II SAB/Wa 414/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpoznania punktów 2, 3 i 4 wniosku J. W z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz J. W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postępowanie w sprawie zainicjował wniosek J. W. z dnia [...] maja 2024r. o udostępnienie informacji publicznej skierowany do Sądu Najwyższego o następującej treści: 1-dlaczego, ponad miesiąc od zakończenia sprawy w systemie Sądu Najwyższego e-Sprawa nie zamieszczono orzeczenia z [...] kwietnia 2024 r., kończącego sprawę, natomiast zamieszczono postanowienie z [...] stycznia 2014 r. o zwrocie sprawy celem uzupełnienia braków pełnomocnictwa wskazując w systemie e-Sprawa, że to orzeczenie kończy sprawę; 2-dlaczego wyznaczona do orzekania w tej sprawie SSN A. P. (pisemne zawiadomienie strony z 24 kwietnia 2023 roku) została odsunięta od orzekania; 3-w jakim trybie, oraz na podstawie jakich przepisów sprawa została przydzielona 15 grudnia 2023 r. SSN K. G.; 4-którą, w kolejności była sprawa [...] rozpoznana przez SSN K. G. podczas jego orzekania w Sądzie Najwyższym, inaczej mówiąc, w ilu sprawach od 29 listopada 2023 roku do [...] kwietnia 2024 r. sędzia orzekał; 5-w ilu sprawach sądowych oraz jakich (karne, cywilne) orzekał SSN K. G. w latach 2007-2009, kiedy był sędzią Sądu Rejonowego w [...] pracując jednocześnie od 2007 roku do stycznia 2009 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości; 6- (...) uchwały Sądu Najwyższego zostały zignorowane przez sądy orzekające w sprawie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] stycznia 2021 r., [...] została oparta na wyrażonych w tych uchwałach jednoznacznych poglądach prawnych. Czy wskazane uchwały SN nadal obowiązują, a jeśli tak to, czy SSN K. G. mógł je pominąć rozpoznając skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku; 7- Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest oczywiście bezzasadna. Czy odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania [...] kwietnia 2024 roku oznacza, że wskazane dwie uchwały Sądu Najwyższego są bezzasadne, nieaktualne, i mogą przez to być stosowane uznaniowo przez sądy oraz Sąd Najwyższy. Skoro SSN K G. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, to tym samym uznał, że Sąd Najwyższy by ją oddalił, czyli pominąłby obie wskazane uchwały Sądu Najwyższego. Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r., znak [...], Dyrektor Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego, działając z upoważnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, poinformował Wnioskodawczynię, że: 1-w odniesieniu do pytania nr 1 wniosku z dnia [...] maja 2024 r, orzeczenia Sądu Najwyższego są na bieżąco anonimizowane i publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej organu, a obowiązek taki wynika z art. 8 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 622, dalej jako "ustawa o SN"); 2-aktualność zachowuje stanowisko, które zostało zaprezentowane w piśmie z dnia 12 czerwca 2024 r. (znak:[...] ); 3-Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, jako organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie znajduje się w posiadaniu informacji na temat szczegółowej działalności orzeczniczej SSN K. G. za okres orzekania w ramach Sądu Rejonowego w [...]; 4-żądanie sformułowania oceny odnośnie do twierdzenia przedstawionego w punkcie nr 6 wniosku z dnia [...] maja 2024 r. nie może zostać zrealizowane w trybie u.d.i.p Ponieważ w powyższej odpowiedzi jej autor odwołał się do swojej wcześniejszej odpowiedzi z 12 czerwca 2024r. udzielonej na wniosek tej samej wnioskodawczyni z dnia [...] czerwca 2024r. – na potrzeby przedstawienia całego stanu faktycznego sprawy zasadnym było wyjaśnienie, iż wnioskiem z [...] czerwca 2024r. wnioskodawczyni zwróciła się do Sądu Najwyższego o "udostępnienie informacji publicznej (...) o przedmiocie i kompetencjach Sądu Najwyższego; o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach; o zasadach funkcjonowania Sądu Najwyższego, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. W następnej kolejności Wnioskodawczyni wyraziła szereg poglądów prawnych odnośnie do sprawy rozpoznanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt [...]. W ostatniej kolejności Skarżąca wniosła o odpowiedź na pytania dotyczące sprawy rozpoznanej w Sądzie Najwyższym pod sygn, akt [...]. W tym zakresie Wnioskodawczyni zapytała się, dlaczego uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z [...] kwietnia 2024 r., [...], nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Pismem z dnia 12 czerwca 2024 r., znak [...] Dyrektor Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego, działając z upoważnienia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, odpowiadając na wniosek z [...] czerwca poinformował Wnioskodawczynię, że: -informacja dotycząca sprawy rozpoznanej przez Sąd Najwyższy pod sygn. akt [...] nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."), albowiem Wnioskodawczyni była wspólnikiem spółki jawnej, której dotyczyło przedmiotowe postępowanie (u.d.i.p, nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie), a ponadto - w pojęciu informacji publicznej nie mieści się wyjaśnianie przyczyn określonych stanów rzeczy; -informacje na temat organów Sądu Najwyższego są dostępne na stronie internetowej Sądu Najwyższego (w zakładce; "O Sądzie Najwyższym", "Organizacja"), pełniącej rolę Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Najwyższego (pod adresem: https://www.sn.pl/osadzienajwyzszym/SitePages/OrganizacjalOZ.aspx); -żądanie odpowiedzi na pozostałe pytania nie może zostać zrealizowane w trybie u.d.i.p. (w trybie dostępu do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ wykładni prawa lub udzielania porad prawnych). Skargę na bezczynność adresata wniosku wywiodła do tut. Sądu w dniu 8 lipca 2024r. J. W. zarzucając organowi naruszenie przepisów u.d.i.p. - art. 1 ust. 1 przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ustawowej definicji informacji publicznej; -art. 10 ust. 1 przez niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że wnioski dotyczą informacji publicznej, która została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej; - art. 6 ust. 1 pkt 2) lit. c) i lit. d) oraz art. 6 ust. 1 pkt 3) lit. a) i lit. d) przez niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że wnioski nie dotyczą informacji: o przedmiocie działalności i kompetencjach Sądu Najwyższego; o organach i osobach sprawujących funkcje w Sądzie Najwyższym i ich kompetencjach; o trybie działania Sądu Najwyższego i jego jednostek organizacyjnych; o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw w Sądzie Najwyższym; - art. 1 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 przez niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że wnioski z [...] maja 2024 r. oraz z [...] czerwca 2024 r. dotyczą przedstawienia "wykładni prawa" oraz "udzielenia porad prawnych" wspólnikowi spółki jawnej, która była stroną postępowania w sprawie [...]; - art. 1 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 przez niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że wniosek z 20 maja 2024 r. dotyczy otrzymania informacji "we własnej sprawie"; - art. 1 ust. 1 przez niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że wniosek dotyczący działalności orzeczniczej SSN K. G. nie jest żądaniem informacji publicznej w sytuacji, kiedy ustawa stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne o osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Skoro SSN K. G. pełni funkcję Sędziego Sądu Najwyższego, to według § 50 Regulaminu Sądu Najwyższego Biuro Kadr prowadzące sprawy kadrowe i socjalne sędziów Sądu Najwyższego powinno posiadać dane o przebiegu służby publicznej Sędziego; - art. 1 ust. 1 oraz art. art. 6 ust. 1 pkt 3) lit. d) przez niewłaściwe zastosowanie przez odmowę udzielenia informacji którą, w kolejności była sprawa [...] rozpoznana przez SSN K. G. podczas jego orzekania w Sądzie Najwyższym, w ilu sprawach od 29 listopada 2023 roku do 10 kwietnia 2024 r. sędzia orzekał w sytuacji kiedy zgodnie z § 74 Regulaminu Sądu Najwyższego, rejestry sądowe oraz bazy orzeczeń są tworzone i prowadzone w formie elektronicznej w systemie informatycznym przeznaczonym do obsługi Sądu Najwyższego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 3 lit f) u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania władzy publicznej, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i wniosła o zobowiązanie Sądu Najwyższego do udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu strona rozwinęła swoje zarzuty na kolejnych 16-stu stronach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie. W piśmie z 16 sierpnia 2024r. skarżąca zawarła replikę na odpowiedz na skargę oraz sformułowała pod adresem Sądu oczekiwania dotyczące normy art. 155 § 1 p.p.s.a. i art. 304 § 2 kpk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała częściowo na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej może: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na błędne przeświadczenie że udostępnił ją w BIP, lub też na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy organ rozpoznał wniosek inicjujący postępowanie, w jeden z w/w prawem przewidzianych sposobów. W ocenie tut. Sądu na powyższe pytanie w odniesieniu do żądań wniosku oznaczonych nr.2, 3 i 4 należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Wyjaśniając powyższą konstatację główny nacisk należało położyć na to, że postępowanie toczące się w trybie dostępu do informacji publicznej cechuje daleko posunięta szczegółowość i dokładność w formułowaniu zarówno żądań jak i odpowiedzi na zadane pytania. Winny one być formułowane na tyle precyzyjnie, by minimalizować ryzyko niezrozumienia intencji osoby pytającej czy intencji autora odpowiedzi. Nadto tylko dzięki szczegółowemu określaniu żądań i odpowiedzi na pytania, możliwa jest rzetelna weryfikacja sądowa w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność pytanego podmiotu. Sąd administracyjny przy rozpoznawaniu takiej skargi nie może bowiem domyślać się intencji stron postępowania. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że pytany podmiot dopuścił się bezczynności w w/określonym zakresie. Odpowiedź jakiej udzielił w tym przedmiocie pismem z dnia 25 czerwca 2024r. była nadmiernie ogólnikowa a wręcz odbiegała od przedmiotu sprawy. Pytania nr.2, 3 i 4 wniosku z [...] maja 2024r. nie były bowiem tożsame z pytaniami zadanymi wnioskiem z [...] czerwca 2024r. (którego to wniosku dotyczyła odpowiedz z 12 czerwca 2024r). Wręcz przeciwnie – znacząco się różniły od nich. Pytania zadane wnioskiem z [...] czerwca 2024r. dotyczyły wprost materii meritum orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. Pytania nr.2, 3 i 4 wniosku z [...] maja 2024r. dotyczyły zaś materii o charakterze porządkowym, związanej z wyznaczeniem i zmianą sędziego referenta w sprawie o w/w sygnaturze, jak i jego doświadczenia orzeczniczego. W takiej więc sytuacji odesłanie wnioskodawczyni do informacji udzielonej jej na inne przedmiotowo pytania, nie zwolniło skutecznie pytanego podmiotu z obowiązku rozpoznania sprawy a w efekcie z zarzutu bezczynności w omawianym zakresie. Omawiana odpowiedz nie precyzuje także nawet tego, czy dotyczy wszystkich pytań zadanych we wniosku z [...] maja 2024r. czy tylko niektórych z nich. Nie precyzuje też powodów, dla których pytany podmiot przyjął istnienie tożsamości przedmiotowej spraw zainicjowanych wnioskami z [...] maja i [...] czerwca 2024r. W świetle powyższego należało przyjąć, że w odniesieniu do pytań nr.2, 3 i 4 wniosku z [...] maja 2024r. organ milczał, nie ustosunkowując się wprost do ich treści. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za częściowo zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art.149 par.1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art.149 par.1a p.p.s.a. Organ zareagował na wniosek strony i nic nie wskazuje na to, by końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, wynikała z jego złej woli. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a. W pozostałym zakresie skarga nie zasługiwała zaś na uwzględnienie. Dalsze pytania nie dotyczyły bowiem informacji publicznej a pytany organ poinformował o tym wnioskodawczynię. I tak, w odniesieniu do pytania nr.1 należało wyjaśnić, że informacja publiczna dotyczy wyłącznie sfery faktów, będących utrwalonymi na jakichkolwiek nośnikach. Żądanie wyjaśnienia powodów określonego rodzaju działań organu wymyka się zaś powyższej definicji. W myśl ugruntowanego od lat orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego żądanie wywiedzione w trybie dostępu do informacji publicznej nie może prowadzić do zmuszania adresata żądania do podjęcia działań w zakresie jego władztwa dotyczącego organizacji pracy organu, czy też do wyjaśniania powodów określonego sposobu postępowania. Prawodawca formułując przepisy o dostępie do informacji nie przewidział aż tak daleko idących uprawnień dla obywateli co jest zrozumiałe, gdyż celem omawianych uprawnień obywatelskich jest umożliwienie wyłącznie poznania sposobu funkcjonowania organów a nie umożliwienie kierowania działaniami organów czy też żądania tłumaczenia się z podjętych działań. Co się tyczy pytania nr. 5 to organ odpowiedział na nie wyjaśniając, ze nie posiada spornych danych. Kwestia tego, czy powinien nimi dysponować znajduje się zaś poza zakresem przedmiotowym postępowania dotyczącego bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku. Co się tyczy pytań nr.6 i 7 to słusznie uznał organ, że nie dotyczą one informacji publicznej a materii podstaw faktycznych czy prawnych decyzji orzeczniczych podejmowanych przez organ przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. Na marginesie, odnosząc się do pisma procesowego skarżącej z 16 sierpnia 2024r. należało także wyjaśnić, że w realiach faktycznych sprawy nie ma potrzeby oddzielnego zawiadamiania Sądu Najwyższego o stwierdzonych uchybieniach przy rozpoznawaniu wniosku strony. Informacja o nich zawiera się przecież w wyroku będącym przedmiotem niniejszego uzasadnienia. Zarówno zaś wyrok jak i jego uzasadnienie podlegają z urzędu doręczeniu organowi. Nie ma też możliwości kierowania takiej informacji do organu zwierzchniego z powodu jego braku. Nadto zwrócenia uwagi wymaga okoliczność, że Sąd administracyjny nie zajmuje się badaniem odpowiedzialności karnej jak też nie ma kognicji do badania (zwłaszcza w trybie postępowania bezczynnościowego), prawidłowości merytorycznego funkcjonowania czy prawidłowości zarządzania pytanego podmiotu. Tym bardziej nie ma kognicji do merytorycznego badania prawidłowości sporządzania uzasadnień przez Sąd Najwyższy. W tym stanie sprawy tut. Sąd nie uwzględnił skargi w pozostałym zakresie i oddalił ją w trybie art.151 p.p.s.a.