II SAB/Wa 406/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Marcinkowska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej Fundacji [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Fundacji [...], powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), w dniu [...] czerwca 2011 r. złożył do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wniosek o udostępnienie następujących informacji: 1) dlaczego i na jakiej podstawie prawnej, Sąd Najwyższy w decyzji nr [...] zamieścił referencje do programu [...] wydawnictwa [...] w sytuacji, gdy: - dane będące przedmiotem referencji są dostępne w publicznych i bezpłatnych repozytoriach prowadzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny, - na rynku komercyjnych systemów dostępu do informacji prawnych działa wiele innych podmiotów, 2) czy Sąd Najwyższy jest właścicielem licencji programu [...] wydawnictwa [...]? Jeśli tak, prosił o udzielenie informacji: - kiedy, w jakim trybie, w jakiej ilości oraz za jaką kwotę zostały one zakupione, - jakie były kryteria doboru akurat tego programu, - dlaczego Sąd Najwyższy korzysta z tego programu, a nie z publicznych i darmowych źródeł, takich jak repozytoria orzeczeń sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego i dzienniki urzędowe wydawane przez Rządowe Centrum Legislacyjne, 3) czy Sąd Najwyższy współpracuje z przedsiębiorstwem [...] w sprawach innych niż kupowanie przez Sąd Najwyższy licencji programu [...]? Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego częściowo udzielił informacji na wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. Następnie Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 11 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. nr 240, poz. 2052 ze zm.) w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 i 4 Kpa, w zw. z art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydał postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji mającej stanowić odpowiedź na pytanie, kiedy, w jakim trybie, w jakiej ilości oraz za jaką kwotę zostały zakupione przez Sąd Najwyższy od wydawnictwa [...] Sp. z o.o. uprawnienia do korzystania z programu [...]. W uzasadnieniu postanowienia Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego podał m.in., że umowy prawa cywilnego łączące organy władzy publicznej z podmiotami trzecimi, działającymi w sferze prawa prywatnego, nie należą do kategorii informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji nie mogą zostać udostępniane każdemu zainteresowanemu na zasadach i w trybie określonym w powołanej ustawie. Takie umowy nie należą bowiem do kategorii "dane publiczne" w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Umowa prawa cywilnego, w której tylko jedną stroną jest organ władzy publicznej, nie ma cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 powyżej określonej ustawy, albowiem nie zawiera jedynie oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego, lecz także oświadczenie woli przedstawiciela drugiej strony, niebędącej w danym przypadku żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie reguluje wprost sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, w której organ władzy publicznej ma rozpoznać żądanie udzielenia informacji będącej w jego posiadaniu, w przypadku gdy nie jest ona informacją publiczną w rozumieniu powołanych przepisów. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i 2 przedmiotowej ustawy, w zakresie w niej uregulowanym stosuje się przepisy Kpa o postępowaniu decyzyjnym. Dotyczy to również unormowań odnoszących się do wszczęcia postępowania. Na podstawie art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, to organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skoro jedyną alternatywą w stosunku do rzeczywistej realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 powołanej ustawy), to należało przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzą inne uzasadnione przyczyny w rozumieniu art. 61a § 1 Kpa wskazujące na konieczność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udostępnienia informacji w formie odpowiedzi na ządane przez wnioskodawcę pytania. Prezes Fundacji [...] złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 Kpa oraz art. 11 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 i 4 Kpa w zw. z art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające z dnia [...] sierpnia 2011 r. Postanowienie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez Prezesa Fundacji [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2257/11 uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że z ustawy o dostępie do informacji publicznej jednoznacznie wynika, iż decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej może być wydana wówczas, gdy żądana informacja obejmuje swoim zakresem podmiotowym i przedmiotowym ustawę i to wyłącznie wtedy, gdy chodzi o ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową, służbową, państwową, skarbową statystyczną, czy też inną tajemnicę ustawowo chronioną. W sytuacji, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, to organ zobowiązany, a takim bez wątpienia w sprawie jest Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, winien stosować przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej w załatwieniu sprawy. Powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 września 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 903/12 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku NSA przesądził, że w przedmiotowej sprawie żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej. Niniejsze postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zostało wywołane skargą z dnia 14 września 2012 r. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na pytanie dotyczące relacji pomiędzy Sądem Najwyższym, a jednym z przedsiębiorców, w której skarżący wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem Fundacji [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. zwrócił się na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej skierował do Sądu Najwyższego zapytanie zmierzające do uzyskania informacji o treści umowy lub umów wiążących Sąd Najwyższy z wydawnictwem [...], na podstawie której lub których Sąd Najwyższy korzysta z programu tego wydawnictwa o nazwie [...]. W dnia [...] sierpnia 2011 r. i [...] sierpnia 2011 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wydał postanowienie, w którym odmówił wszczęcia postępowania prowadzącego do udostępnienie informacji publicznej. Wadliwe postanowienie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Wa 2257/11, a następnie wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. pełnomocnik Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego złożył do akt sprawy odpis decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. adresowanej do skarżącego i złożył wniosek o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: W przypadku gdy organ załatwi sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami w okresie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku w sprawie, powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08, LEX nr 463487) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Taka sytuacja, jak opisano wyżej, miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W sprawie niniejszej, Sąd nie dopatrzył się, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowił art. 200 i art. 201 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania.