II SAB/Wa 414/23
WyrokWSA w Warszawie2024-01-19
Skład orzekający: Joanna Kube, Izabela Głowacka-Klimas, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Zagranicznych był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zaświadczeń wydawanych przez Konsula RP i czy jego bezczynność w tym zakresie była bezprawna?Ratio decidendi
Minister Spraw Zagranicznych pozostawał w bezczynności, gdyż nie rozpatrzył wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni ani nie wydał decyzji odmownej. Żądane informacje stanowiły informację publiczną, gdyż dotyczyły działalności Konsula RP jako funkcjonariusza publicznego wykonującego zadania publiczne. Brak rozpatrzenia wniosku stanowi bezczynność, jednak bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ podjął działania wyjaśniające i wskazał swoje stanowisko.Stan faktyczny
Polskie Towarzystwo złożyło w kwietniu 2023 r. wniosek do Ministra Spraw Zagranicznych o udostępnienie skanów zaświadczeń wydanych przez Konsula RP oraz informacji o dokumentach, na podstawie których te zaświadczenia zostały wydane. Minister odmówił uznania tych informacji za publiczne i nie rozpatrzył wniosku w ustawowym terminie. Towarzystwo wniosło skargę na bezczynność Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Ministra Spraw Zagranicznych do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi P. na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Spraw Zagranicznych do rozpatrzenia wniosku P. z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz P. z siedzibą w W. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Polskie Towarzystwo [...] z siedzibą w W. w dniu [...] kwietnia 2023 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwróciło się do Ministra Spraw Zagranicznych o udostępnienie w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."): 1) skanów wszystkich zaświadczeń określonych w art. 37 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, które wydał Konsul RP w T. w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2022 r., 2) informacji, na podstawie jakich dokumentów wydano każde ze wskazanych wyżej zaświadczeń.
Minister Spraw Zagranicznych w odpowiedzi na powyższy wniosek, udzielonej w wiadomości e-mail z [...] kwietnia 2023 r., poinformował wnioskodawcę, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej oraz że wniosek ma charakter ogólny, sprowadza się do zapytania o udostępnienie "wszystkich zaświadczeń" dotyczących zagadnienia, a w konsekwencji nie zawiera jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w ramach procedury dostępu do informacji publicznej. Organ administracji, powołując się na poglądy orzecznictwa, poinformował Towarzystwo, że istotą złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest uzyskanie informacji w celu realizacji jawności życia publicznego i kontroli władzy publicznej. Informacja publiczna powinna stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego, a nie służyć gromadzeniu informacji w ramach i na potrzeby działalności statutowej wnioskodawcy. Zaznaczył również, że nie jest informacją publiczną informacja dotycząca stosowania prawa w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej w ramach zindywidualizowanego i skonkretyzowanego postępowania administracyjnego.
W dniu [...] maja 2023 r. Polskie Towarzystwo [...] z siedzibą w W., działając przez pełnomocnika radcę prawnego B. B., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając mu naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., poprzez nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej w przewidzianym terminie.
W uzasadnieniu skargi Polskie Towarzystwo [...] odwołało się do art. 61 Konstytucji RP i art. 2 ust. 1 u.d.i.p. i wywiodło, że informacje, których udostępnienia się domaga, stanowią informacje publiczne. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne, w tym treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, a także treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych - niezależnie od tego, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Następnie odniosło się do definicji legalnej "dokumentu urzędowego" (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.) i przytaczając liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy judykatury dotyczące problematyki bezczynności w udostępnianiu dokumentów urzędowych (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 38) podkreśliło, że obejmuje on wszelkie treści oświadczeń woli lub wiedzy bez względu na formę ich utrwalenia. Złożenie danego dokumentu w aktach sprawy stanowi jedną, ale nie jedyną z przesłanek uznania danego dokumentu za dokument urzędowy. Dokumentem urzędowym może być zarówno ten, który został skierowany do innego podmiotu, jak i ten, który został tylko złożony do akt sprawy.
W ocenie strony skarżącej w świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zaświadczenie wydane przez właściwego konsula RP na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o broni i amunicji stanowi dokument urzędowy podlegający udostępnieniu w trybie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Polskie Towarzystwo [...] nie zgodziło się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym jego wniosek "ma charakter ogólny" i dlatego nie może być załatwiony w trybie u.d.i.p. Wywiodło, że wnosiło o udostępnienie precyzyjnie zdefiniowanego zbioru dokumentów urzędowych co do którego zawartości nie można mieć najmniejszej nawet wątpliwości. Przedmiotem wniosku było bowiem udostępnienie określonej kategorii dokumentów urzędowych - zaświadczeń określonych w powołanej podstawie prawnej, wydanych przez zdefiniowanego we wniosku urzędnika organu, we wskazanym okresie czasu. W związku z powyższym, uwzględniając poglądy orzecznictwa, wniosek powinien zostać rozpatrzony przez organ, a jego rozpatrzenie nie powinno nastręczać organowi problemów natury semantycznej (tj. niemożności zrozumienia jego treści i ustalenia przedmiotu wniosku).
Towarzystwo wyjaśniło, że przygotowuje raport pt. "[...]", w którym zamierza przedstawić analizę standardu dowodowego, w oparciu o który wydawane są przez konsulów RP zaświadczenia. Powyższy raport zostanie opublikowany na stronie internetowej Towarzystwa. Bez wnioskowanych informacji powyższy dokument nie będzie mógł powstać. Dlatego, mimo że wniosek dotyczy informacji publicznej prostej, jego poprawna realizacja przez organ jest dla interesu publicznego szczególnie istotna.
Polskie Towarzystwo [...] wniosło o zobowiązanie Ministra Spraw Zagranicznych do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Minister Spraw Zagranicznych w odpowiedzi na skargę Towarzystwa wniósł o jej odrzucenie na podstawie: a) art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 46 § 2 pkt 1 lit c i art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") - w przypadku nieuzupełnienia przez Towarzystwo, po wezwaniu Sądu numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numeru identyfikacji podatkowej REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji albo numeru identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania; b) art. 58 art. § 1 pkt 3 w związku art. 46 § 3 i art. 49 § 1 p.p.s.a. – w przypadku nieuzupełnienia przez Towarzystwo, po wezwaniu Sądu, pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu; c) art. 58 § 1 pkt 3 w związku art. 214 § 1 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku nieuiszczenia przez stronę skarżącą, po wezwaniu przez Sąd, wpisu od skargi.
W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. udzielił skarżącemu Towarzystwu [...] odpowiedzi na jego wniosek w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Minister Spraw Zagranicznych dodał, że nie można tracić z pola widzenia, że skarżący w krótkich odstępach czasu złożył analogiczne wnioski o dostęp do informacji publicznej nie tylko w odniesieniu do działalności Konsula RP w T., ale również w odniesieniu do kilkudziesięciu innych placówek zagranicznych. Skala działań skarżącego nakazuje, w związku z tym, postawić pytanie, czy w rozpatrywanej sprawie (sprawach), nie mamy do czynienia z przekroczeniem granic korzystania z prawa do informacji publicznej.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2023 r. pełnomocnik Polskiego Towarzystwa [...], ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, zarzucił, że Minister "utrudnia sprawowanie funkcji kontrolnej instytucji społeczeństwa obywatelskiego wobec organu administracji publicznej". Przygotowywany przez Towarzystwo raport "[...]" przedstawia ocenę spójności standardu dowodowego stosowanego przez konsulów RP w procesie wydawania obywatelom RP zaświadczeń określonych w art. 37 ust. 1 powołanej ustawy. Rzetelność metodologiczna raportu wymaga, by analiza przeprowadzona przez skarżącego opierała się na danych ze wszystkich konsulatów RP.
Skarżący podniósł również, że praktyka administracyjna konsulów RP w zakresie wydawania zaświadczeń o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest niejednolita. W wiadomości e-mail z dnia [...] sierpnia 2023 r. Minister poinformował go, że przepisy ustawy o broni i amunicji "nie wskazują wprost, jakie dokumenty musi przedstawić wnioskodawca w celu otrzymania zaświadczenia na przywóz broni i amunicji na terytorium RP. (...) Stąd zwykle złożenie wniosku o zaświadczenie poprzedza kontakt z konsulem w celu doprecyzowania wymogów." To "doprecyzowanie wymogów" przybiera niekiedy postać formułowania wobec wnioskodawcy żądań nie znajdujących podstawy w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Uwzględniając powyższe pełnomocnik skarżącego podkreślił, że "polskie środowisko posiadaczy broni" ma prawo uzyskać informację co do tego, jak konsulowie RP wywiązują się z obowiązku nałożonego przez przepisy ustawy o broni i amunicji na funkcjonariuszy publicznych. Zaznaczył jednocześnie, że dostęp do informacji na temat działalności polskiego państwa we wskazanym wyżej obszarze nie jest przywilejem, lecz konstytucyjnie i ustawowo zagwarantowanym prawem.
Pełnomocnik Towarzystwa podniósł nadto, że organ nie wykazał żadnej z przesłanek nadużycia prawa do informacji publicznej w niniejszej sprawie. Wielość wniosków o udostępnienie informacji publicznej i ich obszerność nie świadczy jeszcze o nadużyciu prawa do informacji publicznej, gdyż nie przesądza, że działania skarżącego nie są podejmowane w interesie publicznym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2021 r. II SAB/Wa 235/21). Dlatego też ewentualne powoływanie się na nadużycie prawa do informacji publicznej musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli (wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. III OSK 86/21).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, jest uzasadniona.
Bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej występuje wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej i będący w posiadaniu żądanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) nie udostępniał w ustawowym14-dniowym terminie tej informacji (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., czy wnioskowana informacja stanowi informację o sprawach publicznych i wreszcie, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na te pytania, czy podmiot ten wywiązał się z obowiązków wynikających z u.d.i.p., tj., czy podjął określone w tej ustawie czynności, czy też tego zaniechał.
W niniejszej sprawie nie było sporne między stronami postępowania, że Minister Spraw Zagranicznych, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Sąd podziela to stanowisko i dla porządku wyjaśnia, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Minister Spraw Zagranicznych jest naczelnym organem administracji publicznej w dziedzinie polityki zagranicznej, a jego obsługę zapewnia Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP w poszczególnych departamentach. Jednym z zadań Departamentu Konsularnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest nadzorowanie wykonywania przez konsulów RP ich funkcji i zadań, a więc wykonywanie zadań publicznych, a jak wynika z art. 34 pkt 9 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1329), jednym z tych zadań jest wydawanie zaświadczeń uprawniających do przywozu broni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub uprawniających do przewozu broni przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc do przedmiotu sporu w niniejszej sprawie, tj. charakteru informacji, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z [...] kwietnia 2023 r., należy przede wszystkim wyjaśnić, że stosownie do 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej, to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w tych przepisach, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych spraw, zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1932/18, LEX nr 2616330). Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z działalnością tych podmiotów, w ramach przypisanych im zadań i kompetencji. W art. 6 u.d.i.p. ustawodawca wskazał kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Walor informacji publicznej należy przyznać treści dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie od tego, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a więc oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalonego i podpisanego w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.). Charakter informacji publicznej ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19). Dostępem do informacji publicznej objęte są również akty administracyjne oraz informacje o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, wniosek skarżącego Towarzystwa [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. jest wnioskiem o udostępnienie informacji o sprawie publicznej. Pytania zawarte we wniosku odnoszą się ściśle do działalności (działań) Konsula RP, a więc funkcjonariusza publicznego.
Pierwsze z pytań dotyczy zaświadczeń wydawanych przez Konsula (w tym przypadku w [...]) uprawniających do przywozu broni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub uprawniających do przewozu broni przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Według art. 37 ust. 1 ustawy o broni i amunicji (Dz.U z 2022 r., poz. 2516), przywóz broni i amunicji z państw niebędących państwami członkowskimi Unii Europejskiej przez obywateli polskich wymaga uprzedniego wydania zaświadczenia przez właściwego konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że zaświadczenie, o których mowa w tym przepisie, nie stanowi potwierdzenia uprawnień (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym, lecz samo w sobie jest elementem składającym się na uprawnienie do legalnego przewozu broni i amunicji wraz ze zgłoszeniem celnym. Wspomniane zaświadczenie jest więc dokumentem urzędowym, wystawionym przez organ administracji publicznej jakim jest konsul, nie zaś dokumentem wewnętrznym, a zatem takim, który może służyć wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu, czy być elementem procesu prowadzącego do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, publiczny charakter ma również informacja o tym, na podstawie jakich konkretnie dokumentów wydano każde z zaświadczeń będących przedmiotem wniosku. Należy mieć na uwadze, że ani przepisy ustawy o broni i amunicji, ani też rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lutego 2012 r. w sprawie określenia wzorów zaświadczeń uprawniających do przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wywozu z tego terytorium oraz przewozu przez nie broni i amunicji, wzorów zaświadczeń nabycia broni lub amunicji przez cudzoziemców oraz obywateli polskich mających miejsce stałego pobytu za granicą, oraz wzoru zgody na wywóz broni lub amunicji z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 213) nie konkretyzują dokumentów wymaganych do przedłożenia w postępowaniu o wydanie zaświadczenia z art. 37 ustawy o broni i amunicji. Pytanie Towarzystwa odnosi się do konkretnych postępowań zaświadczeniowych, dotyczy dokumentów (poprzez sporządzenie listy, czy też "wypunktowanie"), w oparciu o które procedowano w każdej indywidualnej sprawie, zakończonej wydaniem zaświadczenia. Taka "indywidualizacja" żądania wniosku pozostaje bez wpływu na kwalifikację wnioskowanej informacji jako publicznej. Towarzystwo nie domaga się bowiem udostępnienia konkretnych dokumentów dotyczących indywidualnej sprawy zakończonej wydaniem zaświadczenia, w szczególności nie domaga się udostępnienia wniosków indywidualnych osób, inicjujących postępowanie o wydanie zaświadczenia (na okoliczność składania wniosków do konsula powoływał się Rzecznik Prasowy MSZ w e-mailu skierowanym do Towarzystwa w dniu [...] sierpnia 2023 r.), lecz wnosi o udostępnienie informacji, z której wynikałoby, na podstawie jakich dokumentów wydane zostały poszczególne zaświadczenia.
Należy odnotować, że Minister Spraw Zagranicznych w toku postępowania podnosił, że "nie jest informacją publiczną informacja dotycząca stosowania prawa w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej w ramach zindywidualizowanego i skonkretyzowanego postępowania administracyjnego". Rzecz jednak w tym, że wniosek Towarzystwa nie dotyczył informacji o prawie (o wykładni czy stosowaniu prawa przez organ administracji publicznej), lecz informacji na temat działalności podmiotu władzy publicznej, polegającej na wykonywaniu jego ustawowych zadań.
Stosownie do art. 102 i nast. ustawy Prawo konsularne, zaświadczenie wydawane jest po ustaleniu określonych faktów, a zatem po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Wobec powyższego, dokumenty, w oparciu o które wydaje się zaświadczenie, muszą wynikać z publicznych rejestrów, ewidencji lub zostać przedłożone w postępowaniu i stanowią informację publiczną. Stanowi o tym wprost art. 6 ust. 1 pkt 3 lit f u.d.i.p.
Konkludując, żądanie wniosku bezspornie dotyczy sfery faktów, danych publicznych, informacji odnoszących się do Konsula w zakresie wykonywania zadania publicznego. Wykonywanie zadań publicznych jest z istoty rzeczy ukierunkowane na realizację celów publicznych, a aksjologicznym uzasadnieniem kreowania przez prawodawcę w porządku prawnym prawa dostępu do informacji publicznej jest zapewnienie jawności i transparentności życia publicznego jako standardu demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).
Wniosek jest przy tym jasny w swej treści i nie budzi wątpliwości, o co wnosi wnioskodawca. Nie jest zrozumiałe twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na wniosek, że nie zawiera on jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom, nie stanowi on bowiem podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Tylko w sytuacji, gdy organ zmierza do wydania decyzji administracyjnej (o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o umorzeniu postępowania), wniosek powinien zostać podpisany (art. 64 § 2 k.p.a.) - nie może być wówczas wątpliwości, kto jest wnioskodawcą, a tym samym, o czyim uprawnieniu rozstrzyga organ i do kogo należy skierować decyzję administracyjną.
Przedstawione okoliczności faktyczne sprawy i przepisy prawa prowadzą do wniosku, że Minister Spraw Zagranicznych pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również pozostaje w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie.
Minister nie udostępnił bowiem żądanej we wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku do organu, jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji (do Sądu nie wpłynęła informacja w tym zakresie). Minister nie stwierdził też w odpowiedzi do wnioskodawcy, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Sąd nie podzielił natomiast twierdzenia organu, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Jak już powiedziano, bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej występuje wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej i będący w posiadaniu żądanej informacji, nie udostępnił w ustawowym 14-dniowym terminie tej informacji lub nie podjął innej czynności przewidzianej w przepisach prawa dotyczących udostępnienia informacji publicznej, np. nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia, także wówczas, gdy uzna, że wnioskujący o daną informację przekracza granice korzystania z prawa do informacji publicznej (szerzej na ten temat w wyroku NSA z 22 września 2023 r. III OSK 5540/21).
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W związku z tym Sąd zobowiązał Ministra Spraw Zagranicznych do rozpoznania wniosku Polskiego Towarzystwa [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność Ministra w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął w tej sprawie działanie w ustawowym terminie, albowiem jeszcze tego samego dnia wystosował do wnioskodawcy odpowiedź ze swoim stanowiskiem w sprawie. Choć stanowisko organu wskazujące, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie było trafne, brak jest podstaw, aby bezczynności organu w tej sprawie przypisać charakter rażącego naruszenia prawa. Organ wyjaśnił wnioskodawcy w tym piśmie, dlaczego zajął takie, a nie inne stanowisko, wskazując określone okoliczności i powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym. Z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, aby można było mówić o celowym pozbawieniu wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej. Okoliczność dokonania przez organ błędnej wykładni przepisów u.d.i.p. w zakresie pojęcia informacji publicznej – w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy – nie stanowi podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi, ponieważ strona skarżąca w toku postępowania sądowego uzupełniła braki skargi oraz uiściła należny w sprawie wpis od skargi.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł i wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego (480 zł). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło