II SAB/Wa 412/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku skarżącego S. K. z dnia [...] kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] kwietnia 2025r. S.K. zwrócił się do Starosty [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji drogowej opisanej w obwieszczeniu Starosty z [...] marca 2025r. (obwieszczenie to zostało dołączone do wniosku) i o przesłanie mu : wniosku w tej sprawie, mapy z projektem podziału i mapy projektu budowlanego. W reakcji na wniosek pytany podmiot pismem z dnia [...] kwietnia 2025r. powiadomił stronę, że ponieważ postępowanie dotyczące owej inwestycji toczy się w Wydziale Architektury, nie może udostępnić żądanych dokumentów. Dnia 23 kwietnia 2025r. S.K. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z [...] kwietnia 2025r. wnosząc o zobowiązanie Starosty do jego rozpoznania i o przyznanie kosztów postepowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że dostęp do akt toczącego się postępowania administracyjnego posiadają tylko jego strony w myśl art.73 K.p.a. Skoro wnioskodawca nie jest stroną owego postępowania, to brak jest podstaw do udostępnienia mu spornej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest zarówno informacji o działalności organów władzy publicznej, jak i treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji, 7. powiadomić pismem wnioskodawcę, że istnieje odrębny od ustawy o dostępie do informacji publicznej tryb dostępu do żądanych danych. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega więc z reguły na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, błędne uznanie istnienia odrębnego trybu dostępu do informacji lub na błędne przeświadczenie że udostępnił ją w BIP, lub też na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż okolicznością niesporną i nie budzącą wątpliwości Sądu było to, że adresat wniosku jest co do zasady zobowiązany do udostępniania informacji publicznej jak i to, że przedmiotem wniosku była informacja o takim właśnie charakterze. Odnosiła się bowiem do szeroko pojętej problematyki realizacji celów publicznych i dysponowania środkami publicznymi. Stąd istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpoznał wniosek inicjujący postępowanie, w jeden z w/w prawem przewidzianych sposobów. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Pomimo tego, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, pismo organu z [...] kwietnia 2025r. będące reakcją na wniosek nie było załatwieniem sprawy w jeden z dopuszczalnych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej sposobów. Sam fakt toczenia się postępowania administracyjnego z którym związane było pytanie strony, nie stanowi per se przeszkody w udostępnieniu spornych dokumentów. Organ w omawianej odpowiedzi nie rozwinął z resztą swojej tezy i nie wyjaśnił w sposób dokładny i jednoznaczny przyczyn niemożliwości zrealizowania żądania strony. Tok swojego rozumowania organ przedstawił dopiero w odpowiedzi na skargę. Wnioski jakie tam wysnuł z analizy art.73 K.p.a. w realiach faktycznych niniejszej sprawy są jednak nie do zaakceptowania. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych, na istnienie odrębnego od udip trybu dostępu do akt postępowania administracyjnego organ może powoływać się tylko w sytuacji, gdy autorem żądania udostępnienia informacji publicznej z akt danego postępowania jest jego strona. Diametralnie inna sytuacja występuje w sytuacji, gdy inicjator postępowania procedowanego w trybie dostępu do informacji publicznej nie jest stroną postępowania administracyjnego, którym się interesuje. Wtedy właśnie, skoro taki wnioskodawca nie posiada statusu strony danego postepowania administracyjnego, nie posiada możliwości wglądu w jego akta w trybie K.p.a. Stąd, aby starać się uzyskać taki dostęp, musi skorzystać z trybu dostępu do informacji publicznej. W świetle powyższego uznać należało, iż nie istniała prawna podstawa uzasadniająca stanowisko organu, jakie zaprezentował on w odpowiedzi na skargę. Przywołane zaś w niej uzasadnienie sądowe nie dotyczyło sytuacji tożsamej z tą, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Reasumując, w realiach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec nie udzielenia żądanych informacji skarżącemu w wyniku błędnego przyjęcia istnienia odrębnego od udip trybu dostępu do nich, zachodziła konieczność zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art.149 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art.149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Organ zareagował na wniosek strony w ustawowym terminie. Nic nie wskazuje zaś na to, by końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, wynikała z jego złej woli. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).