II SAB/Wa 402/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] maja 2024 r. na nieprzeprowadzenie czynności kontrolnych postanawia: odrzucić skargę. A.B. (dalej: skarżący) pismem z dnia 17 czerwca 2024 r. wniósł – przekazaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - skargę na bezczynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie rozpoznania jego skargi z dnia [...] maja 2024 r. na nieprzeprowadzenie czynności kontrolnych w firmie R. S.A. "z Zarządem w [...] i siedzibą w [...]" przez Państwową Inspekcję Pracy w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji, innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 97) oraz § 3 ust. 2 Zarządzenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 sierpnia 2007 r. w sprawie nadania statutu Państwowej Inspekcji Pracy (M.P. Nr 58, poz. 657 z późn. zm.), okręgowe inspektoraty pracy są odrębnymi jednostkami organizacyjnymi Państwowej Inspekcji Pracy. Nadto, stosownie do art. 21 § 1 pkt 2 k.p.a., właściwość miejscową, w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy, ustala się według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony. Z tych względów korespondencja skarżącego była przekazywana – zgodnie z art. 231 § 1 k.p.a. - do właściwych miejscowo okręgowych inspektoratów pracy, w tym do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...]. Organ podniósł również, że w niniejszej sprawie nie wpłynęło od skarżącego ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną skargę, Sąd ma obowiązek przede wszystkim zbadać, czy jest ona dopuszczalna. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Nadto, warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy na organie spoczywa obowiązek wydania aktu lub czynności oraz czy uczyniono to w przepisanym terminie i czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym - art. 58 § 3 p.p.s.a. Granice kognicji rzeczowej sądów administracyjnych określone zostały w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., jak również wynikają ze szczególnych przepisów, zawartych w innych aktach prawnych. Wyszczególnienie, w powyższym przepisie aktów i czynności oraz spraw, ma charakter wyczerpujący i stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że skarga wniesiona w innych przypadkach niż w nim wskazanych, nie podlega właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu administracji jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w punktach 1-4a artykułu 3 § 2 p.p.s.a. Przypadki te dotyczą spraw, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie lub rozstrzygają je co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, wydaniem innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz wydaniem interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zatem, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, objętych przepisami Działu VIII k.p.a. Uregulowane w Dziale VIII k.p.a. postępowanie skargowo-wnioskowe stanowi rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego. W ramach tego postępowania realizowane jest, zagwarantowane każdemu konstytucyjne (art. 63 Konstytucji RP), prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów Państwowej Inspekcji Pracy. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 13 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kontroli Państwowej Inspekcji Pracy podlegają pracodawcy - a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także przedsiębiorcy, niebędący pracodawcami - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Na podstawie art. 12 ww. ustawy, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych, stosuje się przepisy k.p.a. Skargi i wnioski, składane przez pracowników (jak też byłych pracowników) na naruszające prawo działanie pracodawcy, rozpatrywane są w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków. Przepisy Działu VIII k.p.a. nie przewidują możliwości weryfikowania przez organ odwoławczy sposobu załatwienia skargi powszechnej w postępowaniu skargowym, a zatem nie przewidują wydania jakiegokolwiek aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W Dziale VIII k.p.a., zawierającym regulacje odnoszące się do postępowania skargowego, brak jest również przepisu dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Jak wynika z akt sprawy, A. B. - pismem z dnia [...] maja 2024 r. – wystąpił, za pośrednictwem platformy ePUAP, do Prokuratury Regionalnej w [...] ze skargą na nieprzeprowadzenie kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy w [...] w firmie R. Skarga została przekazana do Głównego Inspektora Pracy – Sekcja Kontroli Wewnętrznej i była rozpatrywana na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a. . Pismem z dnia [...] maja 2024 r. udzielono skarżącemu informacji w tej sprawie. W ocenie Sądu, wniesiona przez A. B. skarga na Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie nieprzeprowadzenia czynności kontrolnych w firmie R. S.A. z siedzibą w [...] przez Okręgowy Inspektorat Pracy w [...] nie jest żadną ze spraw wymienionych w punktach 1-4 art. 3 § 2 p.p.s.a. Zatem również skarga na bezczynność organu w tej sprawie nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił wniesioną skargę, jako niedopuszczalną.