części.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką w W. do rozpoznania wniosku skarżącego A. N. z dnia [...] marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1, pkt 3, pkt 4 w zakresie uchwał i protokołów Prezydium ORA, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na rzecz skarżącego A. N. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Danuta Kania (spraw.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. N. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką w W. do rozpoznania wniosku skarżącego A. N. z dnia [...] marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1, pkt 3, pkt 4 w zakresie uchwał i protokołów Prezydium ORA, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej w W. na rzecz skarżącego A. N. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. A. N. zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o udostępnienie, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.": 1) wykazu adwokatów, którzy w roku bieżącym pełnią lub pełnili funkcję zastępców rzecznika dyscyplinarnego ORA, 2) wykazu adwokatów, którzy w roku bieżącym pełnią lub pełnili funkcję stałych protokolantów sądu dyscyplinarnego, 3) łącznych kwot jakie w poszczególnych miesiącach zeszłego i obecnego roku otrzymali ze wszystkich tytułów z kasy Okręgowej Rady Adwokackiej w W.: dziekan Z. G., dziekan P. R., wicedziekan A. T., wicedziekan A. O., wicedziekan D. S., rzecznik dyscyplinarny L. C., przewodniczący komisji rewizyjnej P. J. G. - z wyszczególnieniem jaką kwotę otrzymali w danym miesiącu z jakiego tytułu, 4) udostępnienie do wglądu uchwał i protokołów z obrad ORA i Prezydium ORA oraz umożliwienie wykonania z nich notatek i kopii, z miesiąca marca 2014 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., przekazanym drogą elektroniczną, wnioskodawca zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o pilne rozpatrzenie wniosku z dnia [...] marca 2014 r. wskazując, iż dotychczas nie uzyskał odpowiedzi. Pismem z dnia [...] maja 2014 r., przekazanym drogą elektroniczną poinformowano wnioskodawcę, że: 1) wykaz adwokatów, którzy w roku bieżącym pełnią lub pełnili funkcje Zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego ORA, znajduje się na stronach 40 i 41 Sprawozdania z działalności organów Izby Adwokackiej w W. z kwietnia 2014 r., przesłanego drogą mailową w dniu [...] kwietnia 2014 r.; 2) stałymi protokolantami Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. są w bieżącym roku adwokaci: P. B., I. D., K. J., F. J., E. J., M. K., M. K., M. K., K. O., J. P., M. S., A. S., M. S., M. T., D. T., M. Z.; 3) kwoty diet samorządowych, które w zeszłym i bieżącym roku otrzymali dziekani, wicedziekani, rzecznik dyscyplinarny ORA oraz przewodniczący komisji rewizyjnej są wnioskodawcy znane choćby z opublikowanego wykazu z dnia [...] stycznia 2014 r. Jednocześnie wskazano, że wykaz innych kwot nie zostanie przekazany, ponieważ stanowią one dane podlegające ustawie o ochronie danych osobowych i mogą być ujawnione tylko za zgodą osoby, której dotyczą, takich zaś zgód wnioskodawca nie przedstawił; Poinformowano nadto, że przegląd uchwał i protokołów posiedzeń Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z marca 2014 r. będzie możliwy w siedzibie ORA w dniu 13 maja 2014 r. o godz. 16.00. Pismem z dnia 23 maja 2014 r. A. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w W. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku z dnia [...] marca 2014 r. Skarżący wniósł o zobowiązanie Okręgowej Rady Adwokackiej w W. do udzielenia żądanej informacji publicznej z wyjątkiem protokołów posiedzeń ORA, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz kosztu utraconego zarobku według stawek przewidzianych dla adwokatów. W motywach skargi skarżący wskazał, iż ORA nie dopełniła swoich obowiązków na gruncie u.d.i.p. bowiem nie udzieliła wnioskowanych informacji w ustawowym terminie, przy czym częściowo nie udostępniła ich w ogóle do dnia wniesienia skargi. Zauważył, iż ORA nie odniosła się do wniosku o udostępnienie protokołów Prezydium ORA, zaś odnośnie zastępców rzecznika dyscyplinarnego ORA odesłano skarżącego do sprawozdania za 2013 r., podczas gdy wniosek obejmował zarówno ubiegły jak i obecny rok. Skarżący zakwestionował pogląd ORA, iż dochody członków prezydium ORA pochodzące z kasy Izby Adwokackiej stanowią tajemnicę, w szczególności przed jej członkami. Skarżący, jak wskazał, jest członkiem Izby Adwokackiej w W. od 2001 r. i środki na ww. wynagrodzenia ORA otrzymuje m.in. z jego składek. Zaznaczył przy tym, że wniosek w odnośnym zakresie dotyczył zarówno zeszłego, jak i bieżącego roku, zaś w odpowiedzi z dnia [...] maja 2014 r. wskazano jedynie na diety ustalone na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2014 r. Informacja nie obejmuje zatem ani zeszłego roku, ani możliwych wypłat z innych tytułów. Końcowo skarżący zaznaczył, iż samorząd adwokacki został utworzony w drodze ustawy, obowiązkowa jest przynależność do niego adwokatów i podobnie obowiązkowe jest płacenie składek. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest organem administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka w W. wniosła o oddalenie skargi, a w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi o pozostawienie bez rozpoznania, ewentualnie o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarga jest dotknięta wadami formalnymi: 1) wadliwe jest określenie organu, ponieważ Okręgowa Rada Adwokacka w W. nie jest organem administracji, lecz organem samorządu zawodowego - Izby Adwokackiej w W.; 2) skarga nie zawiera oznaczenia miejsca zamieszkania skarżącego i siedziby organu (adres podany w treści skargi jest miejscem wykonywania zawodu skarżącego); 3) podpis pod skargą i dołączone do skargi załączniki nie są uwierzytelnione. Nadto wskazano, że pismo z dnia [...] marca 2014 r. oraz e-mail z dnia [...] kwietnia 2014 r., na które powołuje się skarżący, są adresowane do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. Skarga na bezczynność jest natomiast skierowana przeciwko Okręgowej Radzie Adwokackiej w W.. Dziekan Izby Adwokackiej w W. oraz Okręgowa Rada Adwokacka w W. są odrębnymi organami samorządu adwokackiego. Okręgowa Rada Adwokacka nie była podmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2014 r., zatem skarga kierowana przeciwko ORA jest bezprzedmiotowa. Obecny na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. skarżący – A. N. cofnął skargę w zakresie pkt 2 wniosku z dnia [...] marca 2014 r., pkt 3 wniosku w części, w jakiej odpowiedź została mu udzielona pismem ORA z dnia [...] maja 2014 r. oraz w zakresie pkt 4 wniosku w części dotyczącej uchwał i protokołów ORA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w kontrolowanej sprawie zasługuje na uwzględnienie, przy czym w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku ORA o pozostawienie skargi bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., a także o odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bowiem przesłanki określone w ww. przepisach nie zostały spełnione. Skarga, w ocenie Sądu, spełnia wymogi formalne określone w art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. Po pierwsze stwierdzić należy, że jakkolwiek Okręgowa Rada Adwokacka w W. została błędnie wskazana w skardze jako "organ administracji", nie zaś jako organ samorządu zawodowego - Izby Adwokackiej w W. (art. 39 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.), to jednak nie można uznać na tej podstawie, że wymóg skargi w zakresie oznaczenia organu, którego bezczynności skarga dotyczy, nie został spełniony (art. 57 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Po drugie, wskazany przez skarżącego adres Kancelarii Adwokackiej został potraktowany jako adres do doręczeń w rozumieniu art. 46 § 2 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, iż z wyjaśnień złożonych przez skarżącego na rozprawie wynika, że zamieszkuje on w domu jednorodzinnym położonym w W. przy ul. [...], stanowiącym także adres jego Kancelarii. Zatem również i z tego względu brak było podstaw aby uznać, że podanie w skardze adresu Kancelarii Adwokackiej (j. w.) stanowi brak formalny skargi w zakresie miejsca zamieszkania skarżącego, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. Po trzecie, skarga oraz jej odpis zawiera podpis strony skarżącej (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Po czwarte, do skargi zostały załączone nieuwierzytelnione załączniki w postaci wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2014 r. oraz kopie dalszej korespondencji e-mailowej między stronami, które stanowiły w istocie akta sprawy. Zgodnie natomiast z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., to organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, ma obowiązek przekazać sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2014 r. organ został wezwany do nadesłania akt administracyjnych sprawy. Zarządzenie to zostało wykonane za pismem z dnia 21 lipca 2014 r. Nadesłane przez organ akta sprawy były, w ocenie Sądu, wystarczające do weryfikacji stanu faktycznego i merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie można zgodzić się z twierdzeniem Okręgowej Rady Adwokackiej, iż skarga na bezczynność skierowana przeciwko ORA jest bezprzedmiotowa z tego względu, że to nie ORA była podmiotem wniosku z dnia [...] marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, lecz Dziekan ORA, do którego adresowany był ww. wniosek. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o adwokaturze, adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego. Ogół adwokatów i aplikantów adwokackich, mających siedzibę zawodową na terenie izby, której zasięg terytorialny określa Naczelna Rada Adwokacka, biorąc pod uwagę w szczególności podział terytorialny administracji sądowej, stanowi izbę adwokacką (art. 38 ww. ustawy). Organami izby adwokackiej są: (1) zgromadzenie izby składające się z adwokatów wykonujących zawód oraz delegatów pozostałych adwokatów, (2) okręgowa rada adwokacka, (3) sąd dyscyplinarny oraz (4) komisja rewizyjna (art. 39 ustawy). Do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym (art. 44 ust. 1 ustawy). Z powyższego jednoznacznie wynika, że Okręgowa Rada Adwokacka w W. - jako organ Izby Adwokackiej w W. (organ samorządu adwokackiego) - jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Podkreślenia przy tym wymaga, że przepis art. 39 ustawy o adwokaturze nie wymienia jako organu izby adwokackiej - dziekana okręgowej rady adwokackiej. Natomiast w myśl art. 42 ust. 1 ww. ustawy dziekan (wybierany przez zgromadzenie izby adwokackiej - art. 40 pkt 2 ustawy) oraz członkowie w liczbie od pięciu do piętnastu i zastępcy członków w liczbie od dwóch do czterech - wchodzą w skład okręgowej rady adwokackiej. Dziekan reprezentuje okręgową radę adwokacką, kieruje jej pracami, przewodniczy na jej posiedzeniu oraz wykonuje czynności przewidziane w ustawie (art. 48 ust. 1 ustawy). W świetle powołanych wyżej przepisów jest więc podmiotem reprezentującym okręgową radę adwokacką, nie zaś odrębnym organem samorządu adwokackiego (izby adwokackiej) w sensie ustrojowym (art. 39 ustawy). Zatem wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, pomimo, iż był adresowany do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. (jako podmiotu reprezentującego ORA i kierującego jego pracami), podlegał realizacji przez Okręgową Radę Adwokacką w W., która będąc organem samorządu zawodowego zobowiązana jest na gruncie u.d.i.p. do wypełniania obowiązków informacyjnych. Z powyższych względów brak było podstaw do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy skierowanie skargi na bezczynność przeciwko Okręgowej Radzie Adwokackiej w W. czyni skargę "bezprzedmiotową". Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Jak już wyżej wskazano, Okręgowa Rada Adwokacka w W. jest organem samorządu zawodowego, tj. podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). W niniejszej sprawie spełniony został również zakres przedmiotowy u.d.i.p., bowiem żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu powołanej ustawy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m.in. uzyskiwanie informacji o działalności samorządu zawodowego. Przepis art. 17 ust. 1 Konstytucji powierza samorządom zawodowym pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Samorządy zawodowe wykonują zatem również zadania publiczne i wiedza o ich działalności jest niewątpliwie informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust 1 u.d.i.p. (v. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, wydanie 2). Powołany przepis stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W ocenie Sądu, zagadnienia wyszczególnione we wniosku z dnia [...] marca 2014 r. stanowią informację publiczną, albowiem generalnie dotyczą sfery działania samorządu adwokackiego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz o majątku, którym dysponują. W związku z powyższym uznać należało, że informacja dotycząca wykazu adwokatów, którzy w roku bieżącym pełnią lub pełnili funkcje zastępców rzecznika dyscyplinarnego ORA (pkt 1 wniosku), stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jest to informacja o osobach pełniących określone funkcje w organach samorządu adwokackiego (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy). Walor informacji publicznej posiadają również informacje o środkach finansowych, jakie z kasy ORA w poszczególnych miesiącach zeszłego i bieżącego roku otrzymały wymienione osoby, pełniące określne funkcje w organach samorządu adwokackiego (pkt 3 wniosku). Są to bowiem informacje o majątku samorządu zawodowego (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f). Z kolei informacja o uchwałach i protokołach Prezydium ORA stanowi informację publiczną o działalności samorządu adwokackiego (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c). Podkreślenia wymaga, że obowiązek informacyjny nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu działania danego podmiotu. Obowiązuje tutaj ogólna zasada wynikająca z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., iż do udzielenia informacji zobowiązane są podmioty będące w posiadaniu takiej informacji jednak tylko wówczas, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje ona w obiegu publicznym. Zauważyć należy, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zawiera normę kolizyjną wyłączającą stosowanie przepisów ustawy, w sytuacji gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zostały w innych aktach prawnych uregulowane odmiennie. Oznacza to, że u.d.i.p. reguluje ogólne zasady postępowania w sprawach dotyczących informacji publicznej i jej przepisy w tym zakresie powinny być stosowane (właśnie choćby art. 1 ust. 1 do określenia charakteru informacji, czy art. 4 dla ustalenia, czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej). Przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Uregulowania, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. można podzielić na ustawy ograniczające dostęp do informacji publicznej ze względu na szczególny rodzaj chronionych przez nie dóbr oraz ustawy, które nieraz bardzo szczegółowo i obszernie, ale odmiennie niż omawiana ustawa, regulują dostęp do określonego rodzaju informacji publicznej. W niniejszej sprawie wyłączenie przewidziane w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. nie znajduje zastosowania, bowiem powołana wyżej ustawa o adwokaturze nie zawiera regulacji określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zaznaczyć należy, że prawo do uzyskania prostej informacji publicznej (tj. takiej, której zasadnicza część nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem) posiada każdy, bez potrzeby wskazywania na cel uzyskania tej informacji, czy wykazywania istnienia interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 u.d.i.p.). Inaczej rzecz się ma w sytuacji, gdy przedmiotem żądania jest informacja publiczna przetworzona (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.), a więc informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez ten podmiot określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania informacji publicznej. Jak wynika z treści ww. przepisu, konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. W sytuacji, gdy pomimo wezwania, wnioskodawca nie wykaże, że w sprawie zachodzi przesłanka "szczególnej istotności interesu publicznego", to na organie ciąży obowiązek wykazania braku istnienia tej przesłanki. Zaznaczenia przy tym wymaga, że decyzja wydana na skutek stwierdzenia braku szczególnie istotnego interesu publicznego ma charakter uznaniowy. Ustalenie, czy coś jest szczególnie istotne dla interesu publicznego zależy od okoliczności danej sprawy i w każdej sprawie należy tę kwestię zbadać i ocenić indywidualnie (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Wr 1600/02, niepubl.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom przewidzianym w art. 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Nadto, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Zatem w sytuacji uznania przez organ, że udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 5 u.d.i.p., powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 i art. 17 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Jeżeli natomiast organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną winien pisemnie poinformować o tym wnioskodawcę mając na względzie, że taka informacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ udostępnił skarżącemu tylko część objętych wnioskiem informacji. W konsekwencji uznać należało, że w dacie wniesienia skargi oraz w dacie wyrokowania organ pozostawał w stanie bezczynności w zakresie pkt 1 wniosku, w zakresie pkt 3 w omówionej poniżej części oraz w zakresie pkt 4 w części dotyczącej uchwał i protokołów prezydium ORA. Żądanie objęte pkt 1 wniosku dotyczyło udostępnienia wykazu adwokatów, którzy w roku bieżącym pełnią lub pełnili funkcję zastępców rzecznika dyscyplinarnego ORA. Udzielając odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ wskazał, iż odnośny wykaz znajduje się na stronach 40 i 41 Sprawozdania z działalności organów Izby Adwokackiej w W. z kwietnia 2014 r. przesłanego skarżącemu drogą mailową w dniu [...] kwietnia 2014 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, rzeczone Sprawozdanie dotyczy okresu działalności organów Izby Adwokackiej w W. od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. Na str. 40 i 41 Sprawozdania (Pkt 3) znajduje się wykaz Zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego w okresie sprawozdawczym (w więc od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r.) wraz z podanym czasem pełnienia funkcji. Nie można zatem uznać, że udostępniona skarżącemu informacja odpowiada informacji objętej wnioskiem. Skarżący zwrócił się bowiem o udostępnienie danych aktualnych za rok 2014 r., nie zaś za okres maj - grudzień 2013. Zaznaczenia wymaga, iż nawet w sytuacji, gdy przedmiotowy wykaz nie uległ zmianie w stosunku do roku ubiegłego (nadal pozostawał aktualny), to informacja o tym fakcie powinna zostać w sposób stanowczy i kategoryczny przekazana skarżącemu. Jej brak świadczy o nieprawidłowej realizacji obowiązku informacyjnego w świetle powołanych wyżej przepisów u.d.i.p. Żądanie objęte pkt 3 wniosku dotyczyło łącznych kwot, jakie w poszczególnych miesiącach ubiegłego i bieżącego roku otrzymali ze wszystkich tytułów z kasy Okręgowej Rady Adwokackiej w W.: dziekan Z. G., dziekan P. R., wicedziekan A. T., wicedziekan A. O., wicedziekan D. S., rzecznik dyscyplinarny L. C., przewodniczący komisji rewizyjnej P. J. G. - z wyszczególnieniem jaką kwotę otrzymali w danym miesiącu z jakiego tytułu. W wykazie z dnia [...] stycznia 2014 r., powołanym w piśmie organu z dnia [...] maja 2014 r., zawarte zostały informacje wyłącznie odnośnie wysokości diet samorządowych otrzymywanych od dnia 1 stycznia 2014 r. przez osoby wymienione w pkt 3 wniosku, jednak za wyjątkiem dziekana Z. G. oraz wicedziekana A. T.. Oznacza to, że pkt 3 wniosku nie został rozpoznany przez organ w części dotyczącej: - łącznych kwot, jakie w poszczególnych miesiącach ubiegłego i bieżącego roku otrzymali ze wszystkich tytułów z kasy Okręgowej Rady Adwokackiej w W. dziekan Z. G. oraz wicedziekan A. T., z wyszczególnieniem jaką kwotę otrzymali w danym miesiącu z jakiego tytułu, - łącznych kwot, jakie w poszczególnych miesiącach ubiegłego roku otrzymały ze wszystkich tytułów z kasy ORA pozostałe osoby wymienione w pkt 3 wniosku, z wyszczególnieniem jaką kwotę otrzymały w danym miesiącu i z jakiego tytułu, - kwot, jakie w poszczególnych miesiącach bieżącego roku otrzymały z innych (aniżeli diety samorządowe) tytułów z kasy ORA pozostałe osoby wymienione w pkt 3 wniosku, z wyszczególnieniem jaką kwotę otrzymały w danym miesiącu i z jakiego tytułu. Zaznaczenia wymaga, że samo poinformowanie skarżącego przez organ, iż wykaz innych kwot (niż kwoty diet samorządowych) nie zostanie mu przekazany, "ponieważ są to dane podlegające ustawie o ochronie danych osobowych i mogą być ujawnione tylko za zgodą stron, których dotyczą, zaś skarżący takich zgód nie przedstawił", nie stanowi prawidłowej realizacji wniosku. W szczególności, udzielonej w tym zakresie informacji nie można potraktować jako wydanej przez ORA decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Sąd zauważa przy tym, że zgodnie z pkt 1 sentencji wyroku Okręgowa Rada Adwokacka została zobowiązana do rozpoznania pkt 3 wniosku - bez szczegółowego wskazania zakresu rozpoznania tej części wniosku. Wynikało to jednak ze sposobu sformułowania żądania objętego pkt 3 wniosku oraz z treści udzielonej przez organ odpowiedzi, co uniemożliwiło opisowe ujęcie zakresu zobowiązania organu w samej sentencji wyroku. Żądanie objęte pkt 4 wniosku dotyczyło udostępnienia skarżącemu do wglądu uchwał i protokołów z obrad ORA i Prezydium ORA oraz umożliwienie wykonania z nich notatek i kopii z miesiąca marca 2014 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2014 r. udostępniono skarżącemu do wglądu protokoły i uchwały posiedzeń ORA z dnia [...],[...] i [...] marca 2014 r. Nie rozpoznano jednak wniosku w zakresie ewentualnych uchwał i protokołów Prezydium ORA. Zaznaczyć przy tym należy, że informacja o tym, że "w 2014 r. nie sporządza się protokołów z posiedzeń prezydiów ORA" nie została przekazana skarżącemu, lecz została skierowana do Sądu w piśmie ORA z dnia 21 lipca 2014 r., co nie może zostać uznane za prawidłową i pełną realizację wniosku w ww. zakresie. W konkluzji Sąd stwierdza, że skoro Okręgowa Rada Adwokacka w W. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2014 r. dotyczył takich właśnie informacji, to w sytuacji, gdy ORA dysponuje żądanymi informacjami powinna je, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnić skarżącemu, ewentualnie wydać decyzję na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 u.d.i.p. o odmowie ich udostępnienia jeśli uzna, że istnieją podstawy do takiej odmowy z powodu ograniczeń, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Rozpoznając pkt 3 wniosku w omówionym powyżej zakresie ORA winna rozważyć, czy przedmiotem żądania jest informacja prosta czy przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Kwestia ta, co należy podkreślić, na obecnym etapie postępowania nie podlegała ocenie Sądu, który badał wyłącznie, czy organ pozostaje w stanie bezczynności wobec wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczyć należy, że w sytuacji gdyby ORA nie dysponowała objętymi wnioskiem informacjami, winna o tym fakcie pisemnie powiadomić skarżącego, mając na względzie, że przekazanie takiej informacji nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Mając z kolei na uwadze podnoszoną na rozprawie przez pełnomocnika organu kwestię możliwości uzyskania informacji samorządowych przez członków korporacji za pośrednictwem sieci "extranet" Sąd zauważa, że z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, aby skarżący został poinformowany przez organ o możliwości uzyskania wnioskowanych informacji przy pomocy tego instrumentu. Jak zresztą wynika z wypowiedzi pełnomocnika organu, nie wszystkie objęte wnioskiem informacje skarżący mógłby w ten sposób uzyskać. Wobec powyższego, Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. zobowiązał Okręgową Radę Adwokacką w W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2014 r. w zakresie wskazanym w pkt 1 sentencji wyroku, który to wniosek nie został dotychczas rozpoznany. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność ORA w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, że żądana informacja została częściowo udostępniona do dnia wniesienia skargi, jak i to, że zachowanie ORA nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w istocie wynikało z błędnej interpretacji przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie. Z tych względów Sąd nie stwierdził również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Skarżący na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. cofnął skargę w zakresie pkt 2 wniosku, w zakresie pkt 3 w części, w jakiej informacja została mu udostępniona za pismem z dnia [...] maja 2014 r., co omówiono powyżej, a także w zakresie pkt 4 wniosku w części dotyczącej uchwał i protokołów ORA. Wobec powyższego oraz mając na względzie, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 60 in fine p.p.s.a., Sąd uznał cofnięcie skargi za skuteczne i na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. jak w pkt 4 sentencji wyroku, uwzględniając wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania w zakresie uiszczonego wpisu sądowego. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania oznaczonych jako zwrot utraconego zarobku, według stawek przewidzianych dla adwokatów. Skarżący jest wprawdzie adwokatem, ale w niniejszym postępowaniu występował bez pełnomocnika. Stąd nie przysługiwał mu zwrot kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. Zauważyć również należy, że stawiennictwo na rozprawie nie było obowiązkowe (art. 107 p.p.s.a.), zaś skarżący nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił tezy, że na skutek stawiennictwa na rozprawie utracił zarobek i w jakiej wysokości. Brak zaś jest przesłanek uzasadniających tezę, że w przypadku, gdy stroną postępowania jest osoba wykonująca zawód adwokata lub radcy prawnego, to materia utraconego zarobku stanowi swego rodzaju notorium.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło