II SAB/Wa 408/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-10

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Iwona Dąbrowska, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pozostaje w bezczynności, odmawiając rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego i wydanie świadectwa służby, jeśli uważa, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia tych wniosków?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność Szefa ABW, uznając, że organ ten nie pozostaje w bezczynności, ponieważ prawidłowo przekazał wnioski skarżącego do Ministra Spraw Wewnętrznych, który jest organem właściwym do ich rozpatrzenia. Szef ABW nie jest następcą prawnym organów, z którymi skarżący był związany stosunkiem służby, a tym samym nie posiada kompetencji do rozpatrywania wniosków dotyczących postępowania dyscyplinarnego i wydawania świadectw służby w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący Z. T. złożył do Szefa ABW wnioski o wznowienie postępowania dyscyplinarnego oraz o wydanie świadectwa służby. Szef ABW uznał, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia tych wniosków, ponieważ skarżący był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, a organem właściwym do rozpatrzenia spraw związanych z jego służbą i zwolnieniem jest Minister Spraw Wewnętrznych. W związku z tym Szef ABW przekazał wnioski Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Skarżący złożył skargę na bezczynność Szefa ABW, twierdząc, że organ ten powinien wydać decyzję lub postanowienie w jego sprawie, a nie przekazywać ją innemu organowi.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Joanna Kube, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. T. na bezczynność Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2012 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego - oddala skargę - Wnioskiem z 26 marca 2012 r. Z. T. wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, wszczętego orzeczeniem Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] w dniu [...] listopada 1986 r. W uzasadnieniu tego wniosku Z. T. podniósł, że jego zdaniem, następcą prawnym Służby Bezpieczeństwa był Urząd Ochrony Państwa, a następcą prawnym Urzędu Ochrony Państwa jest Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wskazał, że był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, którego dotyczyła ustawa z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. nr 38, poz. 181), która mocą ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz.U. z 1990 r. nr 30, poz. 180) została uchylona w części dotyczącej Służby Bezpieczeństwa (art. 136 ust. 1 ustawy). Służba Bezpieczeństwa została rozwiązana (art. 129 ustawy o UOP) z chwilą utworzenia Urzędu Ochrony Państwa (dalej jako UOP). Zwolnienie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa nastąpiło z chwilą zorganizowania UOP, do tego czasu zaś funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa byli funkcjonariuszami UOP, o czym stanowi art. 136 ust. 2 ustawy o UOP. Następnie ustawą z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ustawa o UOP została uchylona, Urząd Ochrony Państwa został zniesiony na mocy art. 221 ustawy o ABW oraz AW, a należności i zobowiązania Szefa UOP stały się należnościami i zobowiązaniami Szefa ABW w zakresie jego kompetencji. Do kompetencji Szefa ABW należą zatem sprawy związane z postępowaniami dyscyplinarnymi. Odnosząc się zaś do podstawy prawnej wniosku, Z. T. wskazał, że zgodnie z § 49 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, postępowania dyscyplinarnego nie wznawia się po upływie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Jednak Z. T. podkreślił, że problemem jest, iż nie wiadomo kiedy orzeczenie dyscyplinarne, jeżeli w ogóle zostało wydane, się uprawomocniło. Zdaniem Z. T. postępowanie dyscyplinarne powinno zostać wznowione, ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe, w myśl § 48 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a ponadto stosownie do § 48 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, zostały ujawnione istotne dla sprawy nowe fakty i dowody, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego oraz w myśl § 48 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia orzeczenie zostało wydane na podstawie innej decyzji, która następnie została uchylona. W dalszej części wniosku Z. T. przedstawił stan faktyczny sprawy zgodnie z którym w dniu [...] listopada 1986 r. Szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] wydał decyzję o wszczęciu wobec Z. T. postępowania dyscyplinarnego, która zostaje mu ogłoszona (podana do wiadomości) w dniu 20 listopada 1986 r. W dniu [...] listopada 1986 r. funkcjonariusz Biura Śledczego MSW poinformował Z. T. o wystąpieniu Szefa WUSW w [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych z wnioskiem o wymierzenie Z. T. kary wydalenia ze służby. W dniu [...] stycznia 1987 r. Z. T. podczas przesłuchania został poinformowany o zwolnieniu ze służby z dniem [...] grudnia 1986 r. Jednocześnie wnioskiem z dnia 26 marca 2012 r. Z. T. wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wydanie świadectwa służby za okres od dnia [...] października 1972 r. do czasu zwolnienia ze Służby Bezpieczeństwa na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa lub wznowienie (podjęcie) postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu tego wniosku podobnie jak we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego Z. T. podniósł, że jego zdaniem, następcą prawnym Służby Bezpieczeństwa był Urząd Ochrony Państwa, a następcą prawnym Urzędu Ochrony Państwa jest Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zatem do kompetencji Szefa ABW należą sprawy związane z wydaniem mu świadectwa służby. Z. T. podkreślił, że nigdy nie otrzymał jakiejkolwiek decyzji o zwolnieniu ze służby, a w 1989 r. otrzymał z Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] dokument przypominający świadectwo pracy, z którego wynika, że był zatrudniony w organach MO wojew. [...] od dnia [...] października 1972 r. do dnia [...] stycznia 1987 r., gdzie zajmował stanowisko funkcjonariusza. Z tego też dokumentu dowiedział się, że został zwolniony z dniem [...] stycznia 1987 r., a w 1998 r. dowiedział się o istnieniu rozkazu MSW nr [...] . W maju 2007 r. otrzymał z Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwacji Dokumentów IPN w [...] potwierdzone kserokopie wyciągu z rozkazu nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r. Na jednej z kserokopii nie ma daty zwolnienia a na drugiej pismem ręcznym figuruje dopisek "z dniem [...] stycznia 1997 r.". Podsumowując skarżący stwierdził, że skoro nie ma żadnych dowodów (ani rozkazu zwalniającego ani dowodu jego doręczenia) na to, że został zwolniony ze służby z dniem [...] grudnia 1986 r., czy też z dniem [...] stycznia 1987 r. to jedyne zwolnienie jakie mogło nastąpić to zwolnienie na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa. Tym samym wniosek jest uzasadniony. Pismem z 14 sierpnia 2012 r. Szef ABW poinformował Z. T., że jego wnioski zostały przekazane zgodnie z właściwością obecnemu Ministrowi Spraw Wewnętrznych, bowiem organem, z którym funkcjonariusz SB związany był stosunkiem służby, był Minister Spraw Wewnętrznych, a skoro tak, to obecny Minister Spraw Wewnętrznych jest jego następcą prawnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że Szef ABW, a poprzednio Szef UOP może ewentualnie odpowiadać wyłącznie za szkody o charakterze cywilnoprawnym wyrządzone przez funkcjonariuszy SB. Następnie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pismem z 16 sierpnia 2012 r. przekazał, zgodnie z właściwością, wnioski Z. T. z 26 marca 2012 r. dotyczące wydania świadectwa służby za okres od dnia [...] października 1972 r. do dnia [...] lipca 1990 r. oraz wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, wszczętego przez Szefa WUSW w [...] , wraz z kompletem materiałów zebranych w sprawie. W piśmie tym Szef ABW wskazał, że Z. T. został przyjęty z dniem [...] października 1972 r. do Milicji Obywatelskiej, a ostatnim miejscem pełnienia przez niego służby był Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] na stanowisku Kierownika Sekcji V Służby Bezpieczeństwa. Rozkazem personalnym Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. został on zwolniony [...] stycznia 1987 r. ze służby w SB, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL, co oznacza dyscyplinarne wydalenie ze służby. Powyższy rozkaz podpisał Minister Spraw Wewnętrznych. W ocenie Szefa ABW, Z. T. był funkcjonariuszem SB ale jednostką organizacyjną, z której został zwolniony, był Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych, zaś organem zwalniającym - Minister Spraw Wewnętrznych. Zatem obecny Minister Spraw Wewnętrznych jest organem władnym rozpatrzeć wniosek Z. T.. Na potwierdzenie ustaleń co do właściwości rzeczowej Szef ABW wskazał na akty prawne potwierdzające następstwo prawne MSW, a nie ABW w sprawie, tj. dekret z dnia 7 grudnia 1954 r. o naczelnych organach administracji państwowej w zakresie spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa publicznego (Dz.U. nr 24, poz. 269 ze zm.), którym powołano Urząd Ministra Spraw Wewnętrznych, ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów (Dz.U. nr 38, poz. 172 ze zm.), która przekształciła urząd w organ administracji państwowej, tym samym Minister Spraw Wewnętrznych stał się naczelnym organem administracji państwowej wykonującym swoje zadania poprzez Służbę Bezpieczeństwa i Milicję Obywatelską, jednostki wojskowe czyli NJW MSW oraz straż pożarną. Minister posiadał swoje terenowe organy w postaci wojewódzkich, rejonowych, miejskich i dzielnicowych urzędów spraw wewnętrznych oraz komendantów komisariatów i posterunków Milicji Obywatelskiej. Tak więc Minister Spraw Wewnętrznych będący naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego posiadał swoje "delegatury" w kraju i odpowiadał za ich działanie. Z pkt 14 załącznika nr 1 zarządzenia MSW z dnia 27 grudnia 1985 r. (M.P. nr 48, poz. 313 ze zm.) wynika, że Ministrowi Spraw Wewnętrznych podlegał także Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] właściwy dla miast: [...] oraz gmin: [...] , to potwierdza to fakt, iż urząd ten będąc w strukturze MSW stanowił jego terenową jednostkę organizacyjną. Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa, działając w strukturze MSW, posiadali organizacyjne wyodrębnienie i własną nazwę, ale na poziomie administracyjnoprawnym ich przełożonym i organem, z którym nawiązywali i rozwiązywali stosunek służbowy był Minister Spraw Wewnętrznych. Wynikało to z art. 20 i 21 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL (Dz.U. nr 38, poz. 181 ze zm.), zgodnie z którym oficerów MO i SB zwalnia ze służby Minister Spraw Wewnętrznych, zaś chorążych, podoficerów i szeregowych zwalniają ze służby przełożeni. Zdaniem Szefa ABW, wobec tak jednoznacznie brzmiących przepisów prawa uznać należało, że organem, z którym funkcjonariusz SB związany był stosunkiem służby, był Minister Spraw Wewnętrznych, a skoro tak, to i obecny Minister Spraw Wewnętrznych jest jego następcą prawnym. Szef ABW nie jest następcą prawnym i nie przejął zobowiązań o charakterze administracyjnoprawnym zarówno po SB, jak i po Milicji Obywatelskiej i jej terenowych jednostkach organizacyjnych. Pismem z 30 sierpnia 2012 r. Z. T. wniósł za pośrednictwem Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność tego organu w sprawie wniosków z 26 marca 2012 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego lub wydania świadectwa służby. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jego zdaniem, decyzje w sprawie uwzględnienia wniosków, odrzucenia bądź ich ewentualnego przekazania Ministrowi Spraw Wewnętrznych winny zapaść w formie decyzji. Obowiązek wydania decyzji przez Szefa ABW wynika bowiem z art. 104 § 1 k.p.a., a w sprawach wznowienia postępowania dyscyplinarnego lub jego odmowy zobowiązany jest wydać postanowienie, stosownie do § 51 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzenia postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie nie ma znaczenia historia tworzenia i podporządkowania organów bezpieczeństwa Państwa. Istotne jest, który organ zwalniał i wydawał świadectwa pracy funkcjonariuszom SB z chwilą utworzenia Urzędu Ochrony Państwa i ten sam organ winien wydać mu świadectwo służby lub wznowić postępowanie dyscyplinarne. W ocenie skarżącego, nie został formalnie zwolniony, bowiem decyzja (rozkaz) nie został mu doręczony/podany do wiadomości. Ponadto podkreślił, że sprawą sporną pozostaje czy rozkaz o zwolnieniu był decyzją administracyjną. Podniósł, że nie żąda zmiany żadnej decyzji, ale chce, aby decyzja wydana przez Ministra Spraw Wewnętrznych, jeżeli istnieje i pozostaje w mocy, została mu doręczona i mogła odnieść skutek w postaci zwolnienia go ze służby z dniem jej doręczenia stosownie do art. 109 i 110 k.p.a., lub zwolnienia z mocy prawa z chwilą utworzenia UOP, bądź doręczenia wiarygodnych dowodów, że został zwolniony z dniem [...] stycznia 1987 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że na złożone w dniu 26 marca 2012 r. wnioski skarżący otrzymał odpowiedź, w której wskazano na brak właściwości Szefa ABW do ich rozpatrzenia i poinformowano o ich przekazaniu w trybie art. 65 § 1 k.p.a., według właściwości, do Ministra Spraw Wewnętrznych. Organ podniósł, że przepis ten nie nakłada obowiązku wydania decyzji administracyjnej w takich wypadkach. Organ wskazał, że skarżący nigdy nie był funkcjonariuszem Urzędu Ochrony Państwa ani także Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zatem Szef ABW nie miał kompetencji do rozstrzygania w sprawach, z którymi skarżący zwrócił się do Szefa ABW. Organ podkreślił, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący był funkcjonariuszem SB ale jednostką organizacyjną, z której został zwolniony był Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych zaś organem zwalniającym Minister Spraw Wewnętrznych, tym samym to obecny Minister Spraw Wewnętrznych jest organem władnym rozpatrzyć wnioski skarżącego. Pismem z 23 października 2012 r. skarżący wycofał się z twierdzenia, że przekazanie akt wymaga decyzji, jednak zdaniem skarżącego, samo przekazanie nie czyni niewłaściwym Szefa ABW w sprawie wniosku, a Minister Spraw Wewnętrznych nie jest przekazaniem tym związany. W ocenie skarżącego, do rozpatrzenia jego wniosku w sprawie wznowienia lub podjęcia postępowania dyscyplinarnego właściwy jest tylko i wyłącznie Szef ABW lub Komendant Wojewódzki Policji w [...] , ale nie Minister Spraw Wewnętrznych. Minister Spraw Wewnętrznych nigdy nie był jego pracodawcą i nie on wszczynał postępowanie dyscyplinarne. Wznowić postępowanie dyscyplinarne, lub odmówić jego wznowienia, może przełożony dyscyplinarny (następca prawny), który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Minister Spraw Wewnętrznych nie jest przełożonym dyscyplinarnym ani funkcjonariuszy ABW, ani funkcjonariuszy Policji. W sprawie wydania świadectwa służby, zdaniem skarżącego, organem właściwym w sprawie jest Szef ABW, ponieważ nie domaga się świadectwa służby do dnia [...] stycznia 1987 r., ale do dnia [...] lipca 1990 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola legalności obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 p.p.s.a. W tym zakresie stwierdzić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Wskazać należy, że przed wniesieniem skargi do Sądu, zostało wniesione przez stronę skarżącą 19 maja 2012 r. do Szefa ABW wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co oznacza, że skarga w niniejszej sprawie na bezczynność organu, jako dopuszczalna i jako wniesiona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 p.p.s.a., podlega merytorycznej ocenie. Stwierdzić należy, że przedmiotem postępowania sądowego jest skarga na bezczynność Szefa ABW, polegająca na nierozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 26 marca 2012 r. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, wszczętego orzeczeniem Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] w dniu [...] listopada 1986 r. ewentualnie o wydanie świadectwa służby za okres od dnia [...] października 1972 r. do czasu zwolnienia ze Służby Bezpieczeństwa na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa. Wskazać należy, że kodeks postępowania administracyjnego stanowi, iż po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu administracji publicznej do którego podanie to zostało złożone jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Przez ocenę formalną należy rozumieć sprawdzenie, czy podanie odpowiada wymaganiom formalnym dla tego rodzaju pisma, art. 63 § 1 k.p.a. Natomiast przez ocenę procesową, należy rozumieć stwierdzenie istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania w tym także ustalenie zdolności organu do prowadzenia postępowania w tej sprawie i wydania stosownej decyzji (art. 19). Z kolei w przypadku negatywnej oceny złożonego podania (wniosku), a zwłaszcza w przypadku ustalenia, iż wniosek został skierowany do organu niewłaściwego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie sprawy do organu właściwego zgodnie z treścią art. 65 k.p.a. Należy bowiem pamiętać, iż sprawę administracyjną rozpoczyna prawidłowo złożony wniosek do organu właściwego. Z powyższych względów Szef ABW przekazał Ministrowi Spraw Wewnętrznych w dniu 16 sierpnia 2012 r., wnioski skarżącego z 26 marca 2012 r., jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie najistotniejszym jednak zagadnieniem jest ustalenie właściwości organu pod kątem orzeczenia dyscyplinarnego, wszczętego w stosunku do skarżącego decyzją Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] w dniu [...] listopada 1986 r. Właściwość bowiem Ministra Spraw Wewnętrznych a poprzednio Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania spraw związanych ze zwolnieniem skarżącego ze służby w Służbie Bezpieczeństwa była wielokrotnie już przedmiotem badań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który rozpoznając skargi Z. T. na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dotyczące rozkazu personalnego nr [...] z [...] grudnia 1986 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w SB, nie zakwestionował właściwości tego organu, jako organu właściwego. Przechodząc zaś do rozkazu o ukaraniu skarżącego karą dyscyplinarną, którego wszczęcie postępowania było przedmiotem jego wniosku z 26 marca 2012 r. to wskazać należy, że w ustawie z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL, przepisy rozdziału 7 "wyróżnienia i odpowiedzialność dyscyplinarna" regulowały kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy, w tym funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 72 ust. 3 pow. ustawy o pociągnięciu funkcjonariusza do odpowiedzialności dyscyplinarnej występują organy, o których mowa w ust. 1 i 2 , do właściwego organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych lub do Ministra Spraw Wewnętrznych. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 1 pow. ustawy właściwi do udzielania wyróżnień oraz wymierzania kar dyscyplinarnych są przełożeni upoważnieni przez Ministra Spraw Wewnętrznych. Stwierdzić należy, że rozkaz personalny nr [...] z [...] grudnia 1986 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w SB został wydany wprawdzie w oparciu o art. 16 ust. 1 pow. ustawy, tj. przepis zwalniający ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, ale również w podstawie tego rozkazu zamieszczono art. 73 ust. 1 pow. ustawy. Ponadto w treści tego rozkazu nie tylko przytoczono jakie zasady dyscypliny służbowej skarżący naruszył, ale również rozkazem tym wymierzono mu karę wydalenia ze służby. Jest to zatem, zdaniem Sądu, nie tylko rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby ale również zawiera on w swej treści orzeczenie dyscyplinarne, które było efektem wszczętego postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] listopada 1986 r. W tej sytuacji zbadać należy czy organ zasadnie uznał się w sprawie za organ niewłaściwy przekazując wnioski skarżącego z 26 marca 2012 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd Szefa ABW, że nie jest on w sprawie organem właściwym. Przypomnieć bowiem należy, że skarżący został przyjęty z dniem [...] października 1972 r. do Milicji Obywatelskiej, a ostatnim miejscem pełnienia przez niego służby był Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] na stanowisku Kierownika Sekcji V Służby Bezpieczeństwa. Rozkazem personalnym Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. został on zwolniony [...] stycznia 1987 r. ze służby w SB, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL, co oznacza dyscyplinarne wydalenie ze służby. Powyższy rozkaz podpisał Minister Spraw Wewnętrznych. Tak więc Z. T. był funkcjonariuszem SB, a jednostką organizacyjną, z której został zwolniony, był Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych, organem zwalniającym - Minister Spraw Wewnętrznych. Oznacza to zatem, że Minister Spraw Wewnętrznych jest organem władnym do rozpatrzenia wniosków Z. T.. Przypomnieć należy również, że dekretem z dnia 7 grudnia 1954 r. o naczelnych organach administracji państwowej w zakresie spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa publicznego (Dz.U. nr 24, poz. 269 ze zm.), powołano Urząd Ministra Spraw Wewnętrznych, następnie ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów (Dz.U. nr 38, poz. 172 ze zm.), przekształciła urząd w organ administracji państwowej, tym samym Minister Spraw Wewnętrznych stał się naczelnym organem administracji państwowej, wykonującym swoje zadania poprzez Służbę Bezpieczeństwa i Milicję Obywatelską, jednostki wojskowe czyli NJW MSW oraz straż pożarną. Minister Spraw Wewnętrznych posiadał swoje terenowe organy w postaci wojewódzkich, rejonowych, miejskich i dzielnicowych urzędów spraw wewnętrznych oraz komendantów komisariatów i posterunków Milicji Obywatelskiej. Ponadto Minister Spraw Wewnętrznych, będący naczelnym organem administracji państwowej w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, posiadał swoje "delegatury" w kraju i odpowiadał za ich działanie. Z pkt 14 załącznika nr 1 zarządzenia MSW z dnia 27 grudnia 1985 r. (M.P. nr 48, poz. 313 ze zm.) wynika, że Ministrowi Spraw Wewnętrznych podlegał również Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] właściwy dla miast: [...] oraz gmin: [...], co oznacza, iż urząd ten będąc w strukturze MSW stanowił jego terenową jednostkę organizacyjną. Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa, działając w strukturze MSW, posiadali organizacyjne wyodrębnienie i własną nazwę, ale na poziomie administracyjnoprawnym ich przełożonym i organem, z którym nawiązywali i rozwiązywali stosunek służbowy był Minister Spraw Wewnętrznych. Wynikało to z art. 20 i 21 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej PRL (Dz.U. nr 38, poz. 181 ze zm.), zgodnie z którym oficerów MO i SB zwalnia ze służby Minister Spraw Wewnętrznych, zaś chorążych, podoficerów i szeregowych zwalniają ze służby przełożeni. A zatem nie budzi wątpliwości, że organem, z którym funkcjonariusz SB związany był stosunkiem służby, był Minister Spraw Wewnętrznych, który również był organem nadzorującym postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy SB, a skoro tak, to i obecny Minister Spraw Wewnętrznych jest jego następcą prawnym. Szef ABW nie jest następcą prawnym i nie przejął zobowiązań o charakterze administracyjnoprawnym zarówno po SB, jak i po Milicji Obywatelskiej i jej terenowych jednostkach organizacyjnych. Podkreślić należy, że Sąd na obecnym etapie postępowania nie będzie wypowiadał się w kwestii prawidłowości orzeczenia dyscyplinarnego, bowiem rozkaz o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej nie jest obecnie przedmiotem rozpoznania przez Sąd. Istotne jest jedynie czy Szef ABW jest organem właściwym do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, o którym mowa w piśmie Z. T. z dnia 26 marca 2012 r. Biorąc zatem wskazane wyżej wywody Sądu, Szef ABW nie pozostaje w bezczynności, nie jest bowiem organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego. Bezczynnością jest wyłącznie sytuacja, w której organ będąc niewłaściwym w sprawie, nie przekazuje jej niezwłocznie do właściwego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Bezspornym bowiem jest, iż wnioski skarżącego z 26 marca 2012 r. zostały niezwłocznie przekazane organowi właściwemu. Natomiast to co stało się po jego przekazaniu, nie wchodzi w zakres rozpoznawanej przez Sąd sprawy. Konkludując, przekazanie przez organ wniosku strony według właściwości innemu organowi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło