II SAB/Wa 401/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 417/19 1. stwierdza, że Telewizja Polskiej S.A. z siedzibą w W. dopuściła się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 2 000 (słownie: dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w W. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 417/19) WSA w Warszawie uchylił decyzję Telewizji Polskiej S.A. z dnia [...] stycznia 2019 r., wydaną w następstwie wniosku [...] (dalej jako skarżący) o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu Sąd uznał, że wydana przez Spółkę decyzja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia zastosowanego ograniczenia, a treść uzasadnienia świadczy również o tym, że Spółka nie przeprowadziła koniecznych ustaleń faktycznych. W dniu [...] stycznia 2020 r. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Telewizji Polskiej S.A. (dalej jako spółka) w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2018 r. Zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1-2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie w jakim przepisy te stanowią podstawę prawa do informacji, poprzez jego nieuzasadnione ograniczenie, polegające na braku zrealizowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej; 2) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku w ustawowym terminie. Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie Spółki do wykonania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt postępowania podkreślając, że pomimo upływu ponad pięciu miesięcy od wydania wyroku w przedmiotowej sprawie oraz dwukrotnego wezwania Spółki przez Stowarzyszenie do podjęcia działań w związku z uchyleniem decyzji z [...] stycznia 2018 r., Spółka nie podjęła w sprawie żadnych czynności zmierzających do właściwego załatwienia wniosku. Skarżący w uzasadnieniu skargi podkreślił, że Spółka winna była zrealizować wniosek przez udostępnienie wnioskowanej informacji albo przez wydanie decyzji administracyjnej, zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez sąd administracyjny w wyroku z [...] sierpnia 2019 r. Spółka dopuściła się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa: decyzja odmowna, która stanowiła przedmiot zaskarżenia w sprawie II SA/Wa 417/19, została wydana[...]stycznia 2018 r., to jest już po upływie ustawowego 14-dniowego terminu odpowiedzi na wniosek; - Stowarzyszenie [...] grudnia 2019 r., oraz [...] stycznia 2020 r. pomimo braku takiego obowiązku skierowało do Spółki wezwania do wykonania wyroku, które do dnia składania skargi pozostały bez odpowiedzi; - od wydania wyroku uchylającego decyzję upłynęło na dzień składania skargi ponad pięć miesięcy; - podobne niedochowywanie terminów nagminnie zdarzało się w innych sprawach, dotyczących informacji publicznych, w których Spółka i Stowarzyszenie były stronami. W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o jej oddalenie. Podkreśliła, że w ramach ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku TVP m. in. ponownie zweryfikowała informacje o osobach, które otrzymały nagrody, kwoty tych nagród oraz uzasadnienia ich przyznania. Następnie Spółka podjęła działania mające na celu zwrócenie się indywidualnie do tych osób, za pomocą poczty elektronicznej z zapytaniem, czy osoba taka wyraża zgodę na podanie Skarżącemu informacji w zakresie określonym wnioskiem. Podkreślono, że w dniu [...] czerwca 2020 r. Organ wydał decyzję Nr [...] (wysłaną do Skarżącego w dniu [...].06.2020 r. przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru), odmawiającą udostępnienia informacji o nagrodach wypłacanych przez Organ w roku 2018 każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody. Organ wskazał, iż otrzymuje wiele wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Rozpatrzenie znacznej części tych wniosków wymaga podjęcia licznych czynności oraz czasu. Organ jest dużą spółką kapitałową o rozbudowanej strukturze. Nadto organ wniósł o wzięcie pod uwagę trudności wynikające ze stanu epidemii, a także czasowe zawieszenie terminów w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych - zgodnie z art. 15 zzs ust 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, jak również stopień zawiłości sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości: wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 417/19) WSA w Warszawie uchylił decyzję Spółki z dnia [...] stycznia 2019 r. (wydaną po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2018 r.), odpis wyroku został doręczony w dniu [...] sierpnia 2019 r. Dlatego wbrew twierdzeniom skarżącego, skarga nie dotyczyła bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2018 r., ale bezczynności organu po wydaniu wyroku, stwierdzającego bezczynność w zakresie tegoż wniosku. Takie oznaczenie przedmiotu sprawy zostało zatem dokonane z urzedu. Decyzja, stanowiąca wykonanie wyroku w sprawie II SA/Wa 417/19, została wydana w dniu [...] czerwca 2020 r., a więc 10 miesięcy po doręczeniu odpisu w.w. wyroku. Zdaniem Sądu, bez wątpienia w sprawie miała miejsce 10- miesięczna bezczynność po wydaniu wyroku. Nawet podjęcie przez spółkę opisanych w odpowiedzi na skargę czynności nie usprawiedliwia aż tak długiego opóźnienia w wykonaniu wyroku. Nie ma też znaczenia wystąpienie pandemii (ani wydłużenie/ zawieszenie biegu terminów, wspomnianych przez spółkę), bo nastąpiła ona dopiero w marcu 2020 r., a jak podkreślono wyżej, spółka dysponowała odpisem wyroku już w sierpniu 2019 r. Ponieważ Sąd bada bezczynność na dzień wniesienia skargi, wydanie aktu (dokonanie czynności) przez organ (odpowiednio podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej) po wniesieniu skargi, nie czyni postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie bezprzedmiotowym, dlatego należało uwzględnić skargę. Brak wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania, niewydanie aktu zawiadamiającego o niedopuszczalności, niemożliwości lub innej formie udostępnienia informacji publicznej albo niepodjęcie czynności udostępnienia informacji publicznej w terminach określonych w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i art. 15 ww. ustawy, skutkuje powstaniem stanu bezczynności po stronie zobowiązanego organu. Niezałatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w pełnym zakresie, w sposób wskazany wyżej, w terminach wskazanych w art. 13 ww. ustawy z uwzględnieniem treści art. 14 i 15 ww. ustawy, również prowadzi do bezczynności podmiotu zobowiązanego w zakresie, w jakim wniosek nie został rozpatrzony. Zdaniem Sądu bezczynność organu w tej sprawie była nie tylko niewątpliwa, ale miała charakter rażący. W sytuacji gdy Sąd uchylił pierwotną decyzję (wyrokiem z dnia [...] lipca 2019 r.), organ powinien bez zbędnej zwłoki rozpoznać wniosek ponownie. W sprawie niniejszej zajęło mu to aż 10 miesięcy. Dlatego zdaniem Sądu, bezczynność miała charakter rażący. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 29.04.2020 r., I OSK 3094/19, jakkolwiek w przepisie art. 149 § 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) brak wskazania przesłanek stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, jednak pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Przy czym jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy musi być znaczne i niezaprzeczalne; pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Odnosząc to do sprawy niniejszej, za racjonalne nie może być uznane (n.p.) zbieranie przez 10 miesięcy, pocztą mailową, zgód od pracowników na podanie informacji dotyczących wynagrodzenia. Jeżeli chodzi o ocenę bezczynności organu administracji w okresie epidemii, należy przyjąć, że zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że: przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Zatem sprawy z zakresu dostępu do informacji publicznej stanowią kategorię spraw pilnych, w stosunku do których wyłączona została regulacja z art. 15zzs ust. 1ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) (tak samo WSA w Łodzi, wyrok z dnia 28.04.2020 r., II SAB/Łd 12/20). Biorąc to wszystko pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O grzywnie (w pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wysokość grzywny, biorąc pod uwagę olbrzymi budżet, jakim dysponuje organ, jest niska, ale adekwatna do charakteru bezczynności. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) zostało wydane na podstawie art. 200 powołanej ustawy.