II SAB/Wa 415/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22 1. zobowiązuje Zarząd Dzielnicy [...] do rozpoznania wniosku T. K. z dnia [...] października 2020 r. o udzielenie pomocy mieszkaniowej, w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi T. K. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Zarządu Dzielnicy [....] m.st. Warszawa (dalej: "Zarząd Dzielnicy", "organ") po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22. Z akt sprawy wynika, że T. K. w dniu [...] października 2020 r. złożył do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [....] wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej. W punkcie 1.4 wniosku "Adres zamieszkania wnioskodawcy" Skarżący nie wskazał żadnego adresu zamieszkania. W uzasadnieniu wniosku wskazał: "Jestem dopisany w decyzji z dnia 03.11.1987 r. w lokalu K. przy ul. O. (nie znam adresu), byłem tam trzy razy na przestrzeni 33 lat i adresu nie pamiętam (...). W tym mieszkaniu nigdy nie byłem zameldowany i nigdy nie mieszkałem. Podał również, że od 10 lat mieszka w zdezelowanym samochodzie znajomych. Zaznaczył, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej przedstawiając m.in. dokumentację z leczenia w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w S. (Karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...] lipca 2020 r.). Uchwałą z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [....] m.st. Warszawy, na podstawie § 4 w związku z § 31 ust. 3, § 32 ust. 8 oraz § 35 ust. 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 ze zm.), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]", odmówił Skarżącemu kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że Skarżący ma 66 lat i według oświadczenia od 10 lat zamieszkuje w samochodzie osobowym. Pełnomocnik Skarżącego - A. C. (siostra) - oświadczyła, że brat od 10 lat nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym. Nie potrafiła wyjaśnić w jaki sposób radzi on sobie z codziennymi sprawami takimi jak mycie, pranie, przygotowywanie i spożywanie posiłków, korzystanie z toalety. W październiku 2020 r. Skarżący poddany został operacji amputacji palców prawej stopy. Odmawia korzystania z ośrodków wyspecjalizowanych w pomocy osobom chorym i bezdomnym. Skarżący wraz z pełnomocnikiem zgłosił się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [....], który kilkakrotnie proponował pomoc w uzyskaniu miejsca w ośrodku dla osób bezdomnych oraz pomoc psychologa. Skarżący oświadczył, że nie zamierza skorzystać z pomocy ww. Ośrodka w formie miejsca w schronisku dla bezdomnych. Powołując się na przeprowadzony wywiad środowiskowy organ wskazał, że T. K. najczęściej parkuje samochód na terenie Dzielnicy [....], [....] bądź też przebywa u znajomych siostry poza Warszawą. Pracownik socjalny OPS Dzielnicy [....] ustalił, że do dnia [....] grudnia 2020 r. Skarżący nie skorzystał z tymczasowego schronienia i nie odbył kwarantanny w jednej z placówek buforowych na terenie m.st. Warszawy. Skarżący pozostaje pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Średni miesięczny dochód Skarżącego wynosi 1.718,94 zł. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała sprawę negatywnie. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że odmowa zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej wynika z braku możliwości oceny faktycznych warunków mieszkaniowych Skarżącego oraz ustalenia, czy Dzielnica [....] jest właściwa do złożenia wniosku. Na skutek skargi T. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [....] lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22 orzekł, że uchwała Zarządu Dzielnicy [....] m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było ustalenie stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. Nr [....], zaś efekt powyższych ustaleń powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosowanego przepisu prawa materialnego. Zdaniem Sądu organ nie dopełnił powyższych obowiązków - zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem § 4, §31 ust. 3 i § 32 ust. 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej: "k.p.a.". Sąd zaznaczył, że zgodnie z treścią wniosku Skarżący oczekuje uzyskania pomocy mieszkaniowej w formie zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu m.st. Warszawy, a nie pomocy w uzyskaniu miejsca w ośrodkach wyspecjalizowanych w pomocy osobom chorym, czy też pomocy w uzyskaniu miejsca w ośrodku dla osób bezdomnych bądź uzyskaniu pomocy psychologa. Stąd też nieskorzystanie przez Skarżącego z oferowanej w tym zakresie pomocy nie zwalniało organu od rozpatrzenia wniosku w zakresie określonym we wniosku. Zdaniem Sądu, organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do Skarżącego nie ma możliwości oceny faktycznych warunków mieszkaniowych oraz ustalenia, czy Dzielnica [....] jest właściwa do złożenia wniosku. Wątpliwości z tym związane wynikają chociażby z faktu, że figuruje on jako uprawniony do zajmowania lokalu [....] przy ul. O. [....] należącego do zasobu mieszkaniowego Dzielnicy [....] (jako konkubent K.- najemcy) w decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa [....] z dnia [....] listopada 1987 r. zezwalającej na zamianę lokali mieszkalnych. Przy czym na rozprawie pełnomocnik Skarżącego podała, że brat pomieszkiwał w lokalu przy ul. O. aż do śmierci ówczesnego najemcy w listopadzie 2021 r., a gdy nie było to możliwe przenosił się do samochodu. Potwierdziła również, że brat pozostawał w konkubinacie z ówczesną najemczynią tego lokalu. Formułując wytyczne co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. [...]. W sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości, ustali, czy Skarżący spełnia przesłanki do zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a w konsekwencji, zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Powyższy wyrok Sądu stał się prawomocny od dnia [....] maja 2023 r. Odpis prawomocnego wyroku wraz ze stwierdzeniem daty prawomocności oraz uzasadnieniem wpłynął do Zarządu Dzielnicy [....] m.st. Warszawy w dniu [....] sierpnia 2023 r. W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia [....] lutego 2024 r. nr [....] Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [....] poinformował Skarżącego, że ze względu na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu lub zamieszkania na podstawie posiadanych danych, wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej został pozostawiony bez rozpoznania w oparciu o § 31 ust. 1a uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. [...]. W piśmie tym wskazano, że na podstawie prowadzonej na przestrzeni lat korespondencji nie można określić gdzie faktycznie Skarżący zamieszkuje. Składając ostatni wniosek o pomoc mieszkaniową Skarżący oświadczył, że jest osobą w kryzysie bezdomności i zamieszkuje w samochodzie. Natomiast z pism uzupełniających wniosek - składanych przez pełnomocnika Skarżącego (siostrę) - wynika, że zamieszkiwał on w lokalu nr [....] przy ulicy O. [....] w W.. Sam Skarżący natomiast w swych wyjaśnieniach wielokrotnie podkreślał, że w ww. lokalu nigdy nie mieszkał a jedynie przychodził do tego lokalu na potrzeby przeprowadzenia wywiadu przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Po śmierci najemcy lokalu Skarżący próbował wykazać, że zamieszkiwał w tym lokalu dłużej niż jego najemca. Tymczasem na przestrzeni kilkunastu lat Skarżący nie był wykazywany przez najemcę lokalu w oświadczeniach o ilości osób zamieszkujących w lokalu, nigdy nie był ujęty w wykazie opłat za czynsz i media. Wywiad przeprowadzony wśród mieszkańców budynku przy ul. O. [....]oraz z administratorem przedmiotowego budynku w Terenowym Zespole Obsługi Mieszkańców "Ogrodowa" również nie potwierdził faktu zamieszkiwania przez Skarżącego w ww. lokalu. Informacje o zamieszkiwaniu Skarżącego w samochodzie stoją w sprzeczności z informacją o zamieszkiwaniu w lokalu nr [....] przy ulicy O. [....]. Dołączone do akt sprawy mandaty wystawione na terenie Dzielnicy [....] również nie dają podstaw do stwierdzenia, że Skarżący jest mieszkańcem ww. dzielnicy. Pismem z dnia [....] kwietnia 2024 r. pełnomocnik Skarżącego skierowała do Prezydenta m.st. Warszawy "skargę", podnosząc, iż Urząd Dzielnicy [....] m.st. Warszawy "nie wykonuje polecenia wydanego wyroku (...) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia [....] lutego 2023 r.". W uzasadnieniu przedstawiła dodatkową argumentację na poparcie wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej wskazując na trudną sytuację życiową, materialną i zdrowotną Skarżącego. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [....] kwietnia 2024 r. Zastępca Burmistrza Dzielnicy [....] m.st. Warszawy poinformował pełnomocnika, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [....] lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22 w sprawie mieszkaniowej T. K. został zrealizowany. Organ ponownie rozpoznał sprawę, jednak z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu Skarżącego lub zamieszkania na podstawie posiadanych danych, wniosek pozostawiono bez rozpoznania stosownie do § 31 ust. 1a uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. [...]. Organ wskazał również, że twierdzenia zawarte w ww. "skardze", iż Skarżący zamieszkiwał w lokalu nr [....] przy ul. O. [....] w W. do chwili zgonu najemcy są sprzeczne z informacją o zamieszkiwaniu Skarżącego w samochodzie i pozostawaniu osobą bezdomną od 14 lat. Przedstawiana korespondencja zawiera wiele informacji wykluczających się. Skarżący bowiem wielokrotnie podkreślał, że w ww. lokalu nigdy nie mieszkał, a jedynie przychodził na potrzeby przeprowadzenia wywiadu przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ zaznaczył przy tym, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w pierwszej kolejności należy do podstawowej jednostki społecznej jaką jest rodzina, a dopiero w następnej kolejności do właściwej miejscowo jednostki samorządu terytorialnego. Pismem z dnia [....] czerwca 2024 r., stanowiącym doprecyzowanie pisma z dnia [....] kwietnia 2024 r., T. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "bezczynność organu Urzędu [....] m.st. Warszawy oraz to, że Urząd nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego". W treści skargi wskazano, że Skarżący ubiega się o uzyskanie pomocy mieszkaniowej od 15 lat i spełnia wszystkie kryteria do uzyskania tejże pomocy. Podkreślono, że Skarżący mieszkał w lokalu nr [....] przy ul. O. [...]w okresach: 1988 r. - 2009 r. oraz od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] czerwca 2022 r. W 2021 r. sprawował opiekę nad B. K. (najemcą lokalu), która zmarła w dniu [...] listopada 2021 r. Podniesiono, że po otrzymaniu ww. lokalu B. K. wyjechała do B., zaś Skarżący pozostał w lokalu z jej synem S.. Syn wyjechał jednak do Wałbrzycha i tam założył rodzinę. Skarżący natomiast pozostał w tym mieszkaniu, wykonał remont i opłacał wszystkie świadczenia. W 2009 r. S. K. wrócił do W. Jednocześnie powróciła jego matka, jednak wspólne zamieszkanie ze Skarżącym stało się niemożliwe "ze względu na alkohol syna najemcy". Gdy B. K. zachorowała, Skarżący ponownie zamieszkał w ww. lokalu przy ul. O. [...]z uwagi na potrzebę sprawowania nad nią całodobowej opieki. Wskazano również, że obecnie organ usiłuje zamknąć Skarżącemu drogę odwoławczą, a ponadto próbuje udowodnić, iż Skarżący nigdy nie mieszkał w ww. lokalu, co jest nieprawdą. Podniesiono, że po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22 złożono do Urzędu Dzielnicy [....] m.st. Warszawy wszystkie niezbędne dokumenty do rozpatrzenia wniosku o pomoc mieszkaniową. Ponownie przedstawiono sytuację życiową Skarżącego, w tym warunki materialne oraz stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację jak w piśmie z dnia [....] lutego 2024 r. Jednocześnie zaznaczył, że w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie toczy się postępowanie w sprawie o sygn. akt I C 2297/23 z pozwu T. K. o wstąpienie w stosunek najmu lokalu nr 31 przy ul. O. [...]w Warszawie. W piśmie z dnia [....] stycznia 2025 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, organ wyjaśnił, że umocowanie dla Naczelnika Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [....] m.st. Warszawy do podpisania pisma z dnia [....] lutego 2024 r. nr [....] o pozostawieniu wniosku T. K. o udzielenie pomocy mieszkaniowej bez rozpoznania wynika z zakresu czynności Naczelnika Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [....] m.st. Warszawy oraz z przepisów Zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [....] kwietnia 2007 r. nr [....] w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Urzędu miasta stołecznego Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wobec treści skargi pełnomocnika Skarżącego z dnia [....] czerwca 2024 r. (w związku z doprecyzowaniem pisma z dnia na wezwanie Sądu z dnia [....] kwietnia 2024r., sygn. akt II SA/Wa 1651/22, k. 134 i 144 akt sądowych), sprawa została zarejestrowana jako skarga na bezczynność Zarządu Dzielnicy [....] m.st. Warszawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22. Taką kwalifikację przyjął również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie Skarżący dopełnił ww. przesłanki. W dniu [....] kwietnia 2024 r. skierował do organu pismo zatytułowane "skarga", w którym wskazał, że Urząd Dzielnicy [....] m.st. Warszawy nie stosuje się do polecenia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023r. sygn. akt II SA/Wa 1651/22. Pismo to należy zakwalifikować jako ponaglenie na niezałatwienie sprawy po wyroku Sądu - poprzez udzielenie pomocy mieszkaniowej. Skarga jest zatem dopuszczalna i w ocenie Sądu zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że ww. prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż organ nie udowodnił, że nie ma możliwości oceny faktycznych warunków mieszkaniowych Skarżącego oraz ustalenia, iż Dzielnica [....] jest właściwa do złożenia wniosku. Sąd wskazał na związane z tym wątpliwości wynikające z faktu, że Skarżący figuruje jako uprawniony do zajmowania lokalu [....] przy ul. O. [...]należącego do zasobu mieszkaniowego Dzielnicy [....] (jako konkubent K.- najemcy) w decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa [....] z dnia [....] listopada 1987 r., zezwalającej na zamianę lokali mieszkalnych. Sąd wskazał również na wyjaśnienia siostry Skarżącego, która podnosiła, że pomieszkiwał on w lokalu przy ul. O. aż do śmierci ówczesnego najemcy w listopadzie 2021 r., a gdy nie było to możliwe, przenosił się do samochodu. Podnosiła również, że Skarżący pozostawał w konkubinacie z B. K.. Sąd zobowiązał Zarząd Dzielnicy [....] m.st. Warszawy do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz ustalenia w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości, czy Dzielnica [....] jest właściwa do złożenia przez Skarżącego wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej oraz czy Skarżący spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. W związku z powyższym wskazać należy, że w sprawie ma zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym bądź zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów). Powyższe przesłanki nie zaistniały po wydaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1651/22. Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że jakkolwiek organ poczynił wystarczające ustalenia faktyczne odnośnie kwestii zamieszkania Skarżącego w lokalu przy ul. O. [...]m. [....] w W., to jednak nie zrealizował w sposób prawidłowy (pełny) wskazań Sądu co do dalszego postępowania. Z akt sprawy wynika, że organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia dokumentacji, w tym złożenia wniosku na aktualnie obowiązującym druku. Skarżący za pismem z dnia [....] czerwca 2023 r. złożył ww. wniosek, jednak w punkcie 1.4 "Adres zamieszkania wnioskodawcy" wskazał "zamieszkuję w samochodzie od 2010 r." (k. 285 akt admin.). W protokole przesłuchania z dnia [....] lutego 2024 r. Skarżący również wskazał, że od 14 lat mieszka w samochodzie, leczy się poradniach lekarskich na terenie całej Warszawy i w S.. Jednocześnie wskazał, że ostatnie 2 lata przed śmiercią K."wchodził do mieszkania nr [....] O. [....]" (k. 359 akt admin.). Siostra Skarżącego w protokole przesłuchania z dnia [....] listopada 2020 r. zeznała m.in., że Skarżący od 13 lat nie ma stałego miejsca zamieszkania. Mieszka w pożyczonym samochodzie osobowym, podstawowe potrzeby załatwia na dworcu lub na stacjach benzynowych "najczęściej na terenie Dzielnicy [....]". Nadto organ przeprowadził wywiad wśród mieszkańców budynku przy ul. O. [...]w W., przy czym z oświadczenia mieszkańców z dnia [....] października 2023 r. wynika, że w lokalu nr [....] zamieszkiwała tylko B. K. wraz z synem B. K. (k. 409 akt admin.). W aktach sprawy znajduje się również pismo Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [....] sierpnia 2023 r., w którym wskazano, że lokal nr [....] zamieszkiwały dwie osoby - matka z synem, zaś "po śmierci matki syn sprowadza do domu i na klatkę schodową osoby niezamieszkałe, które zakłócają mir domowy". Przy czym z ww. pisma nie wynika nawet, aby jedną z tych osób miał być Skarżący (k. 408, 410 akt admin.). Informacji o zamieszkiwaniu Skarżącego w ww. lokalu nie potwierdziły również dane przekazane przez administratora przedmiotowego budynku przy ul. O. 10/26. Skarżący na przestrzeni kilkunastu lat nie był bowiem wykazywany przez najemcę lokalu w oświadczeniach dla Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami o ilości osób zamieszkujących w lokalu, nigdy nie był ujęty w opłatach za czynsz i media. Potwierdza to treść oświadczeń składanych przez B. K., S. K. oraz samego T. K. (k. 400-407 akt admin.). Również pozostały, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że Skarżący zamieszkiwał w spornym lokalu na dzień złożenia wniosku z dnia [...] października 2020 r., uzupełnionego w toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Sam Skarżący w pismach kierowanych do organu podkreślał, że nie pozostawał w związku z B. K. - najemcą lokalu nr [....] przy ul. O. [...]w W.. Okoliczności zameldowania w ww. lokalu przedstawił w piśmie z dnia [....] stycznia 2010 r. (k. 397 akt admin.) oraz z dnia [....] lutego 2020 r. (k. 394 akt admin.) wskazując, że w lokalu tym nigdy nie mieszkał, "zatrzymał się" tam jedynie wraz z synem Ł. i jego siostrą K. od października do grudnia 2009 r. W "Podaniu" z dnia [....] sierpnia 2020 r. odnośnie lokatorów ww. lokalu Skarżący wskazał: "Są to dla mnie obcy ludzie", "nie ma możliwości zamieszkania z obcymi ludźmi". Również w piśmie z dnia [....] marca 2021 r. stwierdził, że jakkolwiek był zameldowany w lokalu przy ul. O. "co było niezbędne dla rozpoczęcia przeze mnie pracy taksówkarza", to jednak nigdy tam nie mieszkał (k. 62 akt admin.). Z kolei z notatki służbowej sporządzonej w dniu [....] stycznia 2010 r. na podstawie oświadczenia K.(k. 393 akt admin.) wynika, że Skarżący wprowadził się do spornego lokalu, gdyż miał umówiony wywiad środowiskowy przeprowadzany przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej. Zaraz po wywiadzie opuścił lokal. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że ustalenia organu co do tego, że Skarżący nie pozostawał w konkubinacie z B. K. i nie mieszkał pod adresem O. [...] m. [....] - są prawidłowe. Organ zasadnie dał wiarę powołanym oświadczeniom Skarżącego oraz informacjom pozyskanym w toku postępowania wyjaśniającego po wyroku Sądu, a nie dał wiary wyjaśnieniom pełnomocnika Skarżącego (jego siostry) odnośnie powyższych okoliczności. Organ jednak przedwcześnie, z naruszeniem art. 31 ust. 1a oraz art. 31 ust. 3 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania. Zgodnie z § 31a ust. 1a ww. uchwały Rady m.st. Warszawy (wprowadzonym uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia [....] maja 2023 r. nr [....] zmieniającą uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy od dnia 1 sierpnia 2023 r.) "wnioski osób, które nie wykazały miejsca pobytu lub zamieszkania i brak jest możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli wniosek nie spełnia innych wymagań ustalonych w zarządzeniu, o którym mowa w ust. 1, wzywa się do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni". Nie sposób jednak uznać, że przepis ten ma zastosowanie w każdym przypadku dotyczącym osób bezdomnych, o których mowa w § 31 ust. 3 pkt 12 ww. uchwały. Osoby bezdomne bowiem - co do zasady - nie są w stanie podać aktualnego miejsca zamieszkania czy choćby czasowego pobytu. Zaznaczyć przy tym należy, że definicję miejsca pobytu określa art. 25 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r., poz. 736 ze zm.), stanowiąc, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (ust. 1), zaś pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (ust. 2). Zgodnie z natomiast z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.) osoba bezdomna, w myśl tego przepisu, to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Podkreślić należy, że w toku postępowania Skarżący konsekwentnie wskazywał, że od wielu lat mieszka w samochodzie, przemieszczając się po terenie Warszawy, m.in. Dzielnicy [....]. Wynika to zarówno z wniosku z dnia [...] października 2020 r. (uzupełnionego na wezwanie organu z dnia 9 czerwca 2023 r.), jak i z pozostałego, obszernego materiału dowodowego. Organ jakkolwiek dostrzegł tę okoliczność wskazując, iż Skarżący pozostaje w kryzysie bezdomności, to jednak nie rozważył jej w kontekście przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. Tymczasem wymieniony powyżej § 31 ust. 3 pkt 12 ww. uchwały stanowi, że wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową powinny być składane w dzielnicy właściwej dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku osób bezdomnych, o których mowa w art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 1 (tj. osób realizujących indywidualny, trójstronny program wychodzenia z bezdomności lub które przedstawią zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej w Warszawie potwierdzające korzystanie ze wsparcia pomocy społecznej z powodu bezdomności) - w dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie udokumentowane miejsce zamieszkania, natomiast w przypadku osób, które nie wykazały swojego ostatniego udokumentowanego miejsca zamieszkania w Mieście - w dzielnicy właściwej dla miejsca ustalonego pobytu. Z akt sprawy nie wynika, aby organ rozważył kwestię ostatniego, udokumentowanego miejsca zamieszkania Skarżącego, czy też miejsca jego pobytu. Ustalenia organu odnośnie adresu przy ul. O. [...]m. [....] nie wyczerpują tej kwestii. Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się informacja Urzędu m.st. Warszawy Wydziału Spraw Obywatelskich z dnia [....] lutego 2010 r., w której wskazano "poprzednie adresy stałe" Skarżącego w następujących okresach: 21 lipca 1954 r. - 30 października 1984 r. – O. 38, 30 października 1984 r. - 20 lipca 1988 r. - Warszawa, ul. Górczewska 22 m. 53, 20 lipca 1988 r. - 16 maja 1995 r. - Warszawa, ul. O. [...]m. [....], 16 maja 1995 r. - 29 sierpnia 1997 r. – W., ul. T. [....] m. [....], 18 czerwca 1999 r. - 16 sierpnia 2002 r. – W., ul. A. K. [....] m. [....], [....] grudnia 2002 r. - 18 czerwca 2009 r. – W., ul. S. 22A m. [....] (k. 339 akt admin.). Stosownie do treści § 31 ust. 3 pkt 12 ww. uchwały organ powinien zatem rozważyć, czy Skarżący posiadał ostatnie udokumentowane miejsce zamieszkania w Dzielnicy [....], czy też w innej dzielnicy m.st. Warszawy, ewentualnie w miejscowości poza Warszawą, i w ślad za tymi ustaleniami podjąć stosowne czynności. Na potrzebę zbadania tej kwestii zwracał również uwagę Sąd w wyroku z dnia 28 lutego 2023 r. wskazując, że organ nie ocenił faktycznych warunków mieszkaniowych Skarżącego oraz nie ustalił, czy Dzielnica [....] jest właściwa (czy też nie) do złożenia wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Zaznaczyć należy, że pewne rozważania odnośnie dotychczasowych miejsc zamieszkania Skarżącego organ zawarł w odpowiedzi na skargę. Wskazał bowiem, że "z oświadczeń Skarżącego wynika, iż przez 30 lat był w związku z E. G. i zamieszkiwał z jej córką K. i ich wspólnym synem Ł. przy ul. M. [....] m. [....], T. [....] m. [....] a następnie w lokalu nr [....] przy ul. S. [....] w W.. Po ustaniu konkubinatu Skarżący zamieszkiwał z partnerką E. S. w wynajmowanym lokalu nr [....] przy ul. M. [....] w W. a także zamieszkiwał u kolegów oraz w lokalach na podstawie zawieranych przez siebie umów najmu. W latach poprzednich Skarżący był zameldowany u swojej siostry w lokalu nr [....] przy ul. A. [....] w W. w okresie od dnia [....] czerwca 1999 r. do dnia 16 sierpnia 2002 r., tj. do czasu sprzedaży przez nią mieszkania. Jak wyjaśnił nigdy tam nie mieszkał. Taka sama sytuacja dotyczyła zameldowania w lokalu własnościowym byłej konkubiny E. G. tj. przy ul. S. [....] m. [....], w którym posiadał zameldowanie w okresie od dnia [....] grudnia 2002 r. do dnia [....] sierpnia 2009 r.". Powyższa argumentacja nie mogła być jednak przedmiotem oceny Sądu z dwóch powodów. Po pierwsze, podanych okoliczności organ nie rozważył w świetle ww. przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy. Po drugie, poczynił ww. ustalenia dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie podlega kontroli Sądu. Podkreślić należy, że braki postępowania wyjaśniającego nie mogą być konwalidowane przez organ na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Odpowiedź na skargę ma charakter odrębny od zaskarżonego aktu (czynności) organu i nie jest przedmiotem kontroli Sądu. Konkludując stwierdzić należy, że w okolicznościach sprawy pozostawienie podania bez rozpoznania, jako co najmniej przedwczesne, nastąpiło z naruszeniem § 31 ust. 1a uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. [...]. Sposób zakończenia postępowania z przyczyn wskazanych w piśmie z dnia [....] lutego 2024 r. wskazuje również na naruszenie art. 153 p.p.s.a. Sąd w wyroku z dnia 28 lutego 2023 r. wskazał bowiem nie tylko na potrzebę wyjaśnienia kwestii zamieszkania Skarżącego w lokalu nr [....] przy ul. O. [...]w Warszawie, ale także na konieczność poczynienia ustaleń, czy Dzielnica [....] jest właściwa do złożenia przez Skarżącego wniosku o pomoc mieszkaniową. Natomiast formułując wytyczne co do dalszego postępowania Sąd wyraźnie zobligował organ do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i jednoznacznego wyjaśnienia, czy Skarżący spełnia przesłanki do zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że w sprawie niniejszej organ nie miał podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarzut bezczynności organu jest zatem uzasadniony. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 § 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2020 r. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy - jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 wyroku). Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak również w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Takie okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Organ bowiem prowadził postępowanie wyjaśniające i poczynił częściowe ustalenia w sprawie, a zakończenie postępowania poprzez pozostawienie wniosku bez rozpoznania wynikało z naruszenia art. 31 ust. 1a uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz art. 153 p.p.s.a. U podstaw bezczynności organu nie leżała zatem rażąca (kwalifikowana) zwłoka w załatwieniu sprawy, lecz błędy merytoryczne. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni dokonaną ocenę prawną. Stosownie do § 31 ust. 3 pkt 12 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2019r. [...]ustali, czy Dzielnica [....] jest właściwą do złożenia przez Skarżącego wniosku o pomoc mieszkaniową, w szczególności czy w Dzielnicy tej Skarżący posiadał ostatnie udokumentowane miejsce zamieszkania, ewentualnie czy Dzielnica ta jest właściwa ze względu na ustalone miejsce pobytu Skarżącego. Organ zważy również, że osoba w sytuacji faktycznej jak Skarżący (której aktualnego miejsca zamieszkania - jak wskazał sam organ - nie można określić), nie może być wykluczona z grona osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową w oparciu o regulacje zawarte w ww. uchwale, skoro w świetle regulacji zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 75 ust. 1) władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.