II SAB/Wa 408/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Stowarzyszenia [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Stowarzyszenie [...] dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K. C. z dnia [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt 1, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz K. C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi K. C. z [...] kwietnia 2024 r. jest bezczynność Stowarzyszenia [...] zs. w [...] w rozpoznawaniu wniosku z [...] lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, którym skarżący zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) jakiej wysokości kwoty (zwłaszcza dotacji) otrzymało Stowarzyszenie od instytucji publicznych w okresie od 2018 r. do dnia udzielenia odpowiedzi - ze wskazaniem wysokości poszczególnych kwot, nazwy instytucji je przekazujących oraz celu i daty przekazania kwoty; 2) w jaki sposób te kwoty zostały wydatkowane przez wymienienie opisu usług i towarów na fakturach zakupowych wystawionych Stowarzyszeniu i wielkości kwoty za towar i usługę; 3) komu i jakie wypłacono za te kwoty wynagrodzenia na mocy umów o pracę, zleceń i umów o dzieło itd. oraz jaka praca została świadczona Stowarzyszeniu w związku z tymi umowami; 4) jakie korzyści społeczne przysporzone zostały mieszkańcom [...] dzięki poczynionym za ww. kwoty wydatkom. W skardze do Sądu skarżący wniósł o stwierdzenie, że Stowarzyszenie dopuściło się bezczynności, o zobowiązanie Stowarzyszenia do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2024 r. niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił Stowarzyszeniu, że mimo upływu ustawowego terminu na reakcję na wniosek Stowarzyszenie nie udzieliło mu żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę z [...] sierpnia 2024 r. Stowarzyszenie zawiadomiło Sąd, że Skarżący został poinformowany, że żądane przez niego dane stanowią informację przetworzoną, która zostanie udostępniona niezwłocznie, nie później niż do [...] sierpnia 2024 r. Pismem z [...] sierpnia 2024 r. Stowarzyszenie odpowiedziało skarżącemu na jego wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do dokonania w określonym terminie czynności (pkt 1) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Przepisy p.p.s.a. nie konkretyzują pojęcia nieostrego bezczynności. W doktrynie w ślad za orzecznictwem przyjmuje się, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go podjęciem w terminie stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy ów "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udostępnienia (art. 10 ust. 1), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1), nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3), względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) lub nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępniania informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Poza tym sąd musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie oraz, jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, PPP nr 6/2012, s. 75 i n., oraz wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12). Wątpliwości ani Sądu, ani Stron nie budzi to, że Stowarzyszenie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej: u.d.i.p.), zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są m.in. podmioty reprezentujące osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, ponieważ dysponuje środkami publicznymi, w szczególności przekazanymi przez Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r. (sygn. akt I OSK 1098/17), od podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., nie można żądać innych informacji niż z zakresu wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Żądane przez skarżącego wiadomości należy uznać za informację publiczną, ponieważ dotyczą źródeł publicznego finansowania działań Stowarzyszenia oraz sposobu wydatkowania publicznych środków przez Stowarzyszenie, jak również celów, na jakie są przeznaczane. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (§ 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (§ 2). Wniosek skarżącego został doręczony Stowarzyszeniu [...] marca 2024 r., w związku z czym termin na jego rozpoznanie upływał [...] marca 2024 r. Tymczasem Stowarzyszenie pismem z [...] czerwca 2024 r. wyznaczyło na [...] sierpnia 2024 r. termin udostępnienia żądanej informacji. Jednocześnie zwróciło się o podanie szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji, w ocenie Stowarzyszenia, przetworzonej. Pismem z [...] sierpnia 2024 r. natomiast Stowarzyszenie udostępniło informację publiczną objętą wnioskiem skarżącego. Stowarzyszenie uchybiło zatem terminowi na rozpoznanie wniosku skarżącego, jednakże Sąd, porównawszy treść wniosku skarżącego oraz odpowiedzi Stowarzyszenia, uznał, że uczyniło zadość żądaniu skarżącego i udostępniło całość informacji wymaganych wnioskiem z [...] lutego 2024 r. Stwierdzenie, że bezczynność danego podmiotu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzecznictwo zarezerwowało dla niemających racjonalnego uzasadnienia, jakościowo oczywistych i ilościowo znaczących przypadków obrazy obowiązujących norm prawnych (podobnie NSA w wyroku z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20, oraz w powołanym tam orzecznictwie). Zaliczono do nich m.in. rozpoznanie wniosku ze znaczącym uchybieniem ustawowemu terminowi (por. prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 14/15), niewykonywanie przez podmiot prawomocnego wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 26 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Bk 169/17), długotrwałe ignorowanie przez podmiot wniosku (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 570/23) lub obstrukcja przejawiająca się niekonsekwentnym stosowaniem przez podmiot kolejnych instytucji prawnych dającym pretekst do nieudostępniania wnioskowanej informacji (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 748/23). Zdaniem Sądu nie można przypisać bezczynności Stowarzyszenia rażącego naruszenia prawa. Co prawda Stowarzyszenie znacząco, bo o kilka miesięcy, przekroczyło ustawowy termin na rozpoznanie wniosku skarżącego i zareagowało na wniosek dopiero po wniesieniu do Sądu przez skarżącego skargi na bezczynność, należy mieć jednak na uwadze to, że Stowarzyszenie jest organem administracji publicznej jedynie w znaczeniu funkcjonalnym i to na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Należy zatem stosować do niego mniej rygorystyczne wymagania dotyczące stosowania prawa niż do organów administracji publicznej sensu stricto (np. organów administracji rządowej lub samorządu terytorialnego), które dysponują własnymi urzędami zapewniającymi im obsługę organizacyjną i prawną. Po zważeniu charakteru prawnego Stowarzyszenia oraz rodzaju i stopnia naruszenia przez nie prawa w niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że drugi z wymienionych czynników nie przeważył nad pierwszym i nie uzasadniał orzeczenia rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność.