II SAB/Wa 415/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2013 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. A. S. zwrócił się do Prezydenta RP z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie mu bezpośredniego telefonu służbowego (stacjonarnego i komórkowego) Prezydenta RP. W odpowiedzi pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Kancelaria Prezydenta RP poinformowała A. S., że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych. Posiadają one bowiem walor czysto techniczny odnoszący się do narzędzi jakimi posługuje się dany organ przy realizacji swoich zadań. Dalej wyjaśniono, że Kancelaria Prezydenta RP będąca organem pomocniczym Prezydenta umożliwia osobom zainteresowanym działalnością Prezydenta RP kontakt we wszystkich sprawach, które mieszczą się w zakresie działania głowy państwa. Osoby zainteresowane kontaktem telefonicznym z Kancelarią Prezydenta RP mają możliwości skontaktowania się z właściwym tematycznie biurem merytorycznym Kancelarii. Numery telefoniczne do wszystkich biur znajdują się w BIP- ie Kancelarii pod adresem www.prezydent.pl. W dniu 19 lipca 2013 r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta RP w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie Prezydenta RP do podania mu, opublikowania numerów telefonów służbowych (stacjonarnego i komórkowego), pod którymi organ jest osiągalny, telefony odbiera. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wielokrotnie występował do Prezydenta RP o podanie takich numerów telefonów, które Prezydent odbiera w czasie pracy. Podkreślił, że w Polsce istnieje Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - w świetle której organy władzy publicznej (ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej) działają na podstawie i w granicach prawa. Według Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Dodał, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej to organ władzy publicznej – wykonawczej, a za korzystanie przez niego ze służbowych telefonów jak i czas pracy płaci również skarżący – dlatego też powyższe numery telefonów powinny być publicznie znane i dostępne, do dyspozycji obywateli. Zarzucił organowi, że Prezydent RP te numery telefonów ukrywa, nie podaje. Na potwierdzenie swoich tez przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt II SAB/Sz 28/12. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że żądana informacja nie jest informacją o realizacji prerogatyw i obowiązków Głowy Państwa, o trybie działania, skonkretyzowanych planach czy projektowanych inicjatywach, ani o środkach wydatkowanych z budżetu państwa, a zatem nie wiąże się z działalnością Prezydenta RP jako organu władzy państwowej, przez co nie mieści się w pojęciu "sprawy publicznej", a tym samym nie stanowi informacji publicznej. Podkreślił, że informacja o numerze telefonu komórkowego Prezydenta RP sama w sobie nie stanowi informacji publicznej. Celem uzyskania numeru telefonu Prezydenta RP jest możliwość osobistego kontaktowania się z Głową Państwa. Z uwagi jednak na charakter urzędu, nie istnieje faktyczna możliwość, aby Prezydent RP odbywał rozmowy telefoniczne z każdym zainteresowanym tym obywatelem. Organem, którego zadaniem jest umożliwienie osobom zainteresowanym działalnością Prezydenta RP kontaktu we wszystkich sprawach mieszczących się w zakresie działania Głowy Państwa jest Kancelaria Prezydenta RP, będąca zgodnie z art. 143 Konstytucji organem pomocniczym Prezydenta RP. Organ wskazał też, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stanowi podstawy żądania przez zainteresowaną osobę bezpośredniej rozmowy z osobą pełniącą daną funkcję publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów. Skarga A. S. oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Orzecznictwo sądów administracyjnych uszczegółowiło tą definicję, wskazując, iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 powołanej ustawy). Obowiązek zaś wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 16 ust. 1 powołanej ustawy). Jednocześnie należy zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. Z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli zatem do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, bądź nie podejmuje decyzji o odmowie jej udostępnienia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Prezydent RP jest organem władzy publicznej obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem jak wynika z treści art. 10 ust. 2 Konstytucji RP, sprawuje on władzę wykonawczą. Stosownie zaś do art. 143 Konstytucji RP organem pomocniczym Prezydenta Rzeczypospolitej jest Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej. Prezydent Rzeczypospolitej nadaje statut Kancelarii oraz powołuje i odwołuje Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej. Zatem należy stwierdzić, że Kancelaria Prezydenta została powołana do techniczno-organizacyjnego zabezpieczenia wykonywania kompetencji i zadań powierzonych Prezydentowi (por. W. Skrzydło "Komentarz do art. 143 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej" [w:] W. Skrzydło "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz." publ. LEX, 2013 nr 144892). Oznacza to, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, skierowany do Prezydenta RP, zostanie rozpatrzony i załatwiony przez Kancelarię Prezydenta, jako organ pomocniczy Prezydenta, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Trudno bowiem wymagać, by odpowiedzi takiej udzielił osobiście Prezydent RP. Sporne w rozpoznawanej sprawie jest natomiast, czy żądane przez skarżącego numery telefonów służbowych Prezydenta RP mają charakter informacji publicznych, czy też nie. W ocenie Sądu rację ma organ wskazując, że numery telefonów służbowych Prezydenta RP nie mają charakteru informacji publicznych. Numery te, są jedynie narzędziem w wykonywaniu obowiązków nałożonych na Głowę Państwa, służą zatem do komunikowania się z innymi organami w Polsce i za granicą w każdym - wybranym lub wymuszonym okolicznościami, czasie. Podanie do publicznej wiadomości takiego numeru telefonu mogłoby doprowadzić do szeregu negatywnych skutków łącznie z zablokowaniem. Ponadto należy wskazać, że żądanie skarżącego nie sprowadza się w istocie do uzyskania dostępu do numeru telefonu jako zbioru cyfr, ale dostępu do kontaktu z określoną osobą – Prezydentem RP. Tymczasem, jak słusznie wskazuje organ, dostęp ten, z uwagi na charakter urzędu, a przede wszystkim rozliczne obowiązki państwowe i dyplomatyczne, nie jest faktycznie możliwy – ani czasowo, ani logistycznie. Prezydent RP kontaktuje się bowiem z obywatelami poprzez orędzia, spotkania, rozliczne wypowiedzi medialne i wywiady, nie można jednak wymagać aby odbywał rozmowy telefoniczne z każdym zainteresowanym obywatelem oddzielnie. Natomiast zadania związane z udostępnianiem obywatelom kontaktu we wszystkich sprawach mieszczących się w zakresie działania Głowy Państwa sprawuje Kancelaria Prezydenta RP, będąca zgodnie z art. 143 Konstytucji organem pomocniczym Prezydenta RP. Kancelaria udostępnia też informacje publiczne związane z działalnością Prezydenta RP oraz funkcjonowaniem Kancelarii w sposób wskazany w art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. w BIP oraz na wniosek zainteresowanej osoby. W tym celu prowadzona jest też strona internetowa www.prezydent.pl. Osoby zainteresowane kontaktem telefonicznym z Kancelarią Prezydenta RP mają możliwości skontaktowania się z właściwym tematycznie biurem merytorycznym Kancelarii. Numery telefoniczne do wszystkich biur znajdują się w BIP-ie Kancelarii pod adresem www.prezydent.pl. Odnosząc się natomiast do przytoczonego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sygn. akt II SAB/Sz 28/12, należy stwierdzić, że został on wydany w innych okolicznościach faktycznych i prawnych, a zatem nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Konkludując żądanie udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej służbowych numerów telefonów Prezydenta RP, nie mogło zostać przez organ uwzględnione. Należy bowiem uznać, że numery te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu cytowanej ustawy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Prezydent RP nie pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku A. S. o udostępnienie żądanych informacji. Skoro bowiem żądane numery nie są informacją publiczną, to organ nie miał obowiązku ani dokonania czynności materialno – technicznej, ani też obowiązku wydania decyzji administracyjnej. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika natomiast, że w takiej sytuacji organ powinien poinformować wnioskodawcę zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych w ustawie terminów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administarcyjnego z dnia 17 grudnia 2003 r. sygn. II SA/GD 1153/03, Lex nr LEX nr 299295, wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 185/13, Lex nr 1330731), co też organ uczynił. Dlatego też należy uznać, że sprawa została załatwiona prawidłowo i brak jest bezczynności w sposobie jej załatwienia. Tym bardziej nie można przypisać takiemu działaniu organu cech rażącego naruszenia prawa. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 2 i 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.