II SAB/Wa 40/18

WyrokWSA w Warszawie2018-07-18

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że czas trwania postępowania (ponad 17 miesięcy) oraz brak zintensyfikowanych działań organu wskazują na rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej, co uzasadnia wymierzenie grzywny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Postępowanie trwało ponad 17 miesięcy, a organ wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, tłumacząc to koniecznością zebrania materiału dowodowego. Skarżąca złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku i zasądzenia kosztów. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wydłużenie terminu jest uzasadnione materią sprawy i dużą liczbą podobnych wniosków. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. 2. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Wymierzono Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J.G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 8 lutego 2017 r. 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) zł. J. G. w dniu [...] lutego 2017 r. skierowała do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708), dalej "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym", w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. poz.2270) w przedmiocie ustalenia, że art. 15 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym podlega wyłączeniu stosowania wobec niej. Pismem z dnia 31 marca 2017 r. organ wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW z prośbą o przekazanie informacji, czy wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Dodatkowo w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 15c ust. 5, art. 22a ust.5 i 24a ust. 4 i 5 ww. ustawy spowodowanie przekazania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii takiej decyzji na potrzeby powyższego postępowania. Zakład Emerytalno-Rentowy MSW odpowiedział na powyższe pismem z 8 maja 2017 r., w którym poinformował, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej. Wymieniona została zwolniona ze służby w Komendzie Powiatowej w M. w dniu [...] stycznia 2007 r. Jednocześnie poinformowano, że w przypadku wydania na podstawie art. 15c lub 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym decyzji w związku z otrzymaną z IPN informacją, dokumenty te zostaną niezwłocznie przekazane. Pismo zostało przekazane do wiadomości J. G.. Pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. organ, powołując się na art. 36 k.p.a., zawiadomił skarżącą, o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 7 listopada 2017 r., które wynika z konieczności wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Równocześnie organ wyjaśnił, że wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW. W następnej kolejności, po ustaleniach dokonanych przez ZER MSW, wystąpi do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby wnioskodawczyni na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, a także informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto wskazano, że niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w której wnioskodawczyni pełniła służbę, z prośbą o weryfikację okresów służby skarżącej pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu. W dniu 5 lipca 2017 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSW, w wykonaniu pisma z 8 maja 2017 r., przekazał organowi uwierzytelnione kopie: nadesłanej przez IPN Informacji o przebiegu służby z [...] maja 2017 r. dot. okresu pełnienia przez wnioskodawczynię służby na rzecz totalitarnego państwa, zestawienia wysługi emerytalnej na dzień 1 października 2017 r. oraz decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i renty inwalidzkiej z [...] czerwca 2017 r., o czym poinformował wnioskodawczynię. Pismem z dnia [...] października 2017 r. organ, powołując się na art. 36 k.p.a. poinformował wnioskodawczynię, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w poprzednim piśmie, co wynika z konieczności dokonania wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy. Zamieścił też te same informacje co w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. W związku z powyższym rozpoznanie wniosku będzie możliwe po zebraniu powyższych dowodów. W ocenie organu powinno to nastąpić 12 lipca 2018 r. Jednocześnie pismem datowanym na 16 października 2017 r. organ zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawczyni, które pozwolą ocenić spełnienie przez nią przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. J. G. 5 listopada 2017 r., na podstawie art. 37 k.p.a. złożyła do organu ponaglenie, w którym wskazała, że obecnie organ jako prawdopodobny termin wydania decyzji wskazał co najmniej okres 17 miesięcy od daty wpływu wniosku. Wniosła o podanie przepisu prawa pozwalającego na przewlekanie postępowania w sprawie wniosku o co najmniej 1,5 roku. Następnie pismem z 22 listopada 2017 r. organ zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o spowodowanie przekazania informacji o przebiegu służby wnioskodawcy do dnia 31 lipca 1990 r.(w szczególności okresy służby, nazwy formacji, jednostki organizacyjne, komórki organizacyjne, zajmowane stanowiska, pełnione funkcje). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z 23 listopada 2017 r., w odpowiedzi na ponaglenie, poinformował skarżącą, że ustawodawca przewidział możliwość prowadzenia sprawy administracyjnej dłużej niż 2 miesiące, jeżeli wymagają tego okoliczności związane z gromadzeniem materiału dowodowego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia i nie określił maksymalnego czasu w tym zakresie. Do dnia dzisiejszego nie uzyskano odpowiedzi z IPN i z Komendy Głównej Policji, w związku z powyższym nie jest możliwe wydanie decyzji w sprawie. Stwierdził, że organ nie dopuścił się naruszenia prawa polegającego na bezczynności lub przewlekłości prowadzonego postępowania. 28 grudnia 2017 r. organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o pilne udzielenie odpowiedzi. 10 stycznia 2018 r. wpłynęła do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji odpowiedź IPN, do której załączono kopię z akt osobowych wnioskodawczyni (przebieg służby oraz dokumenty wytworzone po 12 września 1989 r.), a 18 stycznia 2018 r. Komenda Główna Policji przedstawiła wynik analizy przebiegu służby J. G., dokonanej przez właściwego przełożonego oraz opinię tego organu, że wnioskodawczyni rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Natomiast brak jest dokumentów potwierdzających jej udział w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. W dniu 6 lutego 2018 r Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił wnioskodawczynię, że została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia i poinformował, z powołaniem się na art. 10 i 81 k.p.a., o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Jak wynika z pisma organu 10 lipca 2018 r. została wydana w przedmiotowej sprawie decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15 c, art. 22a i art. 24a ustawy. J. G. w dniu 2 sierpnia 2017 r. złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie miesiąca oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podała, że postępowanie winno być zakończone w dniu 8 marca 2017 r., a najpóźniej w dniu 8 kwietnia 2018 r. Wskazała, że organ dokonał wprawdzie mało znaczących czynności, polegających głównie na wymianie korespondencji. Pisma do instytucji wysyłał długo po upływie ustawowego terminu na rozpatrzenie wniosku. W ocenie skarżącej działania te można nazwać pozornymi, które nie zmierzały do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu wskazał, że "biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny (...) przedmiotowej sprawy oraz przytoczone orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, należy podnieść, że wydłużenie terminu załatwienia jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego /rentowego/ rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin.". Organ poinformował też, że wpłynęła znaczna ilość spraw około 4050 wniesionych na podstawie art. 8 a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz, że w sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowanymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 149 § 6 P.p.s.a. Skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem skarżąca wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej k.p.a. Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań mimo, że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wystąpiła w dniu 8 lutego 2017 r. do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności. Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa została zakończona wydaniem decyzji administracyjnej dopiero [...] lipca 2018 r., tj. po roku i 5 miesiącach od jej wszczęcia. Czynności podejmowane przez organ wskazane w pierwszej części uzasadnienia, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. Zwłoka jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym do podjęcia pierwszej istotnej czynności zmierzającej do jego rozpatrzenia – zwrócenie się do Dyrektora ZER MSW o przekazanie informacji czy skarżąca ma ustalone prawo od renty lub emerytury (31 marca 2017 r.) upłynął miesiąc i 22 dni. Skarżąca została poinformowana o przedłużeniu terminu w trybie art. 36 § 1 k.p.a. dopiero pismem z [...] czerwca 2017 r., zatem po 4 miesiącach po wszczęciu postępowania. Nowy termin załatwienia sprawy został wyznaczony przez organ do 7 listopada 2017. Kolejną czynność zmierzającą do rozpatrzenia sprawy organ podjął dopiero [...] października 2017 r. kiedy to zwrócił się do Komendanta Głównego Policji. Sytuacja ta jest tym bardziej nagana, że Zakład Emerytalno-Rentowy MSW udzielił odpowiedzi na wskazane pismo z 31 marca 2017 r. już 5 lipca 2017 r. przy czym do pisma dołączył decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię informacji IPN o przebiegu służby skarżącej. Oznacza to, że organ od 31 marca do 16 października 2017 r. t.j. przez okres 6, 5 miesiąca nie pojął żadnej czynności. Co znamienne dopiero 22 listopada 2017 r. organ wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Do wydania merytorycznej decyzji, jak już wcześniej wskazano, doszło po upływie jednego roku i pięciu miesiącach. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. Sąd podkreśla, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego jest bezsporne, że organ prowadził przewlekle postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku J. G., a ta przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącej w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tj. ponad 17 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego jego zakończenia, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. Sąd stwierdza, że w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i nie podejmował czynności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd stwierdza też, że nie mógł zobowiązać organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej, gdyż jak wskazano powyżej, bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W dacie orzekania przez Sąd organ wydał już decyzję. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny. Ustalając wysokość nałożonej grzywny Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, stanowiące wyżej omówione przyczyny przewlekłego prowadzenia postępowania, a w szczególności brak dołożenia należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby bez zbędnej zwłoki wydać decyzję, a także brak przyczynienia się strony do uchybienia terminowi załatwienia niniejszej sprawy. Sąd z urzędu wymierzył organowi grzywnę. Na jej wysokość (500 zł), poza oceną stopnia rażącej przewlekłości, wpływ ma także postrzeganie danego organu w systemie organów Państwa i to jaka jest jego rola w kształtowaniu świadomości poszanowania prawa w społeczeństwie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie wydawanych przez siebie decyzji jest naczelnym organem administracji rządowej. W tym zakresie powinności organu zobowiązanego są oczywiste. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania oraz, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą wymierzenia grzywny stanowi przepis art. 149 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło