II SAB/Wa 399/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Dyrektora Departamentu Administracji Ministerstwa Obrony Narodowej w przedmiocie niewydania decyzji dotyczących niektórych uprawnień do świadczeń na rzecz skarżącego i członków jego rodziny podczas pełnienia służby za granicą przez żołnierza zawodowego - oddala skargę - Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił Dyrektorowi Departamentu Administracyjnego Ministra Obrony Narodowej bezczynność w przedmiocie braku wydania decyzji dotyczących uprawnień do świadczeń członków rodziny żołnierza zawodowego wynikających z wyznaczenia do pełnienie służby poza granicami państwa, w konkluzji skargi żądając nakazania organowi wydanie decyzji: 1. w sprawie uprawnienia córki skarżącego – A. do odbycia bezpłatnego przejazdu z miejsca pełnienia służby do miejsca stałego zamieszkania w kraju na urlop wypoczynkowy i z powrotem raz na 2 lata służby, nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy służby za granicą, zgodnie z treścią § 20 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa; 2. określającej normatywną wielkość lokalu przysługującą skarżącemu i członkom jego rodziny, na podstawie § 13 przywołanego powyżej rozporządzenia RM. W uzasadnieniu skargi R. Z. wskazał, iż będąc żołnierzem zawodowym, rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] maja 2007 r. został wyznaczony do pełnienia służby poza granicami państwa na stanowisku [...] w [...]. W miejscu pełnienia służby przebywał wraz z małżonką i dziećmi. Dalej wskazał, iż powstał spór interpretacyjny pomiędzy nim i organem, co do zakresu zastosowania we wskazanym wyżej rozporządzeniu definicji "dziecka" w rozumieniu zawartym w art. 6 ust. 1 pkt 20 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych, który organ rozstrzygnął arbitralnie na jego niekorzyść. Skarżący podnosił, iż organ pozostał w bezczynności nie regulując wskazanych wyżej zagadnień w drodze decyzji. Do takiego działania, zdaniem R. Z., Dyrektor Departamentu Administracyjnego MON był zobowiązany przepisami art. 8, art. 24 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych oraz wyżej wskazanymi przepisami rozporządzenia. Nadmienił, iż w oświadczeniu przy piśmie z dnia 2 lutego 2009 r., działając na podstawie art. 61 Kpa, wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Departamentu Administracyjnego MON wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnymi postanowieniami z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/09 oraz z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 185/09 odrzucił skargi R. Z. w powyższym przedmiocie. Organ wniósł także o zasądzenie od skarżącego kosztów niniejszego postępowania. W piśmie procesowym z dnia 1 września 2013 r. R. Z. wskazał, iż powyższe postanowienia nie rozstrzygnęły niniejszej sprawy, co do jej istoty i zakres tych postanowień nie dotyczył zagadnień merytorycznych, natomiast dotyczył kwestii czysto formalnych, jak niemożności skarżenia dokonania wykładni prawa oraz braku poprzedzenia skargi na bezczynność wezwaniem organu do zaprzestania naruszenia prawa. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2013 r. Dyrektor Departamentu Administracyjnego MON wniósł o oddalenie skargi, wskazując na powagę rzeczy osądzonej. Na rozprawie skarżący podkreślił, iż domaga się wydania przez organ stosownych decyzji w sprawie rozliczenia wyżej wskazanych zagadnień związanych z pełnieniem przez niego służby poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, jednakże nie z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę oraz wskazanych w piśmie procesowym z dnia 30 października 2013 r. Dyrektora Departamentu Administracyjnego MON. Na wstępie wyjaśnić należy, iż skarga nie może zostać odrzucona, albowiem jak trafnie wskazał skarżący w piśmie z dnia 1 września 2013 r. prawomocne postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/09 i z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 185/09 nie stanowią res iudicata w niniejszej sprawie. Okoliczność wydania tych postanowień, jak tego domaga się organ w piśmie z dnia 30 października 2013 r. nie może także stanowić podstawy do oddalenia skargi. Nadto mając na uwadze treść skargi w sprawie sygn. akt II SAB/Wa 185/09 oraz oświadczenia skarżącego zawartego przy piśmie [...] z dnia [...] lutego 2009 r. (albo nieco wcześniejszych pism skarżącego z dnia 8 stycznia 2009 r. i 29 stycznia 2009 r. z zestawienia tych dwóch dokumentów (skargi o oświadczenia, względnie wyżej wskazanych pism) można wywieść, iż nieudolna skarga w powyższej sprawie może zostać uznana za wezwanie organu do zaprzestania naruszania prawa – zatem w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została spełniona przesłanka formalna do wywiedzenia niniejszej skargi. Analizując akta administracyjne niniejszej sprawy oraz wyjaśnienia składane przez organ na pytania Sądu, wskazać należy, iż zagadnienie rozliczenia zagadnień związanych z pełnieniem przez R. Z. służby poza granicami kraju, a zwłaszcza zagadnień związanych z rozliczeniem uprawnienia córki skarżącego – A. do odbycia bezpłatnego przejazdu z miejsca pełnienia służby do miejsca stałego zamieszkania w kraju na urlop wypoczynkowy i z powrotem oraz zagadnienie określenia normatywnej wielkości lokalu przysługującego skarżącemu i członkom jego rodziny podczas pełnienia służby za granicą zostało załatwione przez organ w sposób faktyczny. Organ dokonał rozliczenia wzajemnych zobowiązań z tytułu pełnienia przez R. Z. służby za granicą, co przedstawia bilans wzajemnych rozliczeń z dnia [...] lipca 2010 r. (tabela) oraz pismo Dyrektora Departamentu Administracyjnego MON z dnia [...] sierpnia 2010 r., odpowiadające na pismo skarżącego z dnia 23 lipca 2010 r. Nadto z pisma organu z marca 2009 r. (pismo bez określenia dnia), stanowiącego odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 29 stycznia 2009 r. wyraźnie wynika ustosunkowanie się organu do żądania R. Z. - uregulowania przedmiotowych zagadnień decyzją, poprzez stwierdzenie, iż w tym stanie faktycznym sprawy wydanie decyzji przez organ jest bezprzedmiotowe. Zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zakres zagadnień podlegających rozstrzygnięciu w formie decyzji od których przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest wprost wskazana w konkretnych uregulowaniach ustawy. Natomiast zagadnienia uprawnień żołnierzy zawodowych i ich rodzin wskazane w art. 24 ustawy pragmatycznej i następnie szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 140, poz. 1479 ze zm.) – obowiązującym w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przez skarżącego - oraz w późniejszym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 184, poz. 1237) są załatwiane w drodze czynności faktycznych, to jest np.: przydzielania określonego mieszkania, wypłaty określonego świadczenia czy wprost załatwienia danej sprawy (załatwienie transportu i opłacenie jego kosztów). Zatem wydanie decyzji w niniejszej sprawie jest możliwe jedynie wtedy gdy organ danej czynności faktycznej w ogóle nie wykonał – wówczas jest zobowiązany do wydania w tym przedmiocie decyzji, w której wskazuje dlaczego nie wykonał danego świadczenia w naturze. W niniejszej sprawie organ w zakresie objętym skargą dokonał stosownych czynności faktycznych. To, że skarżący nie jest zadowolony z ich wykonania uprawnia go do złożenia skargi na konkretne rozstrzygnięcia faktyczne organu – przydział mieszkania, rozliczenie określonego świadczenia. Jednakże brak jest możliwości domagania się rozstrzygnięcia powyższych zagadnień decyzją kształtującą uprawnienia żołnierza oraz jego rodziny. Jest to niemożliwe zarówno z przyczyn prawnych, wyżej wskazanych, jak i z logicznych przesłanek, gdyż w przedmiotowych sprawach objętych skargą rozstrzygnięcia faktyczne już dawno nastąpiły. Z tych też względów nie można uznać bezczynności organu w wydaniu żądanych przez skarżącego decyzji, bowiem organ był zobowiązany jedynie do dokonywania w tym zakresie czynności faktycznych a nie do wydawania decyzji kształtujących uprawnienia strony, jak tego domaga się w skardze R. Z.. Skarżący może skarżyć określone czynności, np. rozliczenia konkretnych należności z tytułu pełnienia służby poza granicami kraju, może w tym stanie faktycznym i prawnym skarżyć czynności wypłaty z tytułu tych należności, ale nie może żądać wydania przez organ, w tych sprawach, decyzji kształtującej uprawnienia jego oraz jego rodziny z tytułu służby pełnionej poza granicami państwa. Sprawy w tej materii są załatwiane przede wszystkim w drodze czynności faktycznych, co miało miejsce w tej sprawie. Dodać tu także należy, iż w zakresie podróży córki skarżącego z [...] do Polski i z powrotem organ dokonał czynności faktycznej załatwienia i opłacenia tej podróży i później, wskazując na treść art. 6 ust. 1 pkt 20 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych, świadczenie to uznał za nienależne i ostatecznie dokonał z tego tytułu potrącenia w rozliczeniu innych świadczeń z tytułu pełnienia przez skarżącego służby w [...]. Wyraźnie należy tu podkreślić, iż potrącenie to nie zostało dokonane z innych tytułów, ale jedynie w ramach rozliczenia należności z tytułu służby pełnionej przez R. Z. poza granicami państwa. Wskazać tu także należy, iż wierzyciele wzajemnie mogą potrącać tylko wierzytelności, których można dochodzić w tej samej drodze postępowania. Zatem skoro skarżący kwestionuje takie potrącenie to może skarżyć czynność wypłaty należności z tego rozliczenia, a nie może żądać wydania w tym zakresie decyzji. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się bezczynności organu w zakresie wskazanym w skardze i dlatego, na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.